Solunum Sistemi Fizyolojisi

Pulmoner dolaşımın bölgesel dağılımını açıklayan West zonları modelinde, akciğerlerin orta bölümlerinde gözlenen ve 'Starling rezistör' (yıldız direnç) etkisi olarak bilinen perfüzyon mekanizmasının temel özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

İskelet kasının yoğun egzersizi sırasında, doku düzeyinde $PCO_2$ ve sıcaklık artarken $pH$ değerinin düştüğü gözlenir. Bu lokal metabolik değişikliklerin oksihemoglobin disosiyasyon eğrisi üzerindeki etkisi ve beraberinde gelişen fizyolojik yanıtla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Plasental aralıkta maternal ve fetal kan arasındaki gaz değişimi, her iki dolaşımın oksihemoglobin disosiyasyon eğrilerini zıt yönlerde etkileyen ve oksijen transferini optimize eden 'Çift Bohr Etkisi' (Double Bohr Effect) ile karakterizedir. Bu fizyolojik süreç ve eğrilerin konumu ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Dokularda metabolik aktivite artışına bağlı olarak gelişen $PCO_2$ yükselmesi ve $H^+$ iyonu konsantrasyonu artışının (asidoz), oksihemoglobin disosiyasyon eğrisi ve $P_{50}$ değeri üzerindeki beklenen etkisi aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

Sistemik bir enfeksiyon nedeniyle vücut sıcaklığı $39,5^\circ C$ olan bir hastada, bu hipertermi durumunun oksihemoglobin disosiyasyon eğrisi üzerindeki beklenen etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

Solunum sisteminde gaz değişimini belirleyen difüzyon yasaları ve gazların fizikokimyasal özellikleri dikkate alındığında; respiratuvar membrandan karbondioksit ($CO_2$) ve oksijen ($O_2$) geçişi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Laboratuvar ortamında solunum mekaniği izlenen sağlıklı bir denekte, sakin bir tidal soluk döngüsü sırasında iki farklı an kaydediliyor:

Zaman 1: İnspirasyonun tam orta noktası (hava girişinin ve hacim artışının devam ettiği an).
Zaman 2: İnspirasyonun sonlandığı ve ekspirasyonun başlamak üzere olduğu an (hava akımının durduğu an).

Buna göre, Zaman 2'de ölçülen basınç parametrelerinin Zaman 1 ile karşılaştırılmasına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Akciğerlerin bir lobunda alveoler ventilasyonun belirgin şekilde azaldığı durumlarda, o bölgeden geçen kanın oksijenlenmeden sistemik dolaşıma katılmasına bağlı oluşabilecek fizyolojik şant miktarını azaltmak amacıyla devreye giren temel pulmoner mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

Bir bireyin solunum fonksiyonları ölçüldüğünde tidal volümü ($V_T$) $520 \text{ mL}$, anatomik ölü boşluğu ($V_D$) $140 \text{ mL}$ ve solunum frekansı dakikada $10$ soluk olarak saptanmıştır. Buna göre, bu bireyin alveolar ventilasyon hızı dakikada kaç mililitredir?

Sağlıklı bir bireyde, maksimal bir inspirasyonun ardından gerçekleştirilen zorlu bir ekspirasyon (soluk verme) manevrası sırasında, plevra içi basıncın ($P_{ip}$) $+20$ $cmH_2O$ ve alveol içi basıncın ($P_{alv}$) $+35$ $cmH_2O$ olduğu bir an saptanmıştır. Havayolu boyunca oluşan basınç gradyanı ve dinamik kompresyon mekanizmaları dikkate alındığında, bu durumla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Sağlıklı ve ayakta duran bir bireyde yer çekiminin etkisiyle akciğerlerin apeksinden (üst zonlar) bazaline (alt zonlar) doğru gidildikçe ventilasyon ($V$) ve perfüzyon ($Q$) dengesi değişmektedir. Bu bölgesel farklılıklar ve bunların gaz değişimi üzerindeki etkileriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Kronik bir metabolik asidoz tablosunda (örneğin kontrolsüz diyabetik ketoasidoz), plazma $pH$ değerindeki düşüşün oksihemoglobin disosiyasyon eğrisinin konumu ve $P_{50}$ değeri üzerindeki net etkisi değerlendirildiğinde, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Bir bireyin solunum fonksiyonları değerlendirilirken aşağıdaki parametreler saptanmıştır:

* Tidal volüm ($V_T$): $450 \text{ mL}$
* Anatomik ölü boşluk ($V_D$): $150 \text{ mL}$
* Solunum frekansı ($f$): $12 \text{ soluk/dk}$

Bu verilere göre, bu bireyin dakikadaki alveolar ventilasyon hızı kaç $\text{mL/dk}$'dır?

