Mikoloji

Kontrolsüz diabetes mellitus tanısı olan 55 yaşındaki erkek hasta; yüz bölgesinde ani başlayan ağrı, şişlik ve burun kanaması şikayetleriyle acil servise başvuruyor. Fizik muayenede sert damakta siyah renkli nekrotik bir lezyon (eskar) saptanıyor. Alınan doku biyopsisinin histopatolojik incelemesinde geniş, bölmesiz (pauciseptate) ve yaklaşık $90^{\circ}$'lik dik açıyla dallanma gösteren hifler izleniyor. Bu klinik tablo ve morfolojik bulgulara göre en olası etken aşağıdakilerden hangisidir?

Rinoserebral tutulumu olan bir hastadan alınan doku biyopsisinin direkt mikroskobik incelemesinde geniş, bölmesiz ve dik açıyla dallanan hif yapıları gözlenmiştir. Sabouraud Dekstroz Agar'da çok hızlı üreyen ve besiyeri kapağını yukarı itecek kadar bol hava miseli oluşturan ('lid-lifter' özelliği) bu mantarın mikroskobik incelemesinde, rizoidlerin (köksü yapılar) tam sporangiyoforların çıkış noktasında (nodal yerleşimli) olduğu saptanmıştır.

Bu morfolojik özellikler aşağıdaki mantarlardan hangisi için karakteristiktir?

Klinik mikolojide, mantar hücre duvarındaki $\beta$-(1,3)-D-glukan sentezini hedefleyen ekinokandin grubu ilaçların etkinliği, mantar türleri arasındaki hücre duvarı kompozisyonu farklarından etkilenir.

Buna göre, etkenin hücre duvarı yapısındaki farklılıklar (hedef molekülün yetersizliği) nedeniyle ekinokandinlere karşı intrinsik (doğal) direnç gösteren ve bu grup ilaçlarla tedavi edilemeyen klinik tablo aşağıdakilerden hangisidir?

Kronik obstrüktif akciğer hastalığı nedeniyle uzun süreli sistemik kortikosteroid tedavisi alan $62$ yaşında erkek hasta, sağ el sırtında yaklaşık $4$ aydır yavaş büyüyen, ağrısız, fluktuasyon veren kistik bir kitle şikayetiyle başvuruyor. Kitlenin cerrahi eksizyonu sonrası yapılan histopatolojik incelemede; kistik yapının fibröz bir kapsülle çevrili olduğu, lümen içerisinde granül oluşumu saptanmadığı, ancak Fontana-Masson boyası ile pozitif boyanan düzensiz, pigmente hif yapıları ve tomurcuklanan maya benzeri hücreler izlendiği rapor ediliyor. Bu klinik ve laboratuvar bulguları temel alındığında, en olası etken aşağıdakilerden hangisidir?

Bazı patojen mantarlar, çevresel koşullara bağlı olarak morfolojik yapılarını değiştirebilme (termal dimorfizm) yeteneğine sahiptir. Bu mantarların doğadaki veya oda ısısındaki ($25^\circ C$) laboratuvar kültürleri ile insan vücudundaki ($37^\circ C$) baskın formları aşağıdakilerin hangisinde doğru eşleştirilmiştir?

Amerika Birleşik Devletleri'nin Büyük Göller (Great Lakes) çevresinde yaşayan ve akciğer enfeksiyonu ön tanısıyla takip edilen bir hastanın biyopsi örneğinde, $37^{\circ}C$ ortamda ana hücreye geniş bir tabanla bağlanan, kalın duvarlı ve tek tomurcuklu maya hücreleri saptanmıştır. Bu mikroorganizmanın doğada veya $25^{\circ}C$ kültür ortamındaki morfolojik görünümü aşağıdakilerden hangisidir?

$28$ yaşında bir erkek sporcu, ayak parmak aralarında kaşıntılı, masere ve yer yer skuamlı lezyonlar nedeniyle başvuruyor. Lezyondan alınan kazıntının oda ısısındaki kültüründe beyaz, granüler yüzeyli koloniler üremektedir. Mikroskobik incelemede hifler boyunca üzüm salkımı benzeri ($en$ $grappe$) mikrokonidi kümeleri ve spiral hifler gözleniyor. Laboratuvarda yapılan üreaz ve saç perforasyon testleri pozitif sonuçlanıyor. Buna göre, bu hastadaki enfeksiyondan sorumlu olan en olası etken aşağıdakilerden hangisidir?

