Gastrointestinal sistem (GİS) kan akımının düzenlenmesinde otonomik sinir sistemi, yerel metabolik faktörler, hormonal sinyaller ve villus mikrosirkülasyonu dinamik bir etkileşim halindedir. Buna göre, GİS dolaşımı ve bu süreçlerin kontrolü ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- İnce bağırsak villuslarındaki arteriyol ve venüller arasındaki ters akım (counter-current) değişimi nedeniyle oksijenin önemli bir kısmının uç kısımlara ulaşmadan şant yapması, düşük akımlı durumlarda villus ucunu iskemik nekroza karşı oldukça duyarlı kılar.Answer
- BŞiddetli sempatik uyarım sırasında GİS damarlarında oluşan vazokonstriksiyon, damar düz kaslarındaki -adrenerjik reseptörlerin aktivasyonu ile sağlanır ve bu etki sindirim bitene kadar kalıcı olarak devam eder.
- CParasempatik (vagal) uyarım, bağırsak duvarındaki direnç damarları üzerinde bulunan muskarinik reseptörler aracılığıyla sistemik kan basıncını etkileyecek düzeyde doğrudan ve güçlü vazodilatasyona neden olur.
- DSindirim sırasında salınan kolesistokinin (CCK) ve sekretin, metabolik hızı artırmalarına rağmen splanknik damarlarda güçlü vazokonstriksiyon yaparak kanın iskelet kaslarına yönlenmesini sağlarlar.
- EBeslenme sonrası (postprandial) dönemde yerel hipoksiye yanıt olarak salınan adenozin, prekapiller sfinkterleri kontrakte ederek 'otoregülatuvar kaçış' sürecini sonlandırır.
Answer
İnce bağırsak villuslarındaki ters akım mekanizması nedeniyle oksijenin venüle şant yapması, düşük akım durumlarında villus uçlarının iskemik hasara duyarlılığını artırır.
İnce bağırsak villuslarında arteriyol ve venüller birbirine çok yakındır. Bu anatomik özellik, oksijenin daha villus uçlarına ulaşmadan arteriyolden venüle difüzyonuna (ters akım değişimi) olanak sağlar. Fizyolojik şartlarda tolere edilebilen bu durum, şok veya şiddetli sempatik vazokonstriksiyon gibi kan akımının azaldığı patolojik durumlarda villus uçlarının hızla iskemik nekroza uğramasına neden olur.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Villus Ters Akım (Counter-current) Mekanizması ve Klinik Önemi
Practice More
Otoregülatuvar kaçış (autoregulatory escape) mekanizmasında rol oynayan spesifik yerel metabolitleri (adenozin, potasyum iyonları vb.) tekrar ediniz.
Estimated Time:2m 0s