Cinsiyet Gelişim Bozuklukları

54 questions

Question 1Question →

On beş günlük bir bebek; beslenme güçlüğü, kusma ve halsizlik şikayetleriyle getirilmiştir. Fizik muayenede; yaygın hiperpigmente deri, meme başlarında belirgin koyulaşma ve normal görünümlü kız dış genital yapısı saptanmıştır. Gonadlar palpe edilememektedir. Laboratuvar incelemesinde; Serum Na:122Na: 122 mEq/L, K:7.2K: 7.2 mEq/L, kan şekeri: 4545 mg/dL saptanmıştır. Karyotip analizi 46,XY46,XY olarak raporlanan hastada bazal ve ACTH uyarısı sonrası bakılan tüm adrenal ve gonadal steroid düzeyleri (pregnenolon, 1717-OH progesteron, kortizol, testosteron) saptanabilir sınırın altında bulunmuştur. Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Konjenital lipoid adrenal hiperplazi (StAR protein eksikliği)

Answer

Konjenital lipoid adrenal hiperplazi (StAR protein eksikliği)
Konjenital lipoid adrenal hiperplazi, steroidogenezin ilk basamağı olan kolesterolün mitokondri içine taşınmasından sorumlu StAR proteininin (Steroidogenic Acute Regulatory protein) eksikliğidir. Bu durumda mineralokortikoidler, glukokortikoidler ve seks steroidlerinin hiçbirisi sentezlenemez. Sonuç olarak ağır tuz kaybı (hiponatremi, hiperkalemi), hipoglisemi, artmış ACTH nedeniyle hiperpigmentasyon ve 46,XY46,XY bireylerde androjen yokluğu nedeniyle tam dişi fenotipi ortaya çıkar.

Step-by-Step Solution

1
Klinik bulguları ve elektrolit değerlerini analiz edin.
Ağır hiponatremi, hiperkalemi, hipoglisemi ve hiperpigmentasyon; adrenal kriz ve mineralokortikoid/glukokortikoid eksikliğini gösterir.
Tuz kaybı ve metabolik bozukluklar adrenal steroidogenezde erken bir blok olduğunu düşündürür.
2
Karyotip ve fenotip uyumunu değerlendirin.
46,XY46,XY karyotipe rağmen normal dişi dış genital yapı, fetal dönemde androjen sentezinin hiç olmadığını gösterir.
Androjen eksikliği, 46,XY46,XY bireyde erkek yönünde farklılaşmayı engellemiştir.
3
Hormon düzeylerini yorumlayın.
Tüm adrenal ve gonadal steroidlerin (progestinler, mineralokortikoidler, glukokortikoidler, androjenler) yokluğu, yolun en başındaki bir bloğu işaret eder.
StAR protein eksikliği kolesterolün pregnenolona dönüşümünü (mitokondriye girişini) engellediği için hiçbir steroid sentezlenemez.

Key Concept

StAR protein eksikliği (Konjenital Lipoid Adrenal Hiperplazi), steroidogenezin en erken basamağını etkileyen, ağır adrenal yetmezlik ve 46,XY46,XY bireylerde tam dişi fenotipi ile karakterize bir cinsiyet gelişim bozukluğudur.
Estimated Time:1m 30s
Question 2Question →

1515 yaşında, dış görünümü tamamen dişi fenotipinde olan bir hasta, primer amenore ve ergenlik belirtilerinin başlamaması şikayetiyle polikliniğe getiriliyor. Fizik muayenesinde boyu 172172 cm (9090. persantil), kan basıncı 155/98155/98 mmHg olarak ölçülüyor. Sekonder cinsiyet özelliklerinden telarş ve pubarş evre 11 (prepubertal) olarak saptanıyor. Laboratuvar tetkiklerinde serum potasyum düzeyi 2.82.8 mEq/L, plazma renin aktivitesi ve serum aldosteron düzeyleri düşük bulunuyor. Pelvik ultrasonografide uterus ve overler izlenmiyor; ancak her iki inguinal kanalda gonadal yapılar saptanıyor. Karyotip analizi 46,XY46,XY olarak rapor ediliyor. Bu klinik tabloya neden olan en olası patoloji aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 17α17\alpha-hidroksilaz eksikliği

Answer

Sunulan klinik tablo (46,XY karyotipi, dişi fenotipi, primer amenore, hipertansiyon ve hipokalemi) 17α17\alpha-hidroksilaz eksikliğini işaret etmektedir.
Doğru yanıt olan durum, adrenal bezde ve gonadlarda ortak olan enzim eksikliğidir. Bu hastalıkta progesteronun 17−OH17-OH progesterona dönüşümü engellenir. Sonuç olarak seks steroidleri (testosteron, östrojen) üretilemez; bu da 46,XY46,XY bireylerin dış görünüş olarak tamamen dişi kalmasına (Cinsiyet Gelişim Bozukluğu) yol açar. Aynı zamanda kortizol yolu kapandığı için ACTH artışı yolu mineralokortikoid öncülü olan 1111-deoksikortikosterona (DOC) yönlendirir. DOC artışı, distal tübülde sodyum tutulumu ve potasyum atılımını tetikleyerek hipertansiyon, hipokalemi ve renin baskılanmasıyla sonuçlanan bir tablo oluşturur.

Step-by-Step Solution

1
Karyotip ve iç genital yapı analizi
46,XY46,XY karyotipine rağmen uterusun olmaması, Müllerian İnhibe Edici Madde (AMH) salgılayan testislerin varlığını gösterir.
Testislerden salgılanan AMH, Müllerian kanallarının (uterus, tubalar) gelişimini engeller.
2
Fenotip ve ergenlik gelişimi değerlendirmesi
Dış genital yapının dişi olması ve ergenlik bulgularının yokluğu, androjen ve östrojen sentezinde tam bir blok olduğunu gösterir.
17α17\alpha-hidroksilaz enzimi, progesteron ve pregnenolonu seks steroidlerinin öncüllerine çevirmek için gereklidir.
3
Hormonal ve elektrolit profilinin sentezi
Hipertansiyon ve hipokalemi ile birlikte düşük renin/aldosteron, mineralokortikoid etkili başka bir maddenin arttığını gösterir.
17α17\alpha-hidroksilaz yolu tıkandığında, progesteron mineralokortikoid yoluna (11-deoksikortikosteron ve kortikosteron) kayar. Bu maddeler hacim genişlemesi yaparak renini ve dolayısıyla aldosteronu baskılar.

Key Concept

17α17\alpha-hidroksilaz eksikliğinde seks steroidleri ve kortizol sentezlenemezken, mineralokortikoid aktiviteye sahip öncüller (DOC) artarak hipertansiyon ve hipokalemiye neden olur.
Question 3Question →

46,XY karyotipine sahip bir günlük yenidoğan, dış genital yapısındaki belirsizlik nedeniyle değerlendiriliyor. Fizik muayenesinde 2,52,5 cm mikropenis, bifid skrotum ve perineoskrotal hipospadias saptanıyor. Bilateral gonadlar inguinal kanalda palpe ediliyor. Laboratuvar incelemelerinde serum sodyum: 139139 mEq/L, potasyum: 4,14,1 mEq/L ve 17-hidroksiprogesteron: 1,11,1 ng/mL (normal) bulunuyor. hCG stimülasyon testi sonrasında serum testosteron düzeyi 480480 ng/dL'ye yükselirken, dihidrotestosteron düzeyi 1010 ng/dL (T/DHTT/DHT oranı: 4848) olarak saptanıyor. Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 5-alfa redüktaz eksikliği

Answer

5-alfa redüktaz eksikliği
Vakada sunulan 46,XY karyotipi, palpabl testisler ve normal elektrolit değerleri zemininde, hCG sonrası testosteronun yeterli yükselmesi ancak DHT düzeyinin düşük kalarak T/DHT oranının belirgin artması (>20−30> 20-30), testosteronu DHT'ye dönüştüren 5-alfa redüktaz enziminin eksikliğini kanıtlar.

