Question

Difficulty: MediumMetabolik Kemik Hastalıkları

28 yaşında erkek hasta, bacaklarda giderek artan ağrı, eklem sertliği ve yürüme güçlüğü şikayetleri ile iç hastalıkları polikliniğine başvuruyor. Hastanın öyküsünden, çocukluk çağında bacak eğriliği (raşitizm) tanısı aldığı ve buna yönelik operasyonlar geçirdiği, ayrıca aile bireylerine göre boyunun kısa olduğu öğreniliyor. Yapılan laboratuvar tetkiklerinde şu sonuçlar elde ediliyor:

ParametreSonuçReferans Aralığı
Kalsiyum9.2 mg/dL8.5 - 10.5 mg/dL
Fosfor1.8 mg/dL2.5 - 4.5 mg/dL
ALP380 U/L40 - 150 U/L
PTH85 pg/mL15 - 65 pg/mL
25-OH Vit D35 ng/mL> 30 ng/mL

İdrar tetkikinde fosfor atılımının yüksek olduğu (tübüler reabsorpsiyonun düşük olduğu) saptanmıştır.

Buna göre, bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. X-Bağlı Hipofosfatemi (Herediter Hipofosfatemik Raşitizm)Answer
  2. B
    Erişkin Hipofosfatazya
  3. C
    Nutrisyonel Osteomalazi
  4. D
    Onkojenik Osteomalazi
  5. E
    Psödohipoparatiroidizm

Answer

X-Bağlı Hipofosfatemi (Herediter Hipofosfatemik Raşitizm)
Hastada izole hipofosfatemi, buna sekonder gelişen osteomalaziye bağlı yüksek ALP ve normal D vitamini düzeyleri mevcuttur. Bu tablo 'Fosforik Diabet' olarak da bilinen renal fosfor kaybını işaret eder. Çocukluk çağından itibaren var olan iskelet deformiteleri (raşitizm sekelleri), boy kısalığı ve erişkin dönemde devam eden semptomlar X-Bağlı Hipofosfatemi (PHEX mutasyonu, artmış FGF-23) tanısını koydurur. Kalsiyumun normal olması ve D vitamininin normal olması nutrisyonel nedenleri dışlar.

Step-by-Step Solution

1
Laboratuvar bulgularını analiz et
Hipofosfatemi (Düşük P), Yüksek ALP, Normal Kalsiyum, Hafif Yüksek PTH, Normal D Vitamini.
Bu profil, fosfor kaybına bağlı bir mineralizasyon bozukluğunu (osteomalazi/raşitizm) işaret eder.
2
Klinik öyküyü değerlendir
Çocukluk çağında başlayan bacak eğriliği, operasyon öyküsü ve boy kısalığı.
Bu bulgular hastalığın edinsel (örn. tümör kaynaklı) değil, genetik/kronik bir süreç olduğunu gösterir.
3
Ayırıcı tanı yap
Hipofosfatazya elenir (ALP yüksek), Nutrisyonel elenir (Vit D normal), Onkojenik elenir (Çocukluk öyküsü var).
Geriye en uyumlu seçenek olarak FGF-23 fazlalığına bağlı renal fosfor kaybı ile giden X-Bağlı Hipofosfatemi kalır.

Key Concept

Fosfor metabolizması bozukluklarında laboratuvar ayırıcı tanısı (Hipofosfatemi vs Hipofosfatazya)
Rate this question