Acil ve Yoğun Bakım

284 questions

Question 81Question →

55 yaşında bir kız çocuk; şiddetli kusma, karın ağrısı ve aşırı halsizlik şikayetleriyle acil servise getiriliyor. Öyküsünden, jüvenil idiyopatik artrit nedeniyle son 66 aydır yüksek doz oral kortikosteroid kullandığı ve 33 gün önce ilacını aniden kestiği öğreniliyor. Fizik muayenesinde; kan basıncı 65/35 mmHg65/35 \, mmHg, kalp hızı 145/dk145/dk, kapiller geri dolum zamanı 4 saniye4 \, saniye ve cilt turgoru azalmış olarak saptanıyor. Laboratuvar tetkik sonuçları aşağıdadır:

TetkikSonuç
Sodyum128 mEq/L128 \, mEq/L
Potasyum5,8 mEq/L5,8 \, mEq/L
Glukoz55 mg/dL55 \, mg/dL

Bu hasta için en uygun acil yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 20 ml/kg20 \, ml/kg \%0,9 NaCl bolusu ve intravenöz hidrokortizon uygulanması

Answer

Hastaya 20 ml/kg20 \, ml/kg \%0,9 NaCl bolusu verilmeli ve intravenöz hidrokortizon uygulanmalıdır.
Hastada fizik muayene bulguları (hipotansiyon, taşikardi, perfüzyon bozukluğu) dekompanse şoku göstermektedir. Öyküdeki steroid kesilmesi ve elektrolit bozuklukları (hiponatremi, hiperkalemi, hipoglisemi) tipik bir adrenal kriz tablosudur. Bu durumda PALS kılavuzlarına uygun olarak öncelikle 20 ml/kg20 \, ml/kg izotonik sıvı bolusu ile intravasküler hacim desteklenmeli ve eş zamanlı olarak eksik olan glukokortikoid (hidrokortizon) intravenöz yolla yerine konmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Hemodinamik durumun değerlendirilmesi
Kan basıncı 65/35 mmHg65/35 \, mmHg (yaşa göre düşük), taşikardi ve uzamış kapiller geri dolum zamanı ile hastanın dekompanse şokta olduğu saptandı.
Şokun evresini belirlemek acil müdahale önceliğini saptamak için gereklidir.
2
Etiyolojinin belirlenmesi
Uzun süreli steroid kullanımının aniden kesilmesi öyküsü, hiponatremi, hiperkalemi ve hipoglisemi ile birlikte "Adrenal Kriz" tanısı kondu.
Hormon replasmanı gerekip gerekmediğini anlamak için klinik ve laboratuvar bulguları birleştirilmelidir.
3
Tedavi planının oluşturulması
Şokun tedavisi için izotonik kristaloid bolusu (20 ml/kg20 \, ml/kg \%0,9 NaCl) ve etiyolojiye yönelik intravenöz hidrokortizon (100 mg/m2100 \, mg/m^2 veya yaşa uygun doz) verilmesi kararlaştırıldı.
Adrenal krizde hem hipovolemi hem de kortizol eksikliği aynı anda düzeltilmelidir.

Key Concept

Kronik steroid kullanımının aniden kesilmesi, pediatrik hastalarda adrenal yetmezliğe ve buna bağlı olarak dirençli şok tablosuna (Adrenal Kriz) yol açabilir.
Estimated Time:1m 30s
Question 82Question →

1010 aylık bir bebek, acil serviste izlemi sırasında ani kardiyak arest gelişmesi üzerine canlandırma ünitesine alınıyor. İki sağlık görevlisi tarafından başlatılan pediatrik temel yaşam desteği uygulamasında, ileri hava yolu sağlanana kadar önerilen göğüs kompresyonu/ventilasyon oranı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 15:215:2

Answer

İki sağlık görevlisi ile uygulanan pediatrik temel yaşam desteğinde uygun göğüs kompresyonu/ventilasyon oranı 15:215:2 şeklindedir.
Güncel pediatrik yaşam desteği kılavuzlarına göre, bir bebek veya çocukta birden fazla sağlık personeli (iki kurtarıcı) canlandırma yapıyorsa, ventilasyonun daha sık sağlanması amacıyla göğüs kompresyonu/ventilasyon oranı 15:215:2 olarak uygulanır.