Step-by-Step Solution

1
Karyotip ve fizik muayene bulgularını değerlendir.
46,XY karyotipi ve palpe edilebilen gonadlar, testislerin varlığını ve androjen üretim/etki kusurunu düşündürür.
Gonadların varlığı androjen sentezindeki basamakların veya hedef doku yanıtının incelenmesini gerektirir.
2
Biyokimyasal verileri (elektrolitler ve 17-OHP) analiz et.
Normal Na, K ve 17-OHP düzeyleri, 21-hidroksilaz eksikliği gibi klasik tuz kaybettiren konjenital adrenal hiperplazi formlarını dışlar.
DSD vakalarında adrenal yetmezlik ekarte edilmesi gereken öncelikli acil durumdur.
3
hCG stimülasyon testi sonrası T/DHT oranını hesapla.
Testosteronun normal artması Leydig hücrelerinin sağlam olduğunu, ancak T/DHT oranının 30'un üzerinde olması testosteronun DHT'ye dönüşemediğini gösterir.
5-alfa redüktaz enzimi testosteronu daha güçlü bir androjen olan dihidrotestosterona dönüştürür; bu eksiklikte dış genitalya virilizasyonu yetersiz kalır.

Key Concept

46,XY bireyde normal testosteron üretimine rağmen artmış T/DHT oranı 5-alfa redüktaz eksikliği için karakteristiktir.
Question 4Question →

1414 yaşında, çocukluğundan itibaren kız cinsiyetinde büyütülen bir hasta; son bir yıldır fark edilen ses kalınlaşması, vücut kıllanmasında artış ve klitoris bölgesinde büyüme şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenesinde boy ve kilosu 50.−75.50.-75. persentil arasında, meme gelişimi evre 11, pubik kıllanma evre 44 olarak saptanıyor. Bilateral inguinal kanalda ele gelen kitleleri mevcut olup, pelvik ultrasonografide uterus ve overler izlenmiyor. Karyotip analizi 46,XY46,XY olarak sonuçlanıyor. Laboratuvar incelemesinde; serum sodyum: 138138 mEq/LmEq/L, potasyum: 4.24.2 mEq/LmEq/L, 1717-hidroksiprogesteron düzeyi normal sınırlarda saptanıyor. Bazal serum androstenedion düzeyi belirgin yüksek iken, testosteron düzeyi düşüktür (Testosteron/Androstenedion oranı <0.8< 0.8). Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 17β17\beta-hidroksisteroid dehidrogenaz tip 33 eksikliği

Answer

Düşük testosteron/androstenedion oranı ve pubertal virilizasyon ile karakterize olan 17β17\beta-hidroksisteroid dehidrogenaz tip 33 eksikliği doğru tanıdır.
17β17\beta-hidroksisteroid dehidrogenaz tip 33 eksikliği, 46,XY46,XY karyotipine sahip bireylerde testosteron sentezinin son basamağındaki enzim defektidir. Hastalar genellikle doğumda dişi fenotipindedir, ancak pubertede testislerden salınan androstenedionun periferde tip 11 veya tip 55 izoenzimlerle testosterona dönüşmesi sonucu belirgin virilizasyon gelişir. Testislerin varlığı nedeniyle uterus izlenmez ve laboratuvarda düşük testosteron/androstenedion oranı tanı koydurucudur.

Step-by-Step Solution

1
Karyotip ve iç genital yapı değerlendirmesi
46,XY46,XY karyotip ve uterus yokluğu, hastada testis dokusunun bulunduğunu ve MIH sentezlendiğini gösterir.
Uterus yokluğu, ayırıcı tanıda Swyer sendromu gibi gonadal disgenezi tablolarını dışlar.
2
Pubertal fenotipin analizi
Meme gelişimi yokluğu ve belirgin virilizasyon (ses kalınlaşması, kıllanma), periferik androjen etkisinin olduğunu ancak östrojen etkisinin eksik olduğunu gösterir.
AIS olgularında genellikle meme gelişimi beklenirken, 17β17\beta-HSD3 ve 5α5\alpha-redüktaz eksikliklerinde beklenmez.
3
Biyokimyasal oranların yorumlanması
Testosteron/Androstenedion oranının <0.8< 0.8 olması, androstenedionun testosterona dönüşemediğini kanıtlar.
Bu oran 17β17\beta-HSD3 eksikliği için spesifik bir tanı kriteridir.

Key Concept

46,XY46,XY bireylerde pubertede virilizasyon ile başvuran, uterusun olmadığı ve düşük testosteron/androstenedion oranının izlendiği tablo 17β17\beta-HSD3 eksikliğidir.

Practice More

Androjen duyarsızlığı sendromu (AIS) ile 5α5\alpha-redüktaz eksikliği arasındaki meme gelişimi farkını gözden geçirin.
Estimated Time:2m 0s
Question 5Question →

Gebeliğinin son trimesterinde akne ve hirsutizm şikayetleri başlayan bir anneden miadında doğan bebeğin fizik muayenesinde klitoromegali ve labial füzyon saptanıyor (Prader evre 33). Pelvik ultrasonografide uterus ve overler normal olarak izleniyor. Bebeğin karyotip analizi 46,XX46,XX olarak sonuçlanıyor. Serum elektrolitleri ve 1717-hidroksiprogesteron düzeyi normal sınırlarda saptanan bu bebekte en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Aromataz eksikliği

Answer

Aromataz eksikliği, hem fetüste hem de annede virilizasyon bulgularına yol açan, 46,XX46,XX DSD tablosuyla seyreden bir enzim eksikliğidir.
Aromataz eksikliği, plasentada androjenlerin (androstenedion ve testosteron) östrojenlere (estron ve estradiol) dönüşümünü engeller. Sonuç olarak maternal dolaşıma geçen aşırı androjenler annede hirsutizm ve ses kalınlaşmasına; fetal dolaşımdaki androjenler ise 46,XX46,XX fetüste dış genital yapının virilizasyonuna (ambigius genitalia) yol açar. 46,XX46,XX bireyde uterus ve overler normal gelişir çünkü MISMIS yoktur ve over gelişimi androjenlerden etkilenmez. Normal 1717-OHP ve elektrolit düzeyleri ise bu tabloyu KAH'tan ayırır.

Step-by-Step Solution

1
Maternal öykünün değerlendirilmesi
Gebelikte annede ortaya çıkan akne ve hirsutizm, fetüsten gelen androjenlerin östrojenlere dönüştürülemediğini (aromataz eksikliği) veya annede androjen üreten bir kitle (luteoma gibi) olduğunu düşündürür.
Plasental aromataz, fetal adrenalden gelen prekürsörleri östrojenlere dönüştürerek anneyi virilizasyondan korur.
2
Bebekteki fizik muayene ve görüntüleme bulgularının analizi
Karyotip 46,XX46,XX olmasına rağmen virilize dış genital yapı (ambigius) ve internal Müllerian yapıların (uterus, over) varlığı, fetüsün aşırı androjene maruz kaldığını ancak MISMIS (AMHAMH) etkisinin olmadığını gösterir.
46,XX46,XX bireyde uterusun varlığı, testis dokusunun olmadığını veya MISMIS salgılanmadığını kanıtlar.
3
Biyokimyasal verilerle ayırıcı tanı yapılması
1717-OHP ve elektrolitlerin normal olması, en sık virilizasyon nedeni olan Konjenital Adrenal Hiperplazi (KAH) olasılığını dışlar.
Aromataz eksikliğinde adrenal steroid sentezi normaldir, sorun androjen-östrojen dönüşümündedir.