Arizona'nın Phoenix bölgesinde yaşanan şiddetli bir toz fırtınası (haboob) sonrasında, bir inşaat sahasında çalışan 34 yaşındaki erkek hastada yüksek ateş, nefes darlığı ve plöretik karakterde göğüs ağrısı gelişmiştir. Hastanın bronkoalveoler lavaj örneğinin Grocott-Gomori methenamine silver (GMS) boyamasında $60-100 \mu m$ çapında, kalın duvarlı ve içerisinde çok sayıda endospor barındıran sferüller saptanmıştır. Bu etkenin laboratuvar tanısı amacıyla Sabouraud Dextrose Agar (SDA) besiyerinde oda ısısında ($25^\circ C$) üretilmesi durumunda, mikroskobik incelemede görülmesi beklenen karakteristik morfolojik yapı aşağıdakilerden hangisidir?

Kronik seyirli bir subkutan enfeksiyon tablosunda; etkilenen bölgede belirgin doku şişliği (tümefaksiyon), deri yüzeyine açılan sinüs yolları ve bu yollardan karakteristik granüllerin (taneciklerin) gelmesiyle tanımlanan klinik tablo aşağıdakilerden hangisidir?

Kronik lenfositik lösemi tanısıyla takip edilen ve kemoterapi sonrası ateş, kuru öksürük ve ciddi hipoksi tablosu gelişen bir hastada serum LDH düzeyi $550$ $U/L$ saptanmıştır. Bronkoalveoler lavaj örneğinin gümüşleme yöntemleri ile incelenmesinde tipik 'ezik pinpon topu' kistleri görülmüştür. Bu klinik tabloya neden olan mikroorganizmanın tedaviye direnç mekanizması ve patogenezi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Kasık bölgesinde kaşıntılı ve eritemli lezyonları olan $32$ yaşında bir erkek hastanın fizik muayenesinde lezyonların kıl foliküllerini etkilemediği ve saçlı deride herhangi bir tutulum olmadığı saptanmıştır. Deri kazıntılarının potasyum hidroksit ($KOH$) incelemesinde bölmeli hifler görülmüştür. Sabouraud dekstroz agar ($SDA$) kültüründe üretilen kolonilerin mikroskobik incelemesinde; ince ve düz duvarlı, $2-4$ hücreli ve tokmak (klava) şeklinde makrokonidilerin küme oluşturduğu, ancak mikrokonidilerin hiç bulunmadığı bildirilmiştir. Bu klinik ve laboratuvar bulgularına göre, olası etken aşağıdakilerden hangisidir?

Brezilya'nın Minas Gerais eyaletinde şeker kamışı tarlalarında çalışan 48 yaşındaki erkek hasta; progresif kilo kaybı, ses kısıklığı ve diş etlerinde kanamalı, ağrılı yaralar şikayetiyle kliniğe başvuruyor. Fizik muayenesinde sert damakta ve diş etlerinde granülomatöz, hemorajik karakterde "stomatitis moriformis" (dutsu stomatit) lezyonları saptanıyor. Akciğer grafisinde her iki orta ve alt zonlarda "kelebek kanadı" görünümüne benzer infiltrasyonlar izleniyor. Biyopsi materyalinin potasyum hidroksit ($KOH$) ile incelenmesinde; kalın duvarlı, merkezi bir maya hücresinden çok sayıda tomurcuklanma ile oluşan "gemi dümeni" (mariner's wheel) görünümü saptanıyor. Bu klinik tabloya neden olan etken ve hastalığın patogenezi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Dermatofitlerin klinik ayrımında doku tropizmi ve Wood lambası bulguları önemli yer tutar. Saç ve deri tutulumu yapabilen ancak tırnakları tutmayan, Wood lambası muayenesinde ise parlak yeşil floresan veren mantar cinsi aşağıdakilerden hangisidir?