Step-by-Step Solution

1
Hastanın yaş grubunu ve CPR tipini belirle.
Hasta 1010 aylık (pediatrik grup) ve canlandırma işlemi pediatrik temel/ileri yaşam desteği kurallarına tabidir.
Yenidoğan (NRP) kuralları sadece doğum anı ve ilk günleri için geçerlidir.
2
Kurtarıcı sayısını kontrol et.
İki sağlık görevlisi mevcuttur.
Kurtarıcı sayısı pediatrik CPR'da kompresyon/ventilasyon oranını değiştiren temel faktördür.
3
Güncel kılavuzlardaki (PALS/AHA) oranı uygula.
İki kurtarıcı için oran 15:215:2 olarak belirlenir.
İki kurtarıcı olduğunda ventilasyon desteğini artırmak sağkalımı olumlu etkiler.

Key Concept

Pediatrik CPR oranları kurtarıcı sayısına göre değişir: Tek kurtarıcı için 30:230:2, iki kurtarıcı için 15:215:2.
Estimated Time:45s
Question 83Question →

55 yaşında bir çocuk, site havuzunda yaklaşık 77 dakika su altında kalmış olarak bulunuyor. Olay yerinde yapılan pediatrik ileri yaşam desteği müdahalelerinin 10.10. dakikasında spontan dolaşımı (ROSC) dönen hasta, entübe edilerek çocuk yoğun bakım ünitesine kabul ediliyor. Kabulünde vücut ısısı 35,2∘C35,2^\circ\text{C} saptanan, kan basıncı normal sınırlarda olan ancak nörolojik muayenede komatöz seyreden hastanın nöroprotektif yönetimi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi güncel kılavuzlara göre doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Hipertermiden kaçınılarak vücut ısısının 36−37,5∘C36-37,5^\circ\text{C} aralığında tutulmasını hedefleyen normotermik yönetim uygulanmalıdır.

Answer

Arrest sonrası komatöz seyreden pediatrik hastalarda, hipertermiden kaçınılarak vücut ısısının 36−37,5∘C36-37,5^\circ\text{C} arasında tutulduğu 'hedefli normotermi' stratejisinin uygulanması en güncel ve uygun yaklaşımdır.
Suda boğulma ve kardiyak arrest sonrası komatöz seyreden çocuklarda nörolojik hasarı minimalize etmek için en güncel yaklaşım 'hedefli sıcaklık yönetimi'dir. THAPRES çalışmaları, normoterminin (36−37,5∘C36-37,5^\circ\text{C}) hipotermik yönetime göre fonksiyonel çıkım açısından benzer olduğunu göstermiş ve kılavuzlar ateşten kaçınılarak normoterminin korunmasını öncelikli hale getirmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Hastanın post-resüsitasyon durumunu değerlendir
Hasta ROSC (spontan dolaşım) sonrası komatöz durumdadır.
Yönetim stratejisi nörolojik durumun ağırlığına göre belirlenir.
2
Nörolojik koruma için sıcaklık yönetimi stratejisini belirle
Hedefli normotermi (36−37,5∘C36-37,5^\circ\text{C}) seçilmelidir.
Güncel literatür (THAPRES çalışmaları), normotermik yönetimin hipotermiye göre fonksiyonel sağkalım açısından benzer sonuçlar verdiğini ve komplikasyon riskinin daha düşük olduğunu göstermiştir.
3
Yardımcı tedavileri (steroid, antibiyotik) gözden geçir
Rutin steroid ve antibiyotik kullanımından kaçınılmalıdır.
Bu tedavilerin suda boğulma sonrası rutin kullanımının prognoza olumlu etkisi gösterilememiştir.