Key Concept

Aromataz eksikliğinde plasental östrojen sentezi yapılamaz; bu durum hem fetüste virilizasyona hem de annede gebelik sırasında maskülinizasyon bulgularına neden olur.

Practice More

Aromataz eksikliği olan kız çocuklarında pubertede östrojen eksikliğine bağlı olarak meme gelişimi olmaz, ancak gonadotropinler yüksek seyreder ve overlerde kistler oluşabilir.
Estimated Time:1m 30s
Question 6Question →

Dış genital yapıda belirsizlik (Prader evre 44) nedeniyle değerlendirilen 46,XX46,XX karyotipine sahip bir yenidoğan bebeğin fizik muayenesinde; midfasiyal hipoplazi, brakisefali ve her iki dirsekte radyo-humeral sinostoz saptanmıştır. Annenin gebeliğinin üçüncü trimesterinde akne artışı ve sesinde kalınlaşma olduğu öğrenilmiştir. Laboratuvar tetkiklerinde serum 1717-hidroksiprogesteron (17−OHP17-OHP) düzeyi belirgin yüksek bulunurken; testosteron ve androstenedion düzeylerinin beklenenden düşük olduğu saptanmıştır. Bu tabloya neden olan en olası patoloji aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: P450 oksidoredüktaz eksikliği

Answer

P450 oksidoredüktaz eksikliği
P450 oksidoredüktaz (POR), adrenal ve gonadal steroidogenezde yer alan tüm mikrozomal P450 enzimlerine (CYP21A2CYP21A2, CYP17A1CYP17A1, CYP19A1CYP19A1) elektron sağlayan bir kofaktördür. Eksikliğinde bu enzimlerin fonksiyonu bozulur. 46,XX46,XX bireylerde virilizasyonun nedeni, fetal adrenalde 'arka kapı' (backdoor) yoluyla dihidrotestosteron sentezinin artmasıdır. Eşlik eden sinostozlar ve midfasiyal hipoplazi Antley-Bixler fenotipini oluşturur. Gebelikte annede virilizasyon, fetal aromataz (CYP19A1CYP19A1) aktivitesinin POR eksikliği nedeniyle azalmasına bağlıdır.

Step-by-Step Solution

1
Maternal öykü ve bebek fenotipini analiz et
Gebelikte annede virilizasyon ve bebekte Antley-Bixler benzeri iskelet anomalileri (sinostozlar) saptandı.
Maternal virilizasyon aromataz eksikliği veya POR eksikliğini akla getirir; iskelet bulguları POR eksikliği için spesifiktir.
2
Hormonal profili yorumla
17−OHP17-OHP yüksekliği ile birlikte düşük testosteron ve androstenedion düzeyleri.
POR eksikliğinde hem 2121-hidroksilaz hem de 1717-alfa hidroksilaz/17,2017,20-liyaz etkilenir. Androjen sentezindeki bu blok, yüksek 17−OHP17-OHP değerine rağmen düşük androjen düzeylerini açıklar.
3
Ayırıcı tanıyı doğrula
POR eksikliği tanısı konur.
Klinik (iskelet + DSD + maternal virilizasyon) ve laboratuvar (yüksek 17−OHP17-OHP, düşük androjen) verileri POR eksikliğini doğrular.

Key Concept

P450 Oksidoredüktaz (POR) Eksikliği ve Antley-Bixler Fenotipi
Question 7Question →

1616 yaşında bir kız hasta, primer amenore şikayetiyle polikliniğe başvuruyor. Fizik muayenesinde boy ve tartı 7575. persantilde saptanıyor. Meme gelişimi Tanner evre 44 ile uyumlu bulunurken; pubik ve aksiller kıllanmanın belirgin olarak az olduğu (evre 11) gözleniyor. Dış genital muayenesinde vajinal açıklığın kısa ve kör sonlandığı, dış genital yapının Prader evre 11 (normal dişi fenotipi) olduğu fark ediliyor. Pelvik ultrasonografide uterus ve overler izlenmiyor; her iki inguinal kanalda testis ile uyumlu yumuşak doku kitleleri saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde serum testosteron düzeyi yaşa göre normal erkek sınırlarında, FSH normal, LH ise hafif yüksek bulunuyor. Karyotip analizi 46,XY46,XY olarak sonuçlanan bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Tam Androjen Duyarsızlığı Sendromu

Answer

Tam Androjen Duyarsızlığı Sendromu
Tam Androjen Duyarsızlığı Sendromu'nda, 46,XY46,XY karyotipine sahip bireyde testisler gelişir ve normal AMH salgılanır, bu da Müllerian yapıların (uterus, fallop tüpleri) gerilemesine neden olur. Ancak androjen reseptörleri çalışmadığı için dış genital yapı dişi yönünde gelişir ve pubertede androjenik etki (kıllanma) görülmez. Testosteronun östrojene aromatizasyonu ise meme gelişimini sağlar.

Step-by-Step Solution

1
Fenotip ve sekonder cinsiyet özelliklerinin değerlendirilmesi
Hasta dişi fenotipinde, meme gelişimi var (evre 4) ancak pubik/aksiller kıllanma yok (evre 1).
Meme gelişimi testosteronun aromatizasyonu ile oluşan östrojene bağlıdır; kıllanma azlığı ise androjen reseptör defektini gösterir.
2
İç genital yapıların görüntüleme ile incelenmesi
Uterus ve overler yok; inguinal testisler mevcut.
Yeterli Müllerian İnhibe Edici Madde (AMH) salınımı olduğunu ve gonadların testis yapısında olduğunu kanıtlar.
3
Karyotip ve laboratuvar verilerinin sentezi
46,XY46,XY karyotip ve normal erkek düzeyinde testosteron.
Erkek genotipine rağmen androjen etkisinin (kıllanma, internal erkek yapılar) görülememesi reseptör düzeyinde bir direnci (Tam Androjen Duyarsızlığı) işaret eder.

Key Concept

Tam Androjen Duyarsızlığı Sendromu'nda 46,XY46,XY karyotipe ve fonksiyonel testislere rağmen, androjen reseptör defekti nedeniyle dış genital yapı dişi fenotipindedir, uterus yoktur (AMH etkisiyle) ve meme gelişimi mevcuttur.

Practice More

Androjen duyarsızlığı olan hastalarda gonadların malignite (gonadoblastom) riski nedeniyle puberteden sonra çıkarılması gerektiğini unutmayın.
Estimated Time:1m 30s
Question 8Question →

On beş günlük bir yenidoğan, dış genital yapısındaki belirsizlik (ambigus genitale) nedeniyle değerlendiriliyor. Fizik muayenesinde Prader evre 4 görünümünde dış genital yapı (büyümüş klitoris, labioskrotal füzyon ve tek perineal açıklık) saptanıyor ve gonadlar palpe edilemiyor. Vital bulgularında kan basıncı 105/65 mmHg (95. persentilin üzerinde) ölçülüyor. Laboratuvar incelemelerinde serum sodyum düzeyi 146 mEq/L, potasyum düzeyi 3.1 mEq/L olarak bulunuyor. Hormon profilinde plazma renin aktivitesi baskılanmış ve androjen düzeyleri yüksek saptanıyor. Pelvik ultrasonografide normal uterus ve overler izleniyor. Karyotip analizi 46,XX olarak raporlanıyor.

Bu hastada klinik ve laboratuvar bulgularına yol açan en olası enzim eksikliği aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 11-beta-hidroksilaz

Answer

En olası enzim eksikliği 11-beta-hidroksilazdır.
Hastadaki 46,XX karyotip, palpe edilemeyen gonadlar ve uterusun varlığı, aşırı androjen üretimiyle giden bir konjenital adrenal hiperplazi (KAH) tablosunu kanıtlamaktadır. KAH formları arasında hipertansiyon, hipokalemi, hipernatremi, baskılanmış renin ve artmış androjen düzeylerinin bir arada görüldüğü spesifik durum 11-beta-hidroksilaz eksikliğidir. Bu enzim eksikliğinde biriken 11-deoksikortikosteron (DOC) güçlü bir mineralokortikoid etki göstererek su-tuz tutulumuna (hipertansiyon) ve potasyum atılımına (hipokalemi) neden olur.

