Question

Difficulty: MediumTıbbi Artropodlar (Ektoparazitler)

Artropodlar, birçok enfeksiyon etkeninin taşınmasında vektör olarak rol oynarlar. Bu etkenlerin insana bulaşma yolları (ısırma, dışkı ile kirlenme, artropodun ezilmesi vb.) artropod türüne ve etkene göre değişiklik gösterir.

Buna göre, aşağıdaki ektoparazit-hastalık etkeni-bulaş yolu eşleştirmelerinden hangisi doğrudur?

  1. Pediculus humanus corporisPediculus\ humanus\ corporisBorrelia recurrentisBorrelia\ recurrentis — Artropodun deride ezilmesi sonucu hemolenfin yaraya temasıAnswer
  2. B
    Pediculus humanus corporisPediculus\ humanus\ corporisRickettsia prowazekiiRickettsia\ prowazekii — Artropodun kan emmesi sırasında tükürük bezlerinden inokülasyon
  3. C
    Xenopsylla cheopisXenopsylla\ cheopisYersinia pestisYersinia\ pestis — Artropodun infekte dışkısının kaşınma ile deri bütünlüğü bozulan alana sürülmesi
  4. D
    IxodesIxodes türü keneler — Borrelia burgdorferiBorrelia\ burgdorferi — Kene vücudunun deride ezilmesi sonucu çıkan sıvıların emilmesi
  5. E
    Phthirus pubisPhthirus\ pubisBartonella quintanaBartonella\ quintana — Artropodun dışkısının pubik bölgedeki kıl diplerine sürülmesi

Answer

Vücut biti (Pediculus humanus corporisPediculus\ humanus\ corporis) aracılığıyla bulaşan Borrelia recurrentisBorrelia\ recurrentis’in temel bulaş mekanizması, artropodun deride ezilmesiyle enfekte hemolenfin yaraya temasıdır.
Borrelia recurrentisBorrelia\ recurrentis (bit kaynaklı dönek ateş) etkeni, vücut bitinin (Pediculus humanus corporisPediculus\ humanus\ corporis) bağırsak kanalında veya tükürük bezlerinde değil, vücut boşluğundaki hemolenf sıvısında bulunur. Bu nedenle, hastalığın bulaşması için bitin deride ezilmesi ve enfekte hemolenfin kaşınma izleri veya ısırık yarası gibi deri bütünlüğünün bozulduğu alanlardan vücuda girmesi gerekir. Bu mekanizma, bitlerle bulaşan diğer hastalıklardan (dışkı ile bulaşma) ve kene/pirelerle bulaşan birçok hastalıktan (ısırma/tükürük ile bulaşma) farklılık gösteren özgün bir durumdur.

Step-by-Step Solution

1
Vektör ve etken eşleşmelerini kontrol et.
Pediculus humanus corporisPediculus\ humanus\ corporis’in R. prowazekiiR.\ prowazekii, B. quintanaB.\ quintana ve B. recurrentisB.\ recurrentis vektörü olduğu, Phthirus pubisPhthirus\ pubis’in ise vektör olmadığı belirlenir.
Vektörlerin taşıdığı spesifik hastalıkların bilinmesi doğru eleme yapmak için temeldir.
2
Bulaş mekanizmalarını karşılaştır.
Borrelia recurrentisBorrelia\ recurrentis’in hemolenf aracılı (ezilme), diğer bit kaynaklı etkenlerin dışkı aracılı, kene ve pire kaynaklıların ise genellikle ısırma aracılı olduğu ayırt edilir.
Artropodun biyolojisi ve etkenin artropod içindeki yerleşimi (bağırsak, tükürük bezi veya vücut boşluğu) bulaş yolunu doğrudan belirler.

Key Concept

Artropodların vektörlük mekanizmaları ve Borrelia recurrentisBorrelia\ recurrentis’in özgün bulaş yolu.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question