Temel İmmünoloji

Naif $CD4^+$ T lenfositlerin efektör hücrelere farklılaşması sürecinde, oluşan immün yanıtın polarizasyonu için sitokinler arası çapraz regülasyon (cross-regulation) kritik önem taşır. Bu süreçte bir alt grubun sitokinleri, diğer alt grubun gelişimini engelleyerek yanıtın belirli bir yönde yoğunlaşmasını sağlar.

Buna göre, $Th1$ hücreleri tarafından sentezlenen ve naif T hücrelerinin $Th2$ yönünde farklılaşmasını doğrudan inhibe eden sitokin aşağıdakilerden hangisidir?

İnsan immün sisteminde yer alan tüm lökositlerin (lenfositler, granülositler, monositler) yüzeyinde ortak olarak eksprese edilen ve klinik patolojide 'lökosit ortak antijeni' ($LCA$ - $Leukocyte$ $Common$ $Antigen$) olarak tanımlanan yüzey molekülü aşağıdakilerden hangisidir?

T lenfositlerin tam olarak aktive olabilmesi ve efektör fonksiyon kazanabilmesi için antijenik uyarının ($TCR$-MHC etkileşimi) yanı sıra ko-stimülatör sinyallere ihtiyaç vardır. En önemli ko-stimülatör yolak olan $CD28:B7$ etkileşimi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Hücresel immün yanıtın efektör fazında, efektör $T$ hücreleri tarafından salınan ve makrofajların fagositoz kapasitesini, reaktif oksijen ürünleri sentezini ve antijen sunma yeteneğini en güçlü şekilde artıran "klasik makrofaj aktivasyonu"ndan ($M1$) sorumlu temel sitokin aşağıdakilerden hangisidir?

Helminth enfeksiyonlarına karşı gelişen edinsel immün yanıt sırasında Th2 hücrelerinden salınan, eozinofillerin kemik iliğinden üretimini ve aktivasyonunu stimüle etmesinin yanı sıra B hücrelerinden $IgA$ sentezini de artıran sitokin aşağıdakilerden hangisidir?

İnsanda antijen işleme ve sunum süreçleri incelendiğinde; $MHC$ sınıf $II$ moleküllerinin ($HLA$-$DR$, $DP$, $DQ$) biyosentezi, eksojen peptidlerle yüklenmesi ve hücre yüzeyine taşınmasıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

İmmün sistemde farklı hücre tiplerinden salınan sitokinler, spesifik reseptörleri aracılığıyla sinyal ileterek biyolojik etkilerini gösterirler. Ortak gama zinciri ($\gamma_c$, $CD132$) içeren reseptör kompleksini kullanan sitokinlerden biri; NK hücrelerinin kemik iliğindeki gelişiminden ve matürasyonundan sorumlu olmasının yanı sıra, antijenle karşılaşmış bellek $CD8^+$ T hücrelerinin homeostatik proliferasyonu ve periferde sağkalımı için esansiyeldir.

Bahsi geçen bu sitokin aşağıdakilerden hangisidir?

İmmün sistemde hem baskılayıcı hem de onarıcı fonksiyonlara sahip olan bir sitokin; makrofaj aktivasyonunu ve $T$ hücre proliferasyonunu inhibe ederken, fibroblast proliferasyonunu uyararak anjiyogenez ve doku onarımını desteklemektedir. Ayrıca, antijen uyarısı alan $B$ hücrelerinde $IgA$ izotip değişimini (class switching) indükleyen en önemli mediyatördür.

Bu özelliklere sahip olan sitokin aşağıdakilerden hangisidir?

$45$ yaşında bir kadın hasta, ağız içinde ağrılı ve iyileşmeyen erozyonlar ile gövdesinde gevşek yapılı büller şikayetiyle başvuruyor. Fizik muayenede deri üzerine uygulanan hafif basınçla büllerin kolayca genişlediği ve sağlam görünen derinin ayrıştığı (Nikolsky bulgusu pozitif) saptanıyor. Lezyonlu deri biyopsisinin direkt immünofloresan (DİF) incelemesinde keratinositler arasında karakteristik "balık ağı" tarzında $IgG$ ve $C3$ depolanması izleniyor. Bu hastadaki klinik ve laboratuvar bulgularına yol açan temel hipersensitivite mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

Hücre içi patojenlere karşı gelişen edinsel bağışıklık yanıtında, naif $CD4^+$ T hücrelerinin efektör hücrelere farklılaşması kritik bir basamaktır. Antijen sunan hücrelerden salınan sitokinler, T hücresi içindeki spesifik sinyal yolaklarını ve transkripsiyon faktörlerini aktive ederek bu süreci yönlendirir. Buna göre, naif bir T hücresinin Th1 alt grubuna farklılaşmasını sağlayan temel sitokin ve bu süreçte görev alan ana transkripsiyon faktörü eşleşmesi aşağıdakilerden hangisidir?