Step-by-Step Solution

1
Karyotip ve pelvik ultrasonografi bulgularını değerlendir.
46,XX karyotip ve palpe edilemeyen gonadlar ile birlikte uterusun varlığı, hastanın genetik ve gonadal olarak dişi olduğunu ancak prenatal dönemde yüksek androjen maruziyetine bağlı virilize olduğunu (Konjenital Adrenal Hiperplazi - KAH) gösterir.
Cinsiyet gelişim bozukluklarında (DSD) ilk adım kromozomal cinsiyet ile iç genital organların uyumunu saptamaktır.
2
Vital bulgular ve elektrolit panelini analiz et.
Hastada belirgin hipertansiyon (105/65 mmHg), yüksek-normal sodyum (146 mEq/L) ve hipokalemi (3.1 mEq/L) saptanmıştır.
KAH tiplerini birbirinden ayırmak için kan basıncı ve elektrolit (mineralokortikoid etki) profili en kritik belirteçlerdir.
3
Bulguları KAH enzim eksiklikleriyle eşleştir.
Hipertansiyon ve hipokalemi yapan enzim eksiklikleri 11-beta-hidroksilaz ve 17-alfa-hidroksilazdır. Ancak 17-alfa-hidroksilaz eksikliğinde androjenler üretilemez ve 46,XX kızlar virilize olmaz. Hem virilizasyon (yüksek androjen) hem de hipertansiyon/hipokalemi (biriken 11-deoksikortikosterona bağlı) yapan tek KAH tipi 11-beta-hidroksilaz eksikliğidir.
Farklı enzim defektlerinin steroid sentez yolağındaki yeri, ortaya çıkan klinik tabloyu belirler.

Key Concept

Konjenital Adrenal Hiperplazi (KAH) Enzim Defektlerinin Ayırıcı Tanısı
Question 9Question →

1616 yaşında bir kız çocuğu, hiç adet görmeme ve ikincil cinsiyet özelliklerinin gelişmemesi şikayetiyle başvuruyor. Fizik muayenesinde boyu 172172 cm (9090. persantil), meme gelişimi Tanner evre 11, pubik ve koltuk altı kıllanması evre 11 olarak saptanıyor. Dış genital muayenede labiumlar ve klitoris normal görünümdedir, ancak vajinanın kısa ve kör sonlandığı fark ediliyor. Pelvik ultrasonografide uterus ve overler saptanmıyor; ancak bilateral inguinal kanallarda gonad benzeri yapılar izleniyor. Laboratuvar incelemesinde; serum sodyum: 138138 mEq/L, potasyum: 4,24,2 mEq/L, 1717-hidroksiprogesteron: normal, LH: 4545 mIU/mL (Yüksek), FSH: 2020 mIU/mL (Yüksek), Testosteron: 2020 ng/dL (Düşük) ve karyotip 46,XY46,XY olarak belirleniyor.

Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Leydig hücre hipoplazisi

Answer

Leydig hücre hipoplazisi
Leydig hücre hipoplazisi, LH reseptöründeki inaktive edici mutasyonlar sonucu oluşur. 46,XY46,XY bireylerde Leydig hücreleri uyarılmadığı için fetal dönemde testosteron üretilemez ve dış genital yapı tam dişi görünümünde kalır. Ancak Sertoli hücreleri LH'tan bağımsız çalıştığı için MIH (Müllerian İnhibe Edici Madde) üretilir, bu da uterus ve fallop tüplerinin gelişmesini engeller. Pubertede düşük testosteron nedeniyle meme gelişimi ve kıllanma olmaz.

Step-by-Step Solution

1
Fenotip ve Karyotip Analizi
46,XY46,XY karyotipine sahip ancak dişi fenotipinde olan bir hasta.
Cinsiyet gelişim bozukluğu (DSD) spektrumunu daraltmak için gereklidir.
2
İç Genital Organların Değerlendirilmesi
Uterus yokluğu (Müllerian İnhibe Edici Madde - MIH pozitifliği).
Sertoli hücrelerinin fonksiyonel olduğunu ve testis gelişiminin başladığını gösterir.
3
Meme Gelişimi ve Hormon Seviyelerinin Yorumlanması
Meme gelişimi yok, testosteron düşük, LH yüksek.
Androjen sentezinde bir kusur olduğunu (hipergonadotropik hipogonadizm) ve periferik aromatizasyon için yeterli prekürsör olmadığını gösterir.
4
Ayırıcı Tanı
Leydig hücre hipoplazisi (LH reseptör kusuru).
Uterus yokluğu Swyer'ı eler; meme yokluğu Tam Androjen Duyarsızlığı'nı eler; düşük testosteron ve dişi fenotip Leydig hücre kusuruna işaret eder.

Key Concept

LH reseptör mutasyonuna bağlı Leydig hücre hipoplazisi, 46,XY46,XY bireylerde yetersiz androjen üretimi nedeniyle dişi fenotipi ve uterus yokluğu ile karakterizedir.

Practice More

46,XY46,XY fenotipinde olup uterusun var olduğu durumlar (Swyer, PMDS) ile uterusun olmadığı durumların (CAIS, LCH, 5-alfa redüktaz) ayırıcı tanısını tekrar ediniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 10Question →

Dış genital yapıda belirsizlik (ambiguusambiguus genitalyagenitalya) nedeniyle değerlendirilen bir günlük bebeğin fizik muayenesinde; fallus uzunluğu 1.81.8 cm, perineoskrotal hipospadias ve bifid skrotum saptanıyor. Her iki gonad inguinal kanalda palpe ediliyor. Karyotip analizi 46,XY46,XY olarak raporlanan hastada, hCG stimülasyon testi sonrasında testosteron düzeyi 480480 ng/dL (N:>300N: >300), dihidrotestosteron (DHTDHT) düzeyi 66 ng/dL (N:>20N: >20) ve T/DHTT/DHT oranı 8080 (N:<20N: <20) bulunuyor. Bu klinik ve laboratuvar bulgularına göre, en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 5α5\alpha-redüktaz eksikliği

Answer

Karyotipi 46,XY46,XY olan ve artmış T/DHTT/DHT oranı ile karakterize klinik tabloya sahip hastada en olası tanı 5α5\alpha-redüktaz eksikliğidir.
5α5\alpha-redüktaz eksikliği, testosteronun dihidrotestosterona (DHTDHT) dönüşümünü engeller. Dış genital yapıların (penis, skrotum) erkek yönünde gelişimi DHTDHT bağımlı olduğu için bu bireylerde ambiguus genitalya görülür. Laboratuvarda testosteronun normal/yüksek olmasına rağmen DHTDHT'nin düşük olması ve T/DHTT/DHT oranının 2020 (bazı kaynaklarda 3030) üzerine çıkması tanı koydurucudur.

