62 yaşında kadın hasta, kız kardeşine over kanseri tanısı konması üzerine polikliniğe başvuruyor. Herhangi bir şikayeti olmayan ve fizik muayenesi doğal olan hastanın ısrarı üzerine istenen tetkiklerde serum CA-125 düzeyi (Normal: ) saptanıyor. Tıbbi özgeçmişinde evre kronik böbrek yetmezliği ve kompanse kalp yetersizliği bulunan hastanın yapılan pelvik ultrasonografisi ise normaldir.
Bu hastadaki tümör belirteci yüksekliği ve onkolojik tarama yönetimi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi en doğrudur?
- ASerum CA-125 düzeyi postmenopozal dönemde yüksek spesifiteye sahip olduğu için pelvik ultrasonografi normal olsa dahi ileri evreleme amacıyla bilgisayarlı tomografi istenmelidir.
- CA-125 düzeyi kalp yetersizliği veya kronik böbrek yetmezliği gibi non-neoplastik durumlarda yükselebilir; bu belirteç rutin tarama için önerilmez ve hastaya yaşına uygun (mamografi, kolonoskopi vb.) standart taramalar planlanmalıdır.Answer
- COver kanseri taramasında CA-125 ve transvajinal ultrasonografi kombinasyonunun mortaliteyi azalttığı kanıtlandığı için bu hastada tarama sıklığı 6 aya indirilmelidir.
- DSpesifiteyi artırmak için CA-125'e ek olarak CEA, CA 15-3 ve CA 19-9 gibi belirteçlerin birlikte bakılması 'panel tarama' olarak önerilen en güvenilir yöntemdir.
- EBirinci derece akrabasında over kanseri olması hastayı 'yüksek riskli' gruba soktuğu için CA-125 düzeyi üzerinde olan her durumda cerrahi eksplorasyon yapılmalıdır.
Answer
CA-125 düzeyi kalp yetersizliği veya kronik böbrek yetmezliği gibi non-neoplastik durumlarda yükselebilir; bu belirteç rutin tarama için önerilmez ve hastaya yaşına uygun standart taramalar planlanmalıdır.
Doğru olan seçenek, CA-125'in kronik böbrek yetmezliği ve kalp yetersizliği gibi durumlarda serozal yüzeylerin etkilenmesi (asit olmasa bile) nedeniyle yükselebileceğini ve bu nedenle tarama testi olarak güvenilir olmadığını vurgular. Ayrıca hastanın yaş grubunda mortaliteyi azalttığı kanıtlanmış mamografi ve kolonoskopi gibi gerçek tarama yöntemlerine odaklanılmasını önerir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Tümör belirteçlerinin (özellikle CA-125) düşük spesifitesi ve tarama testi olarak yetersizliği.