Akut inflamatuar yanıt sırasında makrofajlardan salınan; vasküler endotel hücrelerinde adhezyon moleküllerinin ekspresyonunu artırarak lökosit ekstravazasyonunu başlatan, hipotalamus üzerinden ateş yanıtını tetikleyen ve kronik yüksek seviyelerinde lipoprotein lipaz aktivitesini inhibe ederek kaşeksiye yol açan temel sitokin aşağıdakilerden hangisidir?

Doğal bağışıklık yanıtında, bakteriyel lipopeptidler gibi patojenle ilişkili moleküler paternleri ($PAMP$) tanımak üzere hücre plazma membranında (yüzeyde) yerleşmiş olan reseptör aşağıdakilerden hangisidir?

İmmün sistemin kendi dokularına saldırmasını önleyen periferik tolerans mekanizmaları oldukça karmaşıktır. Tolerojenik dendritik hücrelerin yüzeyindeki $B7$ molekülleri ile regülatör $T$ hücreleri ($Treg$) üzerindeki $CTLA-4$ molekülünün etkileşimi, dendritik hücre içerisinde özel bir enzimatik yolun aktivasyonuna yol açar. Bu süreçte triptofan aminoasidinin kinürenin metabolitlerine yıkılmasıyla ortamda triptofan düzeyi azalır ve efektör $T$ hücrelerinde $GCN2$ ($General$ $Control$ $Nonderepressible$ $2$) stres kinaz yolu aktive olur. Bu moleküler kaskadın sonunda efektör $T$ hücrelerinin proliferasyonu durur ve immün yanıtsızlık (tolerans) gelişir.

Bu mekanizmada merkezi rol oynayan ve dendritik hücrelerde $CTLA-4$ sinyali ile indüklenen enzim aşağıdakilerden hangisidir?

İmmün sistemde $CD4^+$ yardımcı $T$ hücre alt gruplarının fonksiyonları ve efektör mekanizmaları sitokinler aracılığıyla düzenlenir. Özellikle foliküler yardımcı $T$ ($T_{fh}$) hücreleri tarafından yüksek miktarda üretilen; $B$ hücrelerinin germinal merkezlerde proliferasyonunu, izotip değişimini ve plazma hücrelerine dönüşümünü uyaran, aynı zamanda $T_h17$ hücrelerinin otokrin olarak çoğalmasını sağlayan sitokin aşağıdakilerden hangisidir?

B lenfositlerin kemik iliğindeki gelişimi sırasında yüzey antijenleri ve immünoglobulin ekspresyonu belirli bir sırayı takip eder. Aşağıdakilerden hangisi, antijenle henüz karşılaşmamış matür (naif) B hücresini gelişim aşamasındaki diğer hücrelerden ayıran temel özelliktir?

İmmün sistemde inflamatuar yanıtın düzenlenmesinde merkezi bir öneme sahip olan; hücre içerisinde inaktif bir öncül (pro-form) olarak sentezlenen ve biyolojik aktivite kazanabilmesi için 'inflamazom' adı verilen protein kompleksi tarafından aktive edilen 'kaspaz-1' enzimi ile parçalanması gereken pro-inflamatuar sitokin aşağıdakilerden hangisidir?

Allojeneik greft reddinin patogenezinde rol oynayan hücresel mekanizmalar incelendiğinde; alıcıya ait bir dendritik hücrenin, donör hücrelerinden ayrılan membran vezikülleri (eksozomlar) aracılığıyla veya trogositoz (hücre temasıyla membran transferi) yoluyla kazandığı **işlenmemiş (intakt) $MHC$ moleküllerini** kendi yüzeyinde sergileyerek alıcı sitotoksik $T$ lenfositlerini aktive ettiği gözlenmiştir. Bu süreçte alıcı hücresi, donör $MHC$ molekülünü bizzat sentezlememiş, ancak dışarıdan alarak yüzeyine yerleştirmiştir.

Bu özel alloantijen sunum ve tanınma mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

İmmünoglobulin moleküllerinin polipeptit zincir organizasyonu, domen yapıları ve bu yapıların üstlendiği biyolojik fonksiyonlar dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Yardımcı T hücre ($T_h$) farklılaşması, sitokinlerin başlattığı sinyal yolakları ve transkripsiyon faktörleri arasındaki karmaşık etkileşimlerle yönetilir. Bir sitokin grubu belirli bir alt gruba farklılaşmayı indüklerken, diğer alt grupların gelişimini çapraz baskılama (cross-regulation) yoluyla engelleyebilir. Naif $CD4^+$ T hücrelerinin efektör alt gruplara farklılaşması ve bu sürecin sitokinlerle regülasyonu hakkında aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?