Step-by-Step Solution

1
Karyotip ve fizik muayene bulgularını değerlendir
46,XY46,XY karyotip ve palpe edilebilen gonatlar, sorunun androjen sentezi veya etkisindeki bir bozukluk olduğunu gösterir.
Gonatların palpe edilmesi, Müllerian yapıların gerilediğini ve testis dokusunun varlığını kanıtlar.
2
Hormon düzeylerini ve oranlarını analiz et
Normal/yüksek testosteron düzeyi ile belirgin düşük DHTDHT düzeyi ve buna bağlı artmış T/DHTT/DHT oranı (>20−30>20-30) saptanmıştır.
Testosteronu daha güçlü bir androjen olan DHTDHT'ye dönüştüren enzim 5α5\alpha-redüktazdır; bu oran enzim eksikliği için patognomoniktir.
3
Klinik fenotip ile tanıyı doğrula
Dış genital yapıların gelişimi için DHTDHT gereklidir; eksikliğinde ambiguus genitalya (mikrofallus, bifid skrotum) görülür.
İç genital yapılar (epididim, vaz deferens) testosteron etkisinde geliştiği için bu hastada normaldir ancak dış yapılar DHTDHT eksikliği nedeniyle tam erkekleşemez.

Key Concept

5α5\alpha-redüktaz eksikliğinde testosteronun dihidrotestosterona (DHTDHT) dönüşümü bozulur, bu da 46,XY46,XY bireylerde yüksek T/DHTT/DHT oranı ve ambiguus genitalya ile sonuçlanır.

Practice More

Pubertede bu hastaların neden virilize olabildiğini (5α5\alpha-redüktaz tip 1 enziminin devreye girmesi) inceleyiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 11Question →

Üç haftalık bir bebek, rutin kontrolde fark edilen genital anomali nedeniyle sevk ediliyor. Fizik muayenede dış genital yapının virilize görünümde olduğu (Prader evre 3) ve kan basıncının 96/65 mmHg (yaşına göre >95. persentil) seyrettiği belirleniyor. Laboratuvar tetkiklerinde serum sodyum düzeyi 148 mEq/L, potasyum düzeyi 2.9 mEq/L olarak bulunuyor. Karyotip analizi 46,XX olarak raporlanan bu hastada, en olası tanı ve buna eşlik eden laboratuvar bulgusu aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 11-beta hidroksilaz eksikliği – Plazma renin aktivitesinde baskılanma

Answer

11-beta hidroksilaz eksikliği – Plazma renin aktivitesinde baskılanma
46,XX karyotipli bir bebekte virilizasyon (androjen fazlalığı) ile birlikte hipertansiyon ve hipokalemi (mineralokortikoid fazlalığı) görülmesi klasik 11-beta hidroksilaz eksikliği tablosudur. Bu enzimin eksikliğinde biriken 11-deoksikortikosteron (DOC), güçlü bir mineralokortikoiddir; su ve sodyum tutulumuna neden olarak kan basıncını yükseltir ve potasyum atılımını artırır (hipokalemi). Artan kan hacmi ve basıncı fizyolojik yanıt olarak renin-anjiyotensin sistemini baskılar, dolayısıyla plazma renin aktivitesi düşük bulunur.

Step-by-Step Solution

1
Klinik ve laboratuvar bulgularını analiz et
46,XX karyotip + Virilizasyon (Prader 3) + Hipertansiyon + Hipokalemi
Bu bulgular, androjen fazlalığı ile birlikte mineralokortikoid fazlalığını işaret etmektedir.
2
Konjenital Adrenal Hiperplazi (KAH) tiplerini ayırıcı tanıda değerlendir
Hipertansiyon yapan tipler: 11-beta hidroksilaz ve 17-alfa hidroksilaz eksikliği.
En sık görülen 21-hidroksilaz eksikliği tuz kaybı (hiponatremi, hiperkalemi) ve hipotansiyon yapar, bu nedenle elenir.
3
Virilizasyon bulgusunu kullanarak 11-beta ve 17-alfa ayrımı yap
Hasta virilize (erkekleşmiş) olduğu için tanı 11-beta hidroksilaz eksikliğidir.
17-alfa hidroksilaz eksikliğinde androjen sentezi yapılamaz ve 46,XX bireylerde virilizasyon görülmez (seksüel infantilizm).
4
Patofizyolojiye uygun hormonal profili belirle
Artan 11-deoksikortikosteron (DOC) mineralokortikoid etkisi göstererek su ve tuz tutulumuna, dolayısıyla hipertansiyona neden olur. Bu durum negatif feedback ile plazma renin aktivitesini baskılar.
Sistemik hipertansiyon ve hipervolemi renin salgısını azaltır.

Key Concept

KAH tiplerinin ayrımında tansiyon ve potasyum düzeyi kritiktir. Hipertansiyon ve hipokalemi ile giden virilizan tip 11-beta hidroksilaz eksikliğidir.

Practice More

Adrenal steroidogenez yolaklarındaki enzim bloklarının birikim ürünlerini içeren bir tablo çalışması yapılması önerilir.
Estimated Time:1m 30s
Question 12Question →

1616 yaşında bir kız çocuk, ergenlik belirtilerinin başlamaması ve hiç adet görmeme (primer amenore) şikayeti ile başvuruyor. Fizik muayenesinde boyu 170170 cm (>90.>90. persentil), dış genital yapısı normal kız görünümündedir. Meme gelişimi ve pubik kıllanma saptanmıyor (Tanner evre 11). Pelvik ultrasonografide uterus ve her iki fallop tüpünün normal izlendiği, ancak overlerin yerinde ince çizgi şeklinde dokular (streak gonad) olduğu görülüyor. Serum elektrolitleri ve kan basıncı normal olan hastanın karyotip analizi 46,XY46,XY olarak sonuçlanıyor. Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Swyer sendromu

Answer

Swyer sendromu (Saf gonadal disgenezis)
Swyer sendromunda, SRY geni mutasyonları veya diğer genetik kusurlar nedeniyle testis gelişimi olmaz. Testis gelişmediği için Müllerian İnhibe Edici Madde (AMH) üretilemez ve Müllerian yapılar (uterus, fallop tüpleri) gelişir. Ayrıca androjen üretimi olmadığı için dış genital yapı kız yönünde gelişir, ancak ergenlikte östrojen üretilemediği için meme gelişimi olmaz.

Step-by-Step Solution

1
Karyotip ve fenotip arasındaki uyumu değerlendir
Hasta 46,XY karyotipine sahip olmasına rağmen fenotipik olarak kız görünümündedir.
Cinsiyet gelişim bozukluklarının sınıflandırılması için ilk adımdır.
2
İç genital yapıların (Müllerian yapılar) varlığını kontrol et
Ultrasonografide uterus ve tüplerin varlığı, AMH (Anti-Müllerian Hormon) etkisinin olmadığını gösterir.
AMH yokluğu, testis dokusunun gelişmediğini kanıtlar.
3
Gonad yapısı ve ikincil cinsiyet özelliklerini yorumla
Streak gonadlar ve meme gelişiminin yokluğu, östrojen eksikliğini ve gonadal disgenezisi işaret eder.
46,XY karyotipi ile uterus varlığının birleştiği tek klasik tablo Swyer sendromudur.

Key Concept

46,XY karyotipine sahip bireylerde Müllerian yapıların (uterus/tubalar) varlığı, gonadal gelişim kusuruna (Swyer sendromu) bağlı AMH eksikliğini gösterir.

Hints

1
46,XY karyotipine rağmen uterusun varlığı, testislerin AMH üretemediğini gösterir.

Practice More

Swyer sendromlu hastalarda gonadoblastom riski nedeniyle gonadların cerrahi olarak çıkarılması gerektiğini unutmayın.
Estimated Time:45s
Question 13Question →

Doğumda ambiguus genitalya saptanan 46,XX46,XX karyotipli bir kız bebeğin fizik muayenesinde; Prader evre 33 virilizasyon saptanıyor ve gonatlar palpe edilemiyor. Laboratuvar incelemesinde serum elektrolitleri ve 1717-hidroksiprogesteron düzeyi normal sınırlarda bulunuyor. Annenin özgeçmişinden gebeliğin son trimesterinde ilerleyici akne ve hirsutizm geliştiği, bu bulguların doğumdan sonra kendiliğinden gerilediği öğreniliyor. Bu bebekte en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Aromataz eksikliği

Answer

Aromataz eksikliği
Doğru seçenek olan aromataz eksikliği, plasentada androjenlerin (androstenedion ve testosteron) östrojenlere (estron ve estradiol) dönüşümünü engelleyen nadir bir hastalıktır. Bu durumda fetal adrenalden gelen androjenler plasentada yıkılamaz ve hem maternal hem de fetal dolaşıma geçer. Sonuç olarak kız bebekte ambiguus genitalya (virilizasyon) oluşurken, annede de gebeliğin ikinci yarısında hirsutizm ve akne gibi virilizasyon bulguları gelişir. Doğumdan sonra plasentanın ayrılmasıyla annedeki bulgular geriler.