Akciğerlerde ventilasyon-perfüzyon ($\dot{V}/\dot{Q}$) oranının bölgesel gaz değişimine etkisi değerlendirildiğinde; perfüzyonu normal devam eden bir alveol ünitesinde tam hava yolu tıkanıklığı (şant, $\dot{V}/\dot{Q} = 0$) gelişirse, alveol içi gaz basınçlarının ($P_{O_2}$ ve $P_{CO_2}$) zamanla dengeye ulaşacağı değerler aşağıdakilerden hangisidir?

Akciğer kompliyansını belirleyen temel faktörler üzerine yapılan fizyolojik bir çalışmada, izole bir akciğerde hava-sıvı ara yüzeyindeki yüzey gerilimi kuvvetlerinin, toplam akciğer geri çağırım (recoil) kuvvetinin yaklaşık $2/3$’sini oluşturduğu saptanmıştır. Sürfaktan sisteminin sağlıklı çalıştığı normal bir akciğer ile sürfaktan eksikliği (örneğin İnfant Respiratuvar Distres Sendromu - IRDS) olan bir akciğerin basınç-hacim ($P-V$) eğrileri karşılaştırıldığında, sürfaktan eksikliği olan durumda aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşmesi beklenir?

Hava hapsinden şüphelenilen bir hastada yapılan solunum fonksiyon testleri ve statik akciğer hacim ölçümleri sonucunda aşağıdaki veriler elde edilmiştir:

- İnspiratuar kapasite ($IC$): $3200$ ml
- Ekspiratuar rezerv hacim ($ERV$): $1000$ ml
- Vital kapasite ($VC$): $4200$ ml
- Helyum dilüsyon yöntemiyle ölçülen fonksiyonel rezidüel kapasite ($FRC_{He}$): $2200$ ml
- Vücut pletizmografisi ile ölçülen fonksiyonel rezidüel kapasite ($FRC_{Plet}$): $3000$ ml

Bu verilere göre, hastanın gerçek toplam akciğer kapasitesi ($TLC$) ve "hava hapsi" (ventilasyona katılmayan hava hacmi) değerleri aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru olarak verilmiştir?

Normal bir bireyde yapılan solunum mekaniği ölçümlerinde akciğer kompliyansı ($C_L$) ve göğüs duvarı kompliyansı ($C_W$) değerlerinin her ikisi de $0,2 \text{ L/cmH}_2\text{O}$ olarak saptanmıştır. İleri evre bir restriktif akciğer hastalığına plevral kalınlaşmanın eşlik ettiği bir hastada ise hem $C_L$ hem de $C_W$ değerlerinin $0,05 \text{ L/cmH}_2\text{O}$ düzeyine gerilediği belirlenmiştir. Bu hastada toplam solunum sistemi mekaniği ve Laplace yasası ($P = 2T/r$) ilkeleri birlikte değerlendirildiğinde, solunum mekaniği hakkında yapılan aşağıdaki yorumlardan hangisi doğrudur?

Sağlıklı bir denekte, sakin bir tidal solunum döngüsü sırasında akciğer hacminin tam olarak $FRC + 250$ $ml$ düzeyinde olduğu iki farklı zaman dilimi (inspirasyonun ortası ve ekspirasyonun ortası) karşılaştırılmaktadır.

Ekspirasyonun ortasında ölçülen intraplevral basınç ($P_{ip}$) değerinin, inspirasyonun ortasındaki aynı hacimdeki değere göre daha az negatif (atmosfer basıncına daha yakın) olmasını sağlayan temel mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?