Sinir Sistemi Fizyolojisi
304 questions
Sinir liflerinde istirahat membran potansiyelinin oluşumunda membran geçirgenlikleri kritik rol oynar. Laboratuvar ortamında gerçekleştirilen bir deneyde, istirahat halindeki bir nöronun sodyum iyonlarına olan rölatif geçirgenliği (), potasyum geçirgenliğine () oranla anlamlı şekilde artırılmıştır. Diğer tüm parametrelerin (iyon konsantrasyonları, sıcaklık, vb.) sabit kaldığı varsayıldığında, bu hücrenin elektrofizyolojik özelliklerinde meydana gelecek değişimlerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Sirkadiyen ritmin düzenlenmesinde merkezi rol oynayan suprakiazmatik çekirdek (SCN), karanlık periyodunda retinohipotalamik yolak üzerinden aldığı sinyalleri işleyerek pineal bezden melatonin sentezini uyarır. Bu nöroendokrin döngüde, superior servikal gangliondan gelen postgangliyonik sempatik liflerin pinealositleri uyarırken kullandığı temel reseptör tipi ve aktive ettiği ikincil haberci sistemi aşağıdakilerden hangisidir?
Spinal kordun motor kontrol sistemlerinde görev yapan nöronal devreler ve refleks arklarının fonksiyonel entegrasyonu düşünüldüğünde, motor sistemin "seçiciliğini" (selectivity) ve "hassasiyetini" (sensitivity) optimize eden mekanizmalarla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Limbik sistem ile hipotalamus arasındaki fonksiyonel bağlantılar, emosyonel yanıtların bellekle bütünleştirilmesini sağlar. Bu entegrasyonun en temel anatomik yollarından biri olan Papez devresinde bilginin aktarımı belirli bir hiyerarşik sırayı takip eder. Buna göre, Papez devresinin işleyişi dikkate alındığında; hipokampal formasyondan forniks (post-komissural lifler) aracılığıyla ayrılan sinyallerin birincil olarak ulaştığı anatomik yapı ve bu yapıdan çıkan aksonların talamusa taşınmasını sağlayan yol aşağıdakilerin hangisinde doğru eşleştirilmiştir?
Nörolojik muayenesinde gövde ataksisi ve denge bozukluğu saptanan bir hastada, istemli kol ve bacak hareketlerinde koordinasyonun tam olarak korunduğu ve herhangi bir dismetri bulunmadığı gözlenmiştir. Bu klinik tabloya göre, serebellumun hangi bölgesinde bir hasar olması en olasıdır?
Beyin omurilik sıvısının (BOS) oluşumu, bileşimi ve kan-beyin bariyeri (KBB) ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Sinaptik ileti süreci ve nörotransmitterlerin etki mekanizmalarıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Hücre dışı sıvı elektrolit dengesizliklerinin nöronal uyarılabilirlik üzerindeki etkileri değerlendirildiğinde; hipokalsemiye bağlı tetani ile akut hafif hiperkalemiye bağlı artmış uyarılabilirlik durumlarının elektrofizyolojik temelini oluşturan değişimler arasındaki temel fark aşağıdakilerden hangisidir?
İskelet kaslarında gelişen gerim (tansiyon) artışına yanıt olarak tetiklenen ve kasın aşırı yüklenmesini önleyen 'otojenik inhibisyon' (ters gerilme refleksi) mekanizması ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
İstemli motor kontrol sürecinde bazal gangliyonlar, hedeflenen hareketin hassas bir şekilde filtrelenmesi ve rakip motor programlarının baskılanması (çevre baskılaması - surround inhibition) için kritik bir rol oynar. Bu mekanizmada, motor korteksten doğrudan subtalamik nükleusa () uzanan 'hiperdirekt yolak' fonksiyonel olarak aşağıdakilerden hangisini sağlar?
İntrakraniyal basınç dinamikleri ve merkezi sinir sistemi bariyer sistemlerinin moleküler organizasyonu dikkate alındığında, Beyin Omurilik Sıvısı () ve Kan-Beyin Bariyeri () fizyolojisi hakkında yapılabilecek aşağıdaki çıkarımlardan hangisi doğrudur?