Step-by-Step Solution

1
Klinik bulguları analiz et
Bebekte 46,XX46,XX karyotipi ile virilizasyon (ambiguus genitalya) ve annede gebelik sırasında virilizasyon bulguları saptandı.
Ayırıcı tanıda hem fetüsü hem de anneyi etkileyen bir androjen fazlalığı kaynağı aranmalıdır.
2
Laboratuvar verilerini değerlendir
Normal elektrolitler ve 1717-hidroksiprogesteron düzeyi.
En sık neden olan KAH (21-hidroksilaz eksikliği) dışlanmış olur.
3
Mekanizmayı belirle
Plasental aromataz eksikliği sonucunda fetal adrenalden gelen androjenler östrojenlere dönüşemez ve hem fetal hem maternal dolaşımda birikir.
Bu durum annede gebelik sırasında sivilcelenme ve kıllanma artışına, kız bebekte ise virilizasyona neden olur.

Key Concept

Plasental aromataz eksikliğinde fetal adrenalden gelen androjenlerin aromatize edilememesi sonucu hem anne hem de kız fetüs virilize olur.
Estimated Time:1m 30s
Question 14Question →

On günlük bir bebek, beslenememe, kusma ve halsizlik şikayetleri ile acil servise getiriliyor. Fizik muayenesinde dehidratasyon bulguları, hiperpigmentasyon ve Prader evre 3 ile uyumlu belirsiz dış genital yapı saptanıyor. Pelvik ultrasonografide uterus ve overlerin normal olduğu izleniyor. Laboratuvar tetkiklerinde sodyum 126126 mEq/L, potasyum 7,17,1 mEq/L ve 1717-hidroksiprogesteron düzeyi belirgin olarak yüksek bulunuyor. Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 21-hidroksilaz eksikliği

Answer

En olası tanı 21-hidroksilaz eksikliğidir.
Hastada görülen hiponatremi, hiperkalemi (tuz kaybı krizi), kız bebekte virilizasyon (ambigus genitale, uterus varlığı) ve yüksek 17-OHP düzeyi, konjenital adrenal hiperplazinin en yaygın formu olan 21-hidroksilaz eksikliği için klasiktir.

Step-by-Step Solution

1
Klinik ve laboratuvar bulgularının analizi
Hastada hiponatremi (126126 mEq/L) ve hiperkalemi (7,17,1 mEq/L) ile karakterize 'tuz kaybı' tablosu ve ambigus genitale saptandı.
Bu kombinasyon adrenal steroidogenezde bir enzim bloğuna işaret eder.
2
Biyokimyasal belirteçlerin değerlendirilmesi
1717-hidroksiprogesteron (17-OHP) düzeyinin yüksek olması.
21-hidroksilaz enzim bloğunda 17-OHP progesteronun bir sonraki basamağa geçemeyerek birikmesine neden olur.
3
Ayırıcı tanı ve kesinleştirme
Uterus ve overlerin varlığı 46,XX bir hastada virilizasyon olduğunu doğrular.
Tuz kaybı ile birlikte virilizasyona neden olan en yaygın neden 21-hidroksilaz eksikliğidir.

Key Concept

Konjenital adrenal hiperplazide 21-hidroksilaz eksikliği, hem kortizol hem de aldosteron sentezini bozarak tuz kaybına ve artmış androjenler nedeniyle kız bebeklerde virilizasyona yol açar.

Practice More

Konjenital adrenal hiperplazide enzim eksikliklerinin tansiyon ve genital yapı üzerindeki etkilerini karşılaştıran bir tabloyu inceleyiniz.
Estimated Time:45s
Question 15Question →

1010 günlük bir bebek, dış genital yapıda belirsizlik nedeniyle polikliniğe getiriliyor. Fizik muayenesinde; Prader evre 22 ambiguus genital yapı saptanıyor. Her iki testis inguinal kanalda palpe ediliyor. Pelvik ultrasonografide uterus ve overler izlenmiyor. Yapılan laboratuvar incelemeleri aşağıdadır:

ParametreSonuç
Karyotip46,XY46,XY
Na139139 mEq/L
K4.14.1 mEq/L
1717-OH Progesteron1.11.1 ng/mL
Bazal LH1515 mIU/mL
Bazal Testosteron0.10.1 ng/mL

Yapılan hCG stimülasyon testinde testosteron düzeyinde anlamlı bir artış saptanmadığına göre, bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Leydig hücre hipoplazisi

Answer

Düşük testosteron, yüksek LH ve hCG uyarısına yanıtsızlık ile birlikte uterusun bulunmaması Leydig hücre hipoplazisini (LH reseptör defekti) göstermektedir.
Leydig hücre hipoplazisi, LH reseptöründeki inaktive edici mutasyonlar nedeniyle oluşur. 46,XY46,XY bireyde testisler gelişir (Sertoli hücreleri normaldir), bu yüzden AMH salgılanır ve uterus yoktur. Ancak LH/hCG uyarılarına yanıt alınamadığı için testosteron üretilemez, bu da dış genital yapının kadın yönünde veya ambiguus gelişmesine neden olur. Yüksek bazal LH ve hCG'ye yanıtsız düşük testosteron tanı koydurucudur.

Step-by-Step Solution

1
Karyotip ve iç genital yapıların değerlendirilmesi
46,XY46,XY karyotipe rağmen uterusun izlenmemesi, Sertoli hücrelerinin fonksiyonel olduğunu ve Müllerian İnhibe Edici Madde (AMH) salgılandığını gösterir.
Müllerian yapıların regresyonu testis varlığının ve Sertoli hücre fonksiyonunun kanıtıdır.
2
Hormonal profilin ve elektrolitlerin analizi
Normal elektrolitler ve 1717-OHP düzeyi adrenal kaynaklı bir bozukluğu (KAH) dışlar; çok düşük testosteron ve yüksek LH ise primer testiküler yetmezliğe işaret eder.
Testosteron üretimindeki eksikliğin adrenal mi yoksa gonadal mi olduğunu ayırt etmek gerekir.
3
hCG stimülasyon testi sonucunun yorumlanması
hCG uyarısına rağmen testosteronun artmaması, Leydig hücrelerinin LH/hCG reseptörleri düzeyinde bir defekt olduğunu doğrular.
Doku direnci veya sentez kusurlarını ayırt etmek için stimülasyon testleri kritiktir.

