Question

Difficulty: HardTümör Belirteçleri ve Tarama Yöntemleri

62 yaşında kadın hasta, kız kardeşine over kanseri tanısı konması üzerine polikliniğe başvuruyor. Herhangi bir şikayeti olmayan ve fizik muayenesi doğal olan hastanın ısrarı üzerine istenen tetkiklerde serum CA-125 düzeyi 9090 U/mlU/ml (Normal: <35< 35 U/mlU/ml) saptanıyor. Tıbbi özgeçmişinde evre 33 kronik böbrek yetmezliği ve kompanse kalp yetersizliği bulunan hastanın yapılan pelvik ultrasonografisi ise normaldir.

Bu hastadaki tümör belirteci yüksekliği ve onkolojik tarama yönetimi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi en doğrudur?

  1. A
    Serum CA-125 düzeyi postmenopozal dönemde yüksek spesifiteye sahip olduğu için pelvik ultrasonografi normal olsa dahi ileri evreleme amacıyla bilgisayarlı tomografi istenmelidir.
  2. CA-125 düzeyi kalp yetersizliği veya kronik böbrek yetmezliği gibi non-neoplastik durumlarda yükselebilir; bu belirteç rutin tarama için önerilmez ve hastaya yaşına uygun (mamografi, kolonoskopi vb.) standart taramalar planlanmalıdır.Answer
  3. C
    Over kanseri taramasında CA-125 ve transvajinal ultrasonografi kombinasyonunun mortaliteyi azalttığı kanıtlandığı için bu hastada tarama sıklığı 6 aya indirilmelidir.
  4. D
    Spesifiteyi artırmak için CA-125'e ek olarak CEA, CA 15-3 ve CA 19-9 gibi belirteçlerin birlikte bakılması 'panel tarama' olarak önerilen en güvenilir yöntemdir.
  5. E
    Birinci derece akrabasında over kanseri olması hastayı 'yüksek riskli' gruba soktuğu için CA-125 düzeyi 3535 U/mlU/ml üzerinde olan her durumda cerrahi eksplorasyon yapılmalıdır.

Answer

CA-125 düzeyi kalp yetersizliği veya kronik böbrek yetmezliği gibi non-neoplastik durumlarda yükselebilir; bu belirteç rutin tarama için önerilmez ve hastaya yaşına uygun standart taramalar planlanmalıdır.
Doğru olan seçenek, CA-125'in kronik böbrek yetmezliği ve kalp yetersizliği gibi durumlarda serozal yüzeylerin etkilenmesi (asit olmasa bile) nedeniyle yükselebileceğini ve bu nedenle tarama testi olarak güvenilir olmadığını vurgular. Ayrıca hastanın yaş grubunda mortaliteyi azalttığı kanıtlanmış mamografi ve kolonoskopi gibi gerçek tarama yöntemlerine odaklanılmasını önerir.

Step-by-Step Solution

1
Klinik bağlamı ve hastanın risk durumunu değerlendir.
Hastanın asemptomatik olduğu ve tek bir akraba öyküsü dışında over kanseri için (BRCA mutasyonu gibi) yüksek risk taşımadığı belirlendi.
Tarama testlerinin doğruluğu hastanın pre-test olasılığına bağlıdır.
2
Tümör belirtecinin (CA-125) özelliklerini analiz et.
CA-125'in spesifitesinin düşük olduğu, özellikle serozal irritasyon (kalp yetmezliği) ve KBY gibi durumlarda yükselebileceği saptandı.
Yanlış pozitiflik nedenlerini dışlamak gereksiz invaziv girişimleri önler.
3
Güncel tarama kılavuzlarını uygula.
CA-125'in genel popülasyonda veya düşük-orta riskli kadınlarda tarama amaçlı önerilmediği, hastanın yaşı gereği meme ve kolorektal kanser taramalarına yönlendirilmesi gerektiği sonucuna varıldı.
Taramada maliyet-etkinlik ve mortalite yararı olan yöntemler önceliklendirilmelidir.

Key Concept

Tümör belirteçlerinin (özellikle CA-125) düşük spesifitesi ve tarama testi olarak yetersizliği.
Rate this question