Key Concept

Suda boğulma sonrası gelişen kardiyak arrest vakalarında, dolaşım sağlandıktan sonra (post-ROSC) en kritik nöroprotektif adımlardan biri hipertermiden (ateşten) kaçınmak ve vücut ısısını normotermik sınırlarda (36−37,5∘C36-37,5^\circ\text{C}) titizlikle yönetmektir.
Estimated Time:2m 0s
Question 84Question →

4 yaşında ve 16 kg16\text{ kg} ağırlığında bir çocuk, nabızsızlık ve solunum durması nedeniyle acil servise getiriliyor. Monitörizasyonda asistoli saptanması üzerine iki sağlık personeli tarafından pediatrik ileri yaşam desteği (PİYD) protokolüne uygun olarak canlandırma işlemine başlanıyor. Damar yolu açılarak 0.01 mg/kg0.01\text{ mg/kg} dozunda adrenalin uygulanıyor. Canlandırmanın 2. dakikasında yapılan ritim kontrolünde monitörde ventriküler fibrilasyon izlendiğine göre, bu aşamada uygulanması gereken defibrilasyon enerjisi ve ardından devam edilecek kompresyon-ventilasyon oranı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 32 J32\text{ J} defibrilasyon; 15:215:2 oranında kompresyon-ventilasyon

Answer

İlk şok dozu olan 2 J/kg2\text{ J/kg} karşılığı 32 J32\text{ J} defibrilasyon uygulanmalı ve iki kurtarıcı olması nedeniyle 15:215:2 oranıyla canlandırmaya devam edilmelidir.
Çocuklarda şoklanabilir bir ritim saptandığında (bu vakada ventriküler fibrilasyon) izlenmesi gereken protokol, 2 J/kg2\text{ J/kg} dozunda defibrilasyon uygulanmasıdır. 16 kg16\text{ kg} olan çocuk için bu doz 32 J32\text{ J}'dur. Ayrıca, canlandırma sırasında iki sağlık personeli görev aldığı için pediatrik temel yaşam desteği kuralları gereği kompresyon-ventilasyon oranı 15:215:2 olarak devam ettirilmelidir.

Step-by-Step Solution

1
Ritim analizi ve algoritma değişimi
Asistoliden ventriküler fibrilasyona (VF) geçiş saptandı.
Şoklanamaz ritimden şoklanabilir ritme geçildiğinde hemen şoklanabilir ritim algoritmasına geçilmelidir.
2
Enerji dozunun hesaplanması
2 J/kg×16 kg=32 J2\text{ J/kg} \times 16\text{ kg} = 32\text{ J}
Pediatrik defibrilasyonda ilk şok dozu 2 J/kg2\text{ J/kg} olarak belirlenmiştir.
3
Uygulama ve CPR devamı
Defibrilasyon sonrası 15:215:2 oranında kalp masajı ve ventilasyona devam edilmesi.
Şok sonrası ritim kontrolü beklenmeden derhal masaja dönülmeli ve iki kurtarıcı varlığında pediatrik oran olan 15:215:2 uygulanmalıdır.

Key Concept

Şoklanabilir pediatrik ritimlerde (VF/nabızsız VT) ilk enerji dozu 2 J/kg2\text{ J/kg}'dır ve profesyonel iki kurtarıcı varlığında kompresyon-ventilasyon oranı 15:215:2 olarak uygulanır.
Question 85Question →

55 yaşında ve 20 kg20\text{ kg} ağırlığındaki bir çocuk hasta, dilate kardiyomiyopati nedeniyle izlendiği pediatri servisinde ani kardiyak arrest geçiriyor. İleri havayolu (entübasyon) sağlanmış olan hastada ritim monitörizasyonunda ventriküler fibrilasyon (VF) saptanıyor. Algoritmaya uygun olarak sırasıyla 2 J/kg2\text{ J/kg} ve 4 J/kg4\text{ J/kg} defibrilasyon uygulanan, bir doz adrenalin (0,01 mg/kg0,01\text{ mg/kg}) verilen ve 22 dakikalık yüksek kaliteli CPR siklusları tamamlanan hastanın 33. ritim kontrolünde VF'nin devam ettiği gözleniyor.