Key Concept

Leydig hücre hipoplazisi, LH reseptör mutasyonu (LHCGR) sonucu gelişen, testosteron sentezinin uyarılamadığı bir 46,XY46,XY Cinsiyet Gelişim Bozukluğudur.
Question 16Question →

1 aylık bir bebek, dış genital yapıda belirsizlik nedeniyle polikliniğe getiriliyor. Fizik muayenesinde; Prader evre 33 ambigius genital yapı, urogenital sinüs ve bilateral inguinal kanalda palpe edilen gonadlar saptanıyor. Pelvik ultrasonografide uterus, tubalar ve overler izlenmiyor. Laboratuvar incelemesinde; serum sodyum 139139 mEq/L, potasyum 4.24.2 mEq/L, 1717-hidroksiprogesteron 1.11.1 ng/mL (normal: <2<2 ng/mL) saptanıyor. hCG stimülasyon testi sonrasında testosteron (TT) düzeyi 450450 ng/dL'ye yükselirken, dihidrotestosteron (DHTDHT) düzeyi 1212 ng/dL olarak ölçülüyor (T/DHTT/DHT oranı: 37.537.5). Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 55-alfa redüktaz eksikliği

Answer

En olası tanı 55-alfa redüktaz eksikliğidir.
Verilen klinik tabloda, 46,XY46,XY bireyde Müllerian yapıların gerilemiş olması (uterus yokluğu), testis dokusunun varlığını ve AMH salınımının yeterli olduğunu gösterir. Ancak dış genital yapının maskülinize olması için gerekli olan Dihidrotestosteron (DHT) üretimi, 55-alfa redüktaz enzim eksikliği nedeniyle yetersizdir. hCG stimülasyonu sonrası testosteronun normal artışına rağmen DHT'nin çok düşük kalması ve T/DHTT/DHT oranının 20−3020-30'un üzerinde olması bu hastalık için patognomoniktir.

Step-by-Step Solution

1
Elektrolit ve 17-OHP değerlendirmesi
Sodyum, potasyum ve 17-OHP normaldir.
Konjenital Adrenal Hiperplazi (KAH) gibi tuz kaybettiren ve 17-OHP yüksekliği yapan durumları dışlamak için.
2
İç genital yapıların (Müllerian) ultrason ile kontrolü
Uterus ve overler izlenmemiştir.
Müllerian yapılar yoksa AMH etkisi mevcuttur, bu da hastanın 46,XY46,XY kromozom yapısında olduğunu ve fonksiyonel testis dokusu barındırdığını gösterir.
3
Hormon profili ve T/DHT oranının analizi
hCG sonrası testosteron belirgin artmış, ancak DHT düşük kalmış ve T/DHT oranı >30>30 bulunmuştur.
Testosteronun DHT'ye dönüşümünü sağlayan enzimin (5-alfa redüktaz) eksik olduğunu kanıtlamak için.

Key Concept

46,XY Cinsiyet Gelişim Bozukluklarında T/DHT oranının tanısal değeri
Question 17Question →

33 günlük bir yenidoğan, dış genital yapıda belirsizlik (ambiguousambiguous genitaliagenitalia) nedeniyle değerlendiriliyor. Fizik muayenede Prader evre 33 virilizasyon saptanıyor; sol inguinal kanalda bir gonad palpe edilirken sağ tarafta gonad saptanamıyor. Laboratuvar tetkiklerinde serum sodyum 139139 mEq/LmEq/L, potasyum 4,14,1 mEq/LmEq/L ve 17−hidroksiprogesteron17-hidroksiprogesteron düzeyi normal olarak ölçülüyor. Pelvik ultrasonografide orta hatta uterus ve sağda fallop tüpü izleniyor. Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Mikst gonadal disgenezi

Answer

Mikst gonadal disgenezi
Mikst gonadal disgenezi (45,X/46,XY45,X/46,XY), asimetrik iç ve dış genital yapılarla karakterizedir. Hastada bir tarafta testis dokusu (palpe edilen gonad) bulunurken diğer tarafta 'streak' gonad mevcuttur. Streak gonad tarafında yeterli AMH üretilemediği için uterus ve fallop tüpleri gelişir. Normal elektrolit ve 17−OHP17-OHP değerleri de biyokimyasal olarak diğer DSD nedenlerini dışlamaya yardımcı olur.

Step-by-Step Solution

1
Klinik bulguların analizi
Hastada dış genital belirsizlik ve asimetrik gonad (bir tarafta var, diğerinde yok) saptandı.
Asimetrik gonad yapısı disgenetik bir testis ve karşı tarafta streak gonad varlığını düşündürür.
2
Biyokimyasal verilerin değerlendirilmesi
Normal elektrolitler ve 17−hidroksiprogesteron17-hidroksiprogesteron düzeyi saptandı.
Bu veriler, belirsiz dış genitalyanın en sık nedeni olan konjenital adrenal hiperplaziyi (özellikle 2121-OH eksikliğini) dışlar.
3
İç genital yapıların yorumlanması
Uterus ve fallop tüpü varlığı doğrulandı.
Müllerian yapıların varlığı, o tarafta Anti-Müllerian Hormon (AMH) üretiminin yetersiz olduğunu (streak veya disgenetik gonad) kanıtlar.
4
Sentez ve Tanı
Asimetrik gonad + Uterus varlığı = Mikst Gonadal Disgenezi.
Bu kombinasyon, mozaik karyotip (45,X/46,XY45,X/46,XY) ile giden mikst gonadal disgenezi için klasiktir.

Key Concept

Mikst gonadal disgenezi tanısında asimetrik gonadal gelişim ve Müllerian yapıların (uterus) varlığı en ayırt edici klinik ipuçlarıdır.

Practice More

Mikst gonadal disgenezi olan hastalarda disgenetik gonadlarda gonadoblastom riskinin arttığını ve cerrahi yaklaşımın önemini inceleyin.
Estimated Time:1m 30s
Question 18Question →

İki haftalık bir bebek, her iki kasık bölgesinde ele gelen kitleler nedeniyle polikliniğe getiriliyor. Fizik muayenesinde dış genital yapının tamamen kız görünümünde olduğu (Prader evre 00), hiperpigmentasyonun belirgin olduğu ve kan basıncının 108/72108/72 mmHg (95.95. persentil üzeri) olduğu saptanıyor. Pelvik ultrasonografide uterus ve overler izlenmiyor. Laboratuvar tetkiklerinde sodyum 145145 mEq/L, potasyum 2.62.6 mEq/L, glukoz 6262 mg/dL, 1717-hidroksiprogesteron 0.10.1 ng/mL (Düşük), kortizol 1.51.5 µg/dL (Düşük) ve ACTH 620620 pg/mL (Yüksek) olarak saptanıyor. Karyotip analizi 46,XY46,XY olarak raporlanan bu bebekte en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 17α17\alpha-hidroksilaz eksikliği

Answer

Sunulan klinik tablo (46,XY karyotipine rağmen dişi fenotip, adrenal yetmezlik ve mineralokortikoid fazlalığı bulguları) 17α17\alpha-hidroksilaz eksikliği ile tam uyumludur.
Hastada saptanan 46,XY46,XY karyotipine rağmen dişi dış genital yapı, androjen üretiminin olmadığını; uterusun olmaması ise AMH etkisinin varlığını (testislerin varlığını) gösterir. Adrenal yetmezlik bulgularına (düşük kortizol, hiperpigmentasyon) eşlik eden hipertansiyon ve hipokalemi, mineralokortikoid etkili olan 1111-dezoksikortikosteron (DOC) birikimine işaret eder. 1717-Hidroksiprogesteronun düşük olması, enzimatik bloğun 17α17\alpha-hidroksilaz aşamasında olduğunu kesinleştirir; çünkü bu enzim hem adrenal kortekste progesteronu 1717-OHP'ye, hem de gonadal yolda pregnenolonu 1717-hidroksipregnenolona çeviremez.

