Doğumdan sonraki 14. günde belirgin hiperpigmentasyon, emme güçlüğü ve dirençli kusma şika… — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı

Doğumdan sonraki $14$ . günde belirgin hiperpigmentasyon, emme güçlüğü ve dirençli kusma şikayetleriyle acil servise getirilen bir yenidoğanın fizik muayenesinde; kan basıncı $50/30$ mmHg (hipotansiyon) saptanıyor. Dış genital muayenesinde; vajinal açıklığın doğal olduğu, labiaların normal göründüğü, klitoris büyüklüğünün normal olduğu ve gonadların palpe edilemediği (tam dişi fenotipi) görülüyor.

Hastanın laboratuvar tetkik sonuçları aşağıdadır:

Tetkik	Sonuç	Referans Aralığı
Sodyum ( $Na^+$ )	$118$ mEq/L	$135-145$
Potasyum ( $K^+$ )	$8.2$ mEq/L	$3.5-5.5$
Kan Şekeri	$38$ mg/dL	$60-110$
$17$ -Hidroksiprogesteron	$<0.1$ ng/mL	$0.5-2.5$
Kortizol	$0.5$ $\mu$ g/dL	$5-25$
Aldosteron	Saptanamadı	-
Dehidroepiandrosteron ( $DHEA$ )	Saptanamadı	-

Karyotip analizi $46,XY$ olarak sonuçlanan bu bebekte, steroid biyosentezindeki en olası defekt aşağıdakilerden hangisidir?

Lipoid Konjenital Adrenal Hiperplazi ( $StAR$ protein eksikliği)Answer
B
$21$ -Hidroksilaz eksikliği (Tuz kaybettiren tip)
C
$17\alpha$ -Hidroksilaz eksikliği
D
$3\beta$ -Hidroksisteroid dehidrogenaz tip $2$ eksikliği
E
Antley-Bixler sendromu ile ilişkili $P450$ oksidoredüktaz eksikliği

Answer

Lipoid Konjenital Adrenal Hiperplazi (

StAR

protein eksikliği) tanısı, tüm adrenal ve gonadal steroidlerin saptanamayacak kadar düşük olması ve

46,XY

karyotipine rağmen tam dişi fenotipi ile uyumludur.

Lipoid Konjenital Adrenal Hiperplazi (

StAR

protein eksikliği), steroidogenesis sürecinde kolesterolün mitokondriye girişini engeller. Bu durum mineralokortikoid, glukokortikoid ve androjenlerin hiçbirinin üretilememesine neden olur.

46,XY

genotipine sahip bir fetüste, fetal dönemde androjen üretilemediği için dış genital yapı tamamen dişi yönünde gelişir. Doğum sonrası ise aldosteron ve kortizol yokluğu nedeniyle ağır tuz kaybı, hipoglisemi ve

ACTH

yüksekliğine bağlı hiperpigmentasyon tablosu ortaya çıkar. Laboratuvarda tüm steroid öncüllerinin (özellikle

17

-OHP) düşük olması bu tanıyı kesinleştirir.

Step-by-Step Solution

Klinik tabloyu analiz et (Tuz kaybı ve hiperpigmentasyon)

Hiponatremi, hiperkalemi ve hipotansiyon ciddi bir adrenal kriz (tuz kaybı) olduğunu gösterir. Hiperpigmentasyon ise

ACTH

yüksekliğine işaret eder.

Konjenital adrenal hiperplazi formlarını ve adrenal yetmezliği ayırt etmek için ilk adımdır.

Genotip ve fenotip uyumunu değerlendir

46,XY

(genetik erkek) olan hastanın tamamen dişi fenotipinde olması, intrauterin dönemde testosteron sentezinin hiç olmadığını gösterir.

Cinsiyet gelişim bozukluklarında defektin seviyesini belirlemek için kritiktir.

Laboratuvar verilerini sentezle

17

-OH Progesteron, Kortizol, Aldosteron ve

DHEA

düzeylerinin hepsinin çok düşük olması, steroid biyosentezinin en başında bir blok olduğunu gösterir.

Hangi enzim veya proteinin eksik olduğunu bulmak için biyokimyasal kanıt sağlar.

Tanıyı doğrula

Kolesterolün mitokondri içine taşınmasını sağlayan

StAR

proteinindeki eksiklik (Lipoid

KAH

), tüm steroid yollarını bloke ederek bu tabloyu oluşturur.

Klinik, hormonal ve genetik bulguları birleştiren tek tanı budur.

Key Concept

Steroid biyosentezinin en erken ve en ağır formu olan Lipoid KAH (

StAR

veya

CYP11A1

defekti),

46,XY

bireylerde androjen sentezlenemediği için tam dişi fenotipine ve yaşamın ilk haftalarında ağır adrenal krize neden olur.

Practice More

StAR protein eksikliği ile klinik olarak ayırt edilemeyen P450scc (

CYP11A1

) enzim eksikliğini ve büyük, lipid yüklü adrenal bezlerin radyolojik görünümünü inceleyin.

Estimated Time:2m 30s

Question

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Topics

More questions from this topic