Question

Difficulty: EasyArteriyel Kan Basıncının Düzenlenmesi

Arteriyel kan basıncında ani bir düşüş meydana gelen sağlıklı bir bireyde, baroreseptör refleksi aracılığıyla homeostazın tekrar sağlanması sürecinde aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşmesi beklenir?

  1. A
    Parasempatik (vagal) sinir sistemi aktivitesinin artması
  2. B
    Baroreseptörlerden beyin sapına giden aferent sinyal (ateşleme) hızının artması
  3. C
    Periferik arteriyollerde vazodilatasyon gelişmesi
  4. Sempatik sinir sistemi aktivitesine bağlı olarak kalp hızının artmasıAnswer
  5. E
    Atriyal natriüretik peptid (ANP) salınımının artması

Answer

Sempatik sinir sistemi aktivitesine bağlı olarak kalp hızının artması
Arteriyel kan basıncı düştüğünde baroreseptörlerin gerilimi azalır, bu durum beyin sapındaki merkeze giden uyarıların azalmasına yol açar. Sonuç olarak sempatik sinir sistemi üzerindeki inhibisyon kalkar; artan sempatik aktivite kalpte hızı ve kasılma gücünü artırarak, damarlarda ise vazokonstriksiyon yaparak basıncı yükseltmeye çalışır.

Step-by-Step Solution

1
Basınç değişiminin algılanması
Arteriyel basınç düştüğünde karotis sinüs ve aortik arkta bulunan baroreseptörlerin gerilimi azalır.
Bu reseptörler mekanoreseptör yapısında olup damar duvarındaki gerilmeye (basınca) duyarlıdır.
2
Aferent sinyal iletimi
Hering ve Depresör sinirler üzerinden beyin sapındaki Nucleus Tractus Solitarius (NTS) bölgesine giden ateşleme hızı azalır.
Gerim azaldığı için reseptörlerin aksiyon potansiyeli oluşturma sıklığı düşer.
3
Merkezi entegrasyon ve efferent yanıt
NTS'den gelen inhibitör etki azaldığı için Vazomotor Merkez (RVLM) üzerindeki baskı kalkar; sempatik aktivite artar, parasempatik merkezler baskılanır.
Merkezi sinir sistemi, düşük ateşleme hızını 'basınç düşük' sinyali olarak yorumlar.
4
Efektör organ yanıtları
Artan sempatik deşarj; kalpte β1 \beta_1 reseptörleri aracılığıyla kalp hızını ve kontraktiliteyi artırır, damarlarda α1 \alpha_1 reseptörleri aracılığıyla vazokonstriksiyon yapar.
Bu yanıtların amacı kardiyak debiyi ve periferik direnci artırarak arteriyel kan basıncını tekrar yükseltmektir.

Key Concept

Baroreseptör Refleksi (Akut Kan Basıncı Kontrolü)

Hints

1
Baroreseptörler gerilmeye duyarlı reseptörlerdir. Basınç azaldığında damar duvarındaki gerilme ne yönde değişir?
2
Beyin sapındaki vazomotor merkez normalde sürekli baskılanır. Basınç düştüğünde bu baskı kalkarsa hangi sinir sistemi baskın hale gelir?

Practice More

Baroreseptörlerin uzun süreli kan basıncı kontrolünde neden etkisiz olduğunu (adaptasyon mekanizması) araştırınız.
Estimated Time:45s
Rate this question