20202020 AHA/PALS kılavuz güncellemeleri dikkate alındığında, bu aşamada yapılması gereken uygulama aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 80 J80\text{ J} (4 J/kg4\text{ J/kg}) defibrilasyon uygulanır; CPR'a devam edilirken 100 mg100\text{ mg} Amiodaron IV bolus verilir ve ventilasyon hızı 20−3020-30 soluk/dakika olacak şekilde ayarlanır.

Answer

Dirençli VF durumunda 80 J (4 J/kg) defibrilasyon uygulanmalı, CPR sırasında 100 mg Amiodaron verilmeli ve 2020 PALS güncellemesine uygun olarak dakikada 20-30 soluk hızıyla ventilasyon sağlanmalıdır.
Dirençli ventriküler fibrilasyon (VF) olgularında, üçüncü şoktan sonra algoritmaya antiaritmik ilaçlar dahil edilir. 20 kg20\text{ kg} ağırlığındaki bir çocuk için Amiodaron dozu 5 mg/kg5\text{ mg/kg}'dan 100 mg100\text{ mg} olarak hesaplanır. Ayrıca, 20202020 PALS güncellemeleri uyarınca, CPR sırasında ileri havayolu (entübasyon) sağlanmış olan çocuk ve bebeklerde solunum hızı dakikada 20−3020-30 (her 2−32-3 saniyede bir soluk) olarak uygulanmalıdır. Bu hız, eski kılavuzlardaki dakikada 10−1210-12 olan hızdan anlamlı derecede yüksektir.

Step-by-Step Solution

1
Ritim analizi ve şok enerjisi belirleme
Dirençli VF saptandı. İlk şok 2 J/kg2\text{ J/kg}, ikinci şok 4 J/kg4\text{ J/kg} verilmişti. Üçüncü şok için ≥4 J/kg\geq 4\text{ J/kg} (hasta 20 kg20\text{ kg} olduğu için 80 J80\text{ J}) uygulanır.
Defibrilasyon dozajı ilk dozdan sonra en az 4 J/kg4\text{ J/kg} olmalıdır.
2
Antiaritmik ilaç seçimi ve doz hesaplama
5 mg/kg5\text{ mg/kg} dozunda Amiodaron (20 kg×5=100 mg20\text{ kg} \times 5 = 100\text{ mg}) veya 1 mg/kg1\text{ mg/kg} Lidokain hazırlanır.
Dirençli VF/nabızsız VT durumunda 3. şoktan sonra antiaritmikler algoritmaya girer.
3
Ventilasyon hızının 2020 güncellemelerine göre ayarlanması
İleri havayolu (entübasyon) olan pediatrik hastalarda ventilasyon hızı her 2−32-3 saniyede bir soluk (dakikada 20−3020-30 soluk) olacak şekilde ayarlanır.
2020 PALS güncellemelerinde, CPR sırasında ileri havayolu olan çocuklarda ventilasyon hızının artırılmasının sağkalımı artırdığı gösterilmiştir.

Key Concept

Pediatrik İleri Yaşam Desteğinde (PALS) dirençli VF yönetimi ve 2020 ventilasyon hızı güncellemeleri.
Estimated Time:2m 30s
Question 86Question →

77 yaşında erkek çocuk, araç dışı trafik kazası sonrası acil servise getiriliyor. Birincil bakısında havayolu açık, solunumu düzenli ve hızı 28/dak28/\text{dak}, akciğer sesleri bilateral doğal olarak saptanıyor. Dolaşım değerlendirmesinde nabız 160/dak160/\text{dak}, kan basıncı 70/40 mmHg70/40\text{ mmHg} ve ekstremiteler soğuk bulunuyor. Fizik muayenede pelvik bölgede hassasiyet, ekimoz ve manuel muayenede instabilite saptanıyor. Bu hastada dolaşım (C) basamağının yönetimi için en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Pelvik binder veya çarşaf ile stabilizasyon sağlanması ve 20 mL/kg20\text{ mL/kg} izotonik kristaloid bolusu verilmesi

Answer

Pelvik binder veya çarşaf ile stabilizasyon sağlanması ve 20 mL/kg20\text{ mL/kg} izotonik kristaloid bolusu verilmesi
Pelvik bölgede instabilite saptanan bir hastada pelvik venöz pleksuslardan kaynaklanan masif kanama riski yüksektir. Bu durumda pelvik hacmi küçültecek bir binder veya çarşaf uygulaması kanamayı kontrol altına almak için en hızlı ve etkili yoldur. Eş zamanlı olarak şoktaki çocuk hastaya 20 mL/kg20\text{ mL/kg} izotonik sıvı verilmesi dolaşım desteği için zorunludur.

