Question

Difficulty: HardTıbbi Artropodlar (Ektoparazitler)

Bir cezaevinde bitlenme ve kaşıntı salgını sonrası bazı mahkumlarda yüksek ateş, titreme ve döküntü ile seyreden epidemik tifüs ve hendek ateşi vakaları saptanıyor. Yapılan incelemelerde vektörün *Pediculus humanus corporis* (vücut biti) olduğu doğrulanıyor. Bu vektör ve bulaştırdığı hastalıklar ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Hem epidemik tifüs hem de hendek ateşi etkenleri, bitin enfekte dışkısının kaşıntı yoluyla ısırık yarasına veya mukoza sıyrıklarına sürülmesiyle bulaşır.Answer
  2. B
    Epidemik dönüşümlü ateş (relapsing fever) etkeni olan *Borrelia recurrentis* de tifüs etkeni gibi bitin dışkısı ile insana bulaşmaktadır.
  3. C
    Vücut bitleri, yaşam döngüsünün tamamını insan derisi üzerinde ve saç köklerine sıkıca tutunarak geçirirler.
  4. D
    Bitler, bu hastalık etkenlerini transovaryal yol ile bir sonraki nesle aktarabildikleri için doğadaki temel rezervuar görevi görürler.
  5. E
    Epidemik tifüs etkeni, bitin tükürük bezlerine yerleşerek kan emme sırasında doğrudan kana enjekte edilir.

Answer

Epidemik tifüs ve hendek ateşi etkenleri, bitin dışkısının ısırık yerine inokülasyonu ile bulaşırken; epidemik dönüşümlü ateş ancak bitin ezilmesiyle bulaşır.
Epidemik tifüs ve hendek ateşi vakalarında, *Pediculus humanus corporis* beslenirken dışkılar ve bu dışkıdaki patojenler kaşınma yoluyla deri bütünlüğü bozulan bölgeden içeri girer. Bu durum her iki hastalık için de ortak bulaş mekanizmasıdır.

Step-by-Step Solution

1
Vektör ve hastalık eşleştirmesini kontrol et.
Cezaevi gibi kalabalık yerlerde salgın yapan, epidemik tifüs ve hendek ateşine neden olan vektör *Pediculus humanus corporis* (vücut biti) olarak tanımlanır.
Vücut biti, hijyenin kötü olduğu kalabalık ortamlarda vektörlük yapan temel ektoparazittir.
2
Bulaş mekanizmalarını ayırt et.
*Rickettsia prowazekii* ve *Bartonella quintana* dışkı ile, *Borrelia recurrentis* ise hemolenf (ezilme) yoluyla bulaşır.
Artropod vektörlerin biyolojik özellikleri, patojenin hangi vücut bölgesinde (bağırsak, tükürük bezi, hemolenf) çoğalacağını belirler.
3
Bitin biyolojik özelliklerini değerlendir.
Vücut biti kıyafetlerde yaşar, transovaryal geçiş yapmaz ve rezervuarı insandır.
Bitlerin konak seçiciliği ve yaşam alanı, kontrol önlemleri ve epidemiyoloji açısından kritiktir.

Key Concept

Vücut biti (*Pediculus humanus corporis*) triadının (Tifüs, Hendek Ateşi, Dönüşümlü Ateş) bulaş mekanizmaları ve vektör biyolojisi.
Rate this question