65 yaşında erkek hasta, 3 gündür devam eden karın ağrısı, şişkinlik ve şiddetli kusma şika… — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı

$65$ yaşında erkek hasta, $3$ gündür devam eden karın ağrısı, şişkinlik ve şiddetli kusma şikayetleriyle acil servise başvuruyor. Fizik muayenesinde sağ kasık bölgesinde ağrılı, redükte edilemeyen kitle saptanıyor. Hastanın genel durumu orta-kötü, ateşi $38.5^\circ C$ , nabzı $110/dk$ ve kan basıncı $90/60$ $mmHg$ ölçülüyor. Laboratuvar incelemesinde lökositoz ve laktat yüksekliği saptanıyor. Alınan arter kan gazı ve biyokimya sonuçları şöyledir:

Parametre	Değer
$pH$	$7.36$
$pCO_2$	$30$ $mmHg$
$HCO_3^-$	$17$ $mEq/L$
$Na^+$	$140$ $mEq/L$
$Cl^-$	$98$ $mEq/L$

Bu verilere göre, hastadaki asit-baz bozukluğu aşağıdakilerden hangisidir?

Üçlü (triple) bozukluk: Artmış anyon açıklı metabolik asidoz, metabolik alkaloz ve respiratuar alkalozAnswer
B
Mikst tip: Artmış anyon açıklı metabolik asidoz ve uygun kompanse respiratuar alkaloz
C
Mikst tip: Normal anyon açıklı metabolik asidoz ve metabolik alkaloz
D
Mikst tip: Artmış anyon açıklı metabolik asidoz ve normal anyon açıklı metabolik asidoz
E
Sadece metabolik alkaloz ve respiratuar alkaloz

Answer

Hastada artmış anyon açıklı metabolik asidoz, metabolik alkaloz ve respiratuar alkalozdan oluşan üçlü (triple) bir asit-baz bozukluğu mevcuttur.

Yapılan analizde; anyon açığının

25

çıkması artmış anyon açıklı metabolik asidozu, Winters formülü ile beklenen

pCO_2

değerinin (

31.5-35.5

) altında ölçülen

30

mmHg

değeri respiratuar alkalozu, Delta-Delta analizi ile düzeltilmiş

HCO_3

değerinin

30

çıkması ise metabolik alkalozu temsil eder. Bu durum klinik olarak strangüle fıtığa bağlı sepsis (HAGMA), kusma (metabolik alkaloz) ve ağrı/ateşe bağlı hiperventilasyon (respiratuar alkaloz) ile tam uyumludur.

Step-by-Step Solution

Anyon Açığını (

AG

) hesapla

AG = Na^+ - (Cl^- + HCO_3^-) = 140 - (98 + 17) = 25

mEq/L

Normal anyon açığı

12 \pm 2

kabul edilir.

25

değeri artmış anyon açıklı metabolik asidozu (HAGMA) gösterir (sepsise bağlı laktik asidoz).

Solunumsal kompanzasyonu (Winters Formülü) değerlendir

Beklenen

pCO_2 = (1.5 \times 17) + 8 \pm 2 = 33.5 \pm 2

(

31.5 - 35.5

mmHg

)

Ölçülen

pCO_2

(

30

mmHg

), beklenen değerden düşüktür. Bu durum ek bir respiratuar alkalozun (ateş/ağrıya bağlı taşipne) varlığını gösterir.

Düzeltilmiş (Delta)

HCO_3

değerini hesapla

Düzeltilmiş

HCO_3 = \text{Ölçülen } HCO_3 + (AG - 12) = 17 + (25 - 12) = 30

mEq/L

Düzeltilmiş

HCO_3

değeri normalin (

26

mEq/L

) üzerindedir. Bu durum, eşlik eden bir metabolik alkalozun (kusmaya bağlı

H^+

kaybı) kanıtıdır.

Key Concept

Cerrahi hastalarda kusma (metabolik alkaloz), sepsis/iskemi (HAGMA) ve ağrı/ateş (respiratuar alkaloz) birleşerek 'Triple' asit-baz bozukluğu oluşturabilir.

Question

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Topics

More questions from this topic