Step-by-Step Solution

1
Hastanın birincil bakısında (ABC) hemodinamik durumun değerlendirilmesi.
Hastada taşikardi, hipotansiyon ve soğuk ekstremitelerle karakterize şok tablosu saptandı.
Yaşamı tehdit eden dolaşım bozukluğunun erken tanınması resüsitasyonun temelidir.
2
Fizik muayenede saptanan pelvik instabiliteye yönelik müdahale edilmesi.
Pelvik binder veya çarşaf sarılarak pelvik halkanın stabilize edilmesi.
Pelvik fraktürlerde pelvik hacmin artması venöz pleksuslardan masif kanamaya yol açar; stabilizasyon bu hacmi azaltarak kanamayı tamponlar.
3
Damar yolu açılarak sıvı resüsitasyonuna başlanması.
20 mL/kg20\text{ mL/kg} izotonik kristaloid (SF veya Ringer Laktat) bolusu verilmesi.
Pediatrik travma protokollerine göre hipovolemik şokta ilk sıvı replasman hacmi 20 mL/kg20\text{ mL/kg}'dır.

Key Concept

Çoklu travmalı çocuklarda pelvik instabilite varlığında, birincil bakı sırasında manuel muayene tekrarlanmamalı ve 'C' (Dolaşım) basamağında pelvik stabilizasyon ile uygun hacimli sıvı resüsitasyonu eş zamanlı uygulanmalıdır.

Practice More

Pelvik travması olan erkek çocuklarda üretral yaralanma bulgularını (prostatın yukarı itilmesi, üretral meada kan) ve kateterizasyon kontrendikasyonlarını gözden geçirin.
Estimated Time:1m 30s
Question 87Question →

33 yaşında bir çocuk, havuzda su altında kalmış şekilde bulunuyor. Sudan çıkarılan ve yanıt alınamayan çocukta, pediatrik temel yaşam desteği rehberlerine göre yapılması gereken ilk ve en önemli müdahale aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Hemen 55 kurtarıcı soluk verilmesi

Answer

Suda boğulma vakalarında pediatrik temel yaşam desteği rehberlerine göre ilk müdahale 5 kurtarıcı soluk verilmesidir.
Suda boğulma vakalarında meydana gelen kalp durması, oksijen yetersizliğine (hipoksi) bağlı ikincil bir durumdur. Pediatrik yaşam desteği protokollerinde, bu tür hipoksik arrestlerde öncelik hava yolu ve solunumun sağlanmasıdır. Bu nedenle, sudan çıkarılan ve solunumu olmayan çocuğa ilk etapta verilecek 55 kurtarıcı soluk hayat kurtarıcıdır.

Step-by-Step Solution

1
Olay yeri güvenliğinin sağlanması ve çocuğun sudan çıkarılması.
Kurtarıcı ve hasta için güvenli ortam.
Müdahalenin emniyetli bir şekilde başlatılması için gereklidir.
2
Hastanın bilincinin ve solunumunun kontrol edilmesi.
Yanıtsızlık ve solunum yokluğunun (veya sadece agonal solunumun) saptanması.
Temel yaşam desteği ihtiyacının belirlenmesi için gereklidir.
3
Hemen 5 kurtarıcı soluk verilmesi.
Hastanın oksijenasyonunun başlatılması.
Suda boğulma hipoksik bir olaydır ve kalp durmasının temel nedeni oksijensizliktir; bu yüzden solunum desteği önceliklidir.
4
Eğer nabız alınamıyorsa 15:2 (iki kurtarıcı) veya 30:