Tekrarlayan derin doku apseleri ve lenfadenit öyküsü olan $12$ yaşındaki erkek hastada, son bir haftadır devam eden ateş, yan ağrısı ve öksürük şikayetleri üzerine çekilen toraks BT'de akciğerde invaziv nodüler lezyonlar ve komşu kotlarda destrüksiyon saptanıyor. Biyopsi materyalinde dar açılı dallanan septalı hiflerin yanında çok sayıda 'Hülle hücreleri' gözleniyor. Kültürde üreyen etkenin mikroskobik incelemesinde küresel, kapalı eşeyli üreme yapıları (kleistotesyumlar) tanımlanıyor. Bu vaka ve etken ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Kontrolsüz diyabet ve ketoasidoz tanısıyla izlenen bir hastada, rinoserebral mukormikoz tablosu gelişmiştir. Doku örneklerinin mikroskobik incelemesinde geniş, septasız ve dik açıyla dallanan hif yapıları saptanmıştır. Bu enfeksiyonun patogenezinde, etkenin (örneğin $Rhizopus$ $oryzae$) vasküler endotel hücrelerine tutunmasını ve doku invazyonunu sağlayan, özellikle asidoz ve hiperglisemi durumunda endotel hücre yüzeyinde ekspresyonu artan temel reseptör aşağıdakilerden hangisidir?

Ağır vücut yanıkları nedeniyle yanık ünitesinde izlenen ve profilaktik amaçla flukonazol tedavisi başlanan bir hastada, tedavinin 10. gününde gelişen septik tablo üzerine alınan kan kültürlerinde maya mantarı üremesi saptanıyor. Sabouraud dekstroz agarda (SDA) mat, kuru ve yayılma eğilimi gösteren koloniler oluşturan bu etkenin mısır unlu Tween 80 agardaki mikroskobik incelemesinde; uzun silindirik blastokonidyumların yalancı hifler boyunca 'kibrit çöpü' (matchstick) görünümü oluşturacak şekilde dizildiği görülüyor. Bu etken aşağıdakilerden hangisidir?

$54$ yaşında, kronik sarkoidoz tanısı ile uzun süredir yüksek doz kortikosteroid tedavisi alan bir kadın hasta, $2$ haftadır giderek artan baş ağrısı ve halsizlik şikayetleriyle başvuruyor. Yapılan fizik muayenede hafif ense sertliği saptanıyor. Lomber ponksiyon ile alınan beyin omurilik sıvısının (BOS) açılış basıncı $310\ mmH_2O$, proteini $125\ mg/dL$, glukozu $28\ mg/dL$ ve hücre sayısı $65/mm^3$ ($\%90$ lenfosit) olarak saptanıyor. Bu klinik tabloya neden olan en olası etken mantarın tanısında kullanılan aşağıdaki özelliklerden hangisi karakteristiktir?

Antifungal ilaçlar, seçici toksisite sağlamak amacıyla mantar hücresine özgü farklı metabolik yolakları hedef alırlar. Mantar hücresinde translasyon sürecinde görev alan Elongasyon Faktörü 2 ($EF2$) molekülüne yüksek afinite ile bağlanarak $EF2-GDP-ribozom$ kompleksini stabilize eden ve ribozomun $mRNA$ üzerindeki translokasyon basamağını durdurarak protein sentezini inhibe eden antifungal ilaç grubu aşağıdakilerden hangisidir?

Tropikal bir iklimde yaşayan $42$ yaşındaki erkek hasta, yüzün orta hattında (burun ve üst dudak) yaklaşık $6$ aydır devam eden, ağrısız ve giderek genişleyen sert bir şişlik ile başvurmuştur. Fizik muayenede burun mukozası ve çevre dokularda belirgin, gode bırakmayan, odunsu sertlikte ödem saptanmıştır. Lezyondan alınan derin doku biyopsisinin histopatolojik incelemesinde; geniş çaplı, ince duvarlı ve nadir septalı hiflerin etrafında yoğun eozinofilik 'Splendore-Hoeppli' materyali izlenmiştir. Bu klinik tablo için en olası etken aşağıdakilerden hangisidir?

$25$ yaşında erkek hasta, ayağında kaşıntılı ve sulanan lezyonlar şikayetiyle başvuruyor. Fizik muayenede ayak parmak aralarında maserasyon ve küçük veziküller saptanıyor. Lezyonlardan alınan deri kazıntısının Sabouraud Dekstroz Agar (SDA) besiyerindeki kültüründe beyaz, granüler yapıda koloniler ürediği görülüyor. Mikroskobik incelemede bol miktarda üzüm salkımı şeklinde mikrokonidyumlar ve karakteristik spiral hifler gözleniyor. Ayrıca etkene yönelik yapılan üreaz testi $2$ gün içinde pozitif sonuç veriyor. Bu etken için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?