Question

Difficulty: HardBöbreğin Endokrin Fonksiyonları

Böbreğin endokrin fonksiyonları kapsamında gerçekleştirilen eritropoetin (EPO) sentezi ve regülasyon mekanizmalarıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Eritropoetin sentezi, doku oksijen basıncı düştüğünde hipoksi ile indüklenen faktör-2 α\alpha (HIF−2αHIF-2\alpha)'nın proliil hidroksilaz enzimlerince yıkımının engellenmesi ve stabilize olması aracılığıyla artar.Answer
  2. B
    Erişkinlerde eritropoetin sentezinin ana hücresel kaynağı, böbrek korteksinde ve dış medullada yerleşmiş olan proksimal tübül epitelyal hücreleridir.
  3. C
    Kronik böbrek yetmezliğinde sentezlenen eritropoetin miktarının azalması, kemik iliğindeki lenfoid seriden köken alan hücrelerin proliferasyonunu engelleyerek anemiye yol açar.
  4. D
    Plazma eritropoetin seviyeleri, dolaşımdaki eritrosit kütlesi arttığında jukstaglomerüler hücrelerden salınan renin miktarındaki artışla paralel olarak baskılanır.
  5. E
    Eritropoetin, esas olarak olgun eritrositlerin dolaşımdaki ömrünü uzatarak ve retikülositlerin hemoglobin sentezini artırarak etki gösterir.

Answer

Eritropoetin sentezi, doku oksijen basıncı düştüğünde HIF−2αHIF-2\alpha proteininin stabilize olması ve gen ekspresyonunu başlatmasıyla artar.
Böbreklerde eritropoetin sentezi, peritübüler interstisiyel hücrelerde gerçekleşir. Bu süreçte oksijen sensörü görevini proliil hidroksilaz enzimleri üstlenir. Oksijen azaldığında bu enzimlerin aktivitesi düşer, böylece hipoksi ile indüklenen faktör-2 α\alpha (HIF−2αHIF-2\alpha) yıkılamaz ve stabilize olur. Stabilize olan bu transkripsiyon faktörü, eritropoetin geninin ekspresyonunu artırarak üretimi tetikler.

Step-by-Step Solution

1
Eritropoetin sentez yerinin belirlenmesi
Eritropoetin (EPO), böbrek korteksi ve dış medullasındaki peritübüler interstisiyel hücreler (fibroblast benzeri hücreler) tarafından sentezlenir.
Bu hücreler kan akımı ve oksijen sunumundaki değişikliklere en duyarlı bölgede yer alırlar.
2
Oksijen duyarlı moleküler mekanizmanın analiz edilmesi
Normal oksijen düzeyinde (normoksi), HIF−2αHIF-2\alpha proliil hidroksilazlar tarafından hidroksillenir ve yıkılır. Hipokside bu enzim inhibe olur, HIF−2αHIF-2\alpha stabilize olur.
Hipokside stabilize olan HIF−2αHIF-2\alpha, çekirdeğe geçerek EPO geni promotör bölgesine bağlanır ve sentezi artırır.
3
EPO'nun hedef hücre üzerindeki etkisinin değerlendirilmesi
EPO, kemik iliğinde eritroid öncülleri (CFU-E ve proeritroblast) uyarır.
Bu hücrelerin farklılaşmasını ve hayatta kalmasını sağlayarak eritrosit üretimini artırır.

Key Concept

Böbrekte eritropoetin sentezi, doku hipoksisine yanıt olarak interstisiyel hücrelerde stabilize olan HIF−2αHIF-2\alpha aracılığıyla regüle edilir.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question