Hipovolemi veya hipotansiyon gibi durumlarda, baroreseptör refleksi aracılığıyla böbreklere giden sempatik sinir aktivitesi artar. Bu durum, jukstaglomerüler (JG) hücrelerden kana renin salınmasını uyararak Renin-Anjiyotensin-Aldosteron Sistemi'ni () aktive eder. Buna göre, sempatik sinir uçlarından salınan norepinefrinin JG hücrelerinden renin salgılanmasını uyarmasına aracılık eden temel reseptör ve bu reseptörün uyardığı hücre içi ikincil haberci yolağı aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Klinik muayene sırasında bir hastanın vibrasyon duyusunu değerlendirmek amacıyla yüksek frekanslı ( Hz) bir diyapozon kullanılmıştır. Bu hastada yüksek frekanslı vibrasyon uyaranını algılayan ve uyarana karşı çok hızlı adapte olma (fazik) özelliği gösteren somatosensoriyel reseptör aşağıdakilerden hangisidir?
Vücut sıvı dengesinin korunmasında ve plazma osmolalitesinin düzenlenmesinde kritik öneme sahip olan osmoreseptör mekanizması ile hipotalamik yanıtlar düşünüldüğünde, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Bir uyku laboratuvarında polisomnografi tetkiki yapılan sağlıklı bir gönüllünün EEG kayıtlarında, teta dalgaları zemininde Hz frekanslı ani 'uyku iğcikleri' (sleep spindles) ve yüksek amplitüdlü 'K-kompleksleri' izlenmektedir. Bu bulguların baskın olduğu uyku evresiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Öğrenme ve bellek süreçlerinin hücresel temeli olan sinaptik plastisitede, sinaptik gücün uzun süreli azalması (LTD - Long Term Depression) en az güçlenmesi kadar kritiktir. Hipokampal CA1 piramidal nöronlarında düşük frekanslı stimülasyon ( Hz) ile indüklenen LTD mekanizması düşünüldüğünde, postsinaptik bölgede meydana gelen moleküler değişimlerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Beyin sapı retiküler formasyonu; uyanıklık düzeyinin sürdürülmesinden (ARAS), motor tonusun düzenlenmesine ve hayati otonomik fonksiyonların kontrolüne kadar geniş bir yelpazede görev yapar. Bu sistemin fonksiyonel organizasyonu ve hiyerarşik kontrol mekanizmaları dikkate alındığında, beyin sapı düzeyinde meydana gelen tam bir kesi sonrası gözlenen fizyolojik değişikliklerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Sinaptik vezikül döngüsünde, ekzositoz ile nörotransmitter salınımı gerçekleştikten sonra presinaptik membranın geri kazanılması için klatrin aracılı endositoz mekanizması kullanılır. Oluşan klatrin kaplı vezikülün (), yeniden nörotransmitter ile doluma girebilmesi için üzerindeki klatrin kafesinin disasembli edilmesi (uncoating) zorunludur. Bu süreçte, az aktivitesine sahip şaperon proteinini klatrin triskelionlarına bağlayarak kılıfın vezikülden ayrılmasını tetikleyen protein aşağıdakilerden hangisidir?
Bir tıp öğrencisi, ders çalışırken öğrendiği yeni tıbbi terimleri ve anatomik yapıların isimlerini uzun süreli belleğine kaydetmekte güçlük çekmektedir. Bu öğrencinin yeni bilgileri bildirimsel (deklaratif) belleğe aktarma sürecinde bir sorun olduğu düşünülürse, beynin hangi bölgesinin bu fonksiyonda birincil derecede kritik rol oynadığı söylenebilir?
Bir sinir lifine uygulanan elektriksel uyaranın şiddeti, normalde aksiyon potansiyeli oluşturabilecek eşik değerin üzerine çıkarılmasına rağmen, uyaranın artış hızı çok yavaş tutulduğunda (yavaş depolarizasyon) hücrede aksiyon potansiyeli oluşmadığı gözlenmiştir. Fizyolojide 'akomodasyon' (alışma) olarak tanımlanan bu durumun temel moleküler mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?