Step-by-Step Solution

1
Fenotip ve Karyotip Analizi
46,XY46,XY bireyde tamamen dişi dış genital yapı ve inguinal testisler saptanmıştır.
Bu durum, fetal yaşamda androjen üretimi veya etkisinin tamamen yok olduğunu gösterir.
2
İç Genital Yapı Değerlendirmesi
Uterusun olmaması, Müllerian İnhibe Edici Madde (AMH) etkisinin varlığını kanıtlar.
Testislerin fonksiyonel olduğunu ve AMH ürettiğini, sorunun steroidogenez yolunda olduğunu gösterir.
3
Adrenal ve Elektrolit Verilerinin Analizi
Düşük kortizol/yüksek ACTH (Adrenal yetmezlik) ile birlikte hipertansiyon ve hipokalemi mevcuttur.
Kortizol yolu kapalıyken mineralokortikoid aktivitesinin (11-dezoksikortikosteron birikimi) arttığını gösterir.
4
Enzimatik Bloğun Belirlenmesi
1717-OHP düzeyinin çok düşük olması enzimatik bloğun 17.17. karbondan önce olduğunu doğrular.
17α17\alpha-hidroksilaz eksikliğinde progesterondan 1717-OHP'ye geçiş olamaz, bu da hem kortizol hem seks steroidi üretimini durdurur.

Key Concept

17α17\alpha-hidroksilaz (CYP17A1CYP17A1) eksikliği, konjenital adrenal hiperplazinin hipertansiyon ve hipokalemi ile seyreden, 46,XY46,XY bireylerde yetersiz virilizasyona (dişi fenotip) yol açan nadir bir formudur.
Question 19Question →

Bir günlük bir kız yenidoğan, dış genital yapıda belirsizlik (ambiguousambiguous genitaliagenitalia) nedeniyle değerlendiriliyor. Fizik muayenesinde klitorisin belirgin hipertrofik (2.52.5 cm) olduğu, labiyoscrotal füzyonun bulunduğu ve Prader evre 44 virilizasyon ile uyumlu görünüm saptanıyor. Pelvik ultrasonografide uterus ve her iki overin normal lokalizasyonda olduğu izleniyor. Annenin öyküsünden, gebeliğin son trimesterinde akne şikayetinin arttığı, yüzünde ve vücudunda yeni başlayan kıllanma (hirsutizmhirsutizm) olduğu ve sesinin kalınlaştığı öğreniliyor.

Laboratuvar incelemesinde:
- Serum Na+:139\text{Na}^+: 139 mEq/L
- Serum K+:4.2\text{K}^+: 4.2 mEq/L
- 1717-hidroksiprogesteron: Normal
- Karyotip: 46,XX46,XX

Bu klinik tabloya yol açan en olası enzim eksikliği aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Aromataz eksikliği

Answer

Aromataz eksikliği
Vakada sunulan 46,XX46,XX karyotipli bebekte uterus varlığı, dişi iç genital yapısının korunduğunu ancak dış genital yapının (Prader 44) ciddi şekilde virilize olduğunu göstermektedir. Bu tabloya eşlik eden normal elektrolitler ve normal 1717-hidroksiprogesteron düzeyi, klasik konjenital adrenal hiperplazi formlarını dışlar. En belirleyici bulgu, annede gebeliğin son trimesterinde ortaya çıkan virilizasyon bulgularıdır. Gebelikte maternal virilizasyon, fetal aromataz eksikliğinin patognomonik bir özelliğidir; çünkü plasenta, fetal adrenalden gelen yüksek miktardaki androjenleri östrojene dönüştüremez ve bu androjenler hem fetusu hem de anneyi etkiler.

Step-by-Step Solution

1
Hastanın karyotipini ve iç genital yapılarını değerlendir
46,XX46,XX karyotip ve uterus/over varlığı, hastanın virilize bir dişi olduğunu (46,XX46,XX DSD) gösterir.
Dış genital yapının erkek yönünde gelişmesi, ortamda aşırı androjen varlığına işaret eder.
2
Biyokimyasal verileri ve elektrolitleri incele
Normal elektrolitler ve normal 1717-OHP düzeyi, en sık görülen KAH formlarını (2121-OH, 11β11\beta-OH ve 3β3\beta-HSD eksikliği) dışlar.
Konjenital adrenal hiperplazilerde genellikle enzim blokajına bağlı prekürsör artışı veya tuz kaybı izlenir.
3
Maternal klinik öyküyü analiz et
Gebelikte annede görülen akne, hirşutizm ve ses kalınlaşması (maternal virilizasyon), plasentada androjenlerin östrojene dönüştürülemediğini kanıtlar.
Aromataz enzimi fetustan gelen androjenleri plasentada östrojene çevirir; bu enzim eksik olduğunda androjenler maternal dolaşıma geçer.
4
Tanıyı kesinleştir
Hem bebekte 46,XX46,XX DSD hem de annede gebelikte virilizasyonun bir arada görüldüğü tek patoloji aromataz eksikliğidir.
Diğer seçeneklerde anne etkilenmez veya bebekteki virilizasyon mekanizması farklıdır.

Key Concept

Aromataz eksikliği, plasentada fetal adrenalden gelen androjenlerin (DHEA-S) östrojene dönüşememesi sonucu hem dişide virilizasyona hem de maternal virilizasyona yol açan nadir bir otozomal resesif bozukluktur.

Practice More

Aromataz eksikliği olan kız çocuklarında ergenlik döneminde hipergonadotropik hipogonadizm, primer amenore ve multikistik over gelişimi beklendiğini hatırlayınız.
Estimated Time:2m 30s
Question 20Question →

Bir günlük bir yenidoğan, dış genital yapıda belirsizlik nedeniyle değerlendiriliyor. Fizik muayenesinde; fallus 2.52.5 cm, labioskrotal füzyon mevcut (Prader evre 3) saptanıyor. Sol inguinal bölgede bir adet gonad palpe edilirken, sağda gonad saptanmıyor. Pelvik ultrasonografide uterus izleniyor. Laboratuvar sonuçlarında; serum sodyum: 139139 mEq/L, potasyum: 4.14.1 mEq/L, 1717-hidroksiprogesteron: 1.21.2 ng/mL (normal <2< 2) ve karyotip 46,XX46,XX olarak belirleniyor. Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Ovotestiküler Cinsiyet Gelişim Bozukluğu

Answer

Ovotestiküler Cinsiyet Gelişim Bozukluğu
Doğru seçenek olan Ovotestiküler CGB tanısı, hastanın 46,XX46,XX karyotipine rağmen fizik muayenede bir adet gonadın palpe edilmesi (testiküler doku varlığı) ve laboratuvar testlerinde KAH'ı dışlayan normal 1717-OHP ve elektrolit düzeyleri ile desteklenmektedir. Uterus varlığı da Müllerian yapıların baskılanmadığını göstermektedir.

Step-by-Step Solution

1
Karyotip analizi ve genital yapının değerlendirilmesi
Hasta 46,XX46,XX karyotipine sahip olup Prader evre 3 ambiguus genitalya ve uterus varlığına sahiptir.
Karyotip, temel genetik cinsiyeti belirlerken uterus varlığı Müllerian yapıların korunduğunu gösterir.
2
Biyokimyasal verilerin analizi
Sodyum, potasyum ve 1717-OHP düzeylerinin normal olduğu saptanmıştır.
Bu bulgular, 46,XX46,XX DSD vakalarının en sık nedeni olan ve tuz kaybına/virilizasyona yol açan Kongenital Adrenal Hiperplazi (KAH) olasılığını dışlar.
3
Fizik muayene bulgusu olan palpe edilen gonadın yorumlanması
Palpe edilen gonad, labioskrotal bölgeye inmiş testiküler doku (testis veya ovotestis) varlığını kanıtlar.
Normal overler inguinal kanala inmez ve palpe edilmez; bu nedenle 46,XX46,XX bireyde palpe edilen gonad ovotestiküler CGB veya SRY(+) 46,XX46,XX testiküler CGB tanısına yönlendirir.

Key Concept

46,XX karyotipine sahip bir hastada palpe edilen gonad varlığı, KAH'ı dışlayan ve ovotestiküler CGB'yi düşündüren en önemli klinik ipucudur.
Estimated Time:1m 30s
Page 1 / 3Next
Cinsiyet Gelişim Bozuklukları Practice Questions — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı | Examkin