Question

Difficulty: HardAsit-Baz Dengesi Bozuklukları

65 yaşında erkek hasta, son bir haftadır devam eden iştahsızlık, halsizlik ve şiddetli kusma şikayetleriyle acil servise getiriliyor. Fizik muayenede turgor ve tonus azalmış, mukoza kuru olarak değerlendiriliyor. Kan basıncı 100/60100/60 mmHg, nabız 104104/dakika olarak ölçülüyor. Yapılan laboratuvar tetkiklerinde arteriyel kan gazı ve elektrolit değerleri aşağıdaki gibidir:

* pH: 7.407.40
* **PaCO2PaCO_2:** 4040 mmHg
* **HCO3HCO_3^-:** 2525 mEq/L
* **Na+Na^+:** 145145 mEq/L
* **K+K^+:** 3.23.2 mEq/L
* **ClCl^-:** 9595 mEq/L

Buna göre, hastada mevcut olan asit-baz dengesi bozukluğu aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Normal asit-baz dengesi
  2. B
    Basit metabolik alkaloz
  3. Yüksek anyon açıklı metabolik asidoz ve metabolik alkalozAnswer
  4. D
    Normal anyon açıklı metabolik asidoz ve respiratuar alkaloz
  5. E
    Respiratuar asidoz ve metabolik asidoz

Answer

Hastada Yüksek Anyon Açıklı Metabolik Asidoz ve Metabolik Alkaloz birlikte bulunmaktadır.
Hastanın pH, pCO2 ve HCO3 değerleri kağıt üzerinde 'normal' görünse de, elektrolit dengesizliği derin bir patolojiye işaret etmektedir. Anyon açığı (Na[Cl+HCO3]Na - [Cl + HCO3]) hesaplandığında 145(95+25)=25145 - (95 + 25) = 25 bulunur. Normal değeri 12 olan anyon açığının 25'e yükselmesi, kesinlikle bir Yüksek Anyon Açıklı Metabolik Asidoz (örneğin açlık ketozu veya böbrek yetmezliğine bağlı) olduğunu gösterir. Bu asidoza rağmen bikarbonatın düşmemesi ve normal (25 mEq/L) kalması, bikarbonatı yükselten ikinci bir bozukluğun, yani Metabolik Alkalozun (kusmaya bağlı klor kaybı) eşlik ettiğini kanıtlar. Bu tabloya 'Miks Tip Asit-Baz Bozukluğu' denir.

Step-by-Step Solution

1
İlk bakışta pH, PaCO2PaCO_2 ve HCO3HCO_3^- değerlerini kontrol et.
pH: 7.40 (Normal), PaCO2PaCO_2: 40 (Normal), HCO3HCO_3^-: 25 (Normal).
Değerlerin normal görünmesi, altta yatan 'miks' (karma) bir bozukluğu ekarte ettirmez. Mutlaka anyon açığı hesaplanmalıdır.
2
Anyon Açığını (Anion Gap) hesapla.
AG=Na+(Cl+HCO3)=145(95+25)=145120=25AG = Na^+ - (Cl^- + HCO_3^-) = 145 - (95 + 25) = 145 - 120 = 25.
Normal anyon açığı 10-12 arasındadır. 25 değeri belirgin şekilde yüksektir, bu da 'Yüksek Anyon Açıklı Metabolik Asidoz' varlığını kanıtlar.
3
Delta-Delta (ΔAG/ΔHCO3\Delta AG / \Delta HCO_3^-) analizi yap veya beklenen bikarbonatı hesapla.
Anyon açığındaki artış (ΔAG\Delta AG) = 2512=1325 - 12 = 13. Eğer sadece metabolik asidoz olsaydı, HCO3HCO_3^- değerinin 13 birim düşerek 2413=1124 - 13 = 11 mEq/L olması beklenirdi. Ancak hastanın HCO3HCO_3^- değeri 25 mEq/L'dir.
Beklenenden çok daha yüksek olan bikarbonat düzeyi (veya normal sınırlarda kalması), eşlik eden bir 'Metabolik Alkaloz' varlığını gösterir (örneğin kusmaya bağlı).

Key Concept

Normal pH ve normal bikarbonat düzeyleri olan bir hastada, eğer anyon açığı yüksekse, bu durum eş zamanlı bulunan Yüksek Anyon Açıklı Metabolik Asidoz ve Metabolik Alkalozun (Miks Bozukluk) göstergesidir.

Hints

1
Kan gazı değerleri normal görünse bile, elektrolitleri kullanarak 'Anyon Açığı'nı mutlaka hesaplayın.
2
Anyon Açığı = Na+(Cl+HCO3)Na^+ - (Cl^- + HCO_3^-). Bu değer 12'nin üzerindeyse metabolik asidoz vardır.
3
Yüksek anyon açığına (Metabolik Asidoz) rağmen Bikarbonat düzeyi normalse, bikarbonatı yükselten ikinci bir durum (Alkaloz) var demektir.
Estimated Time:2m 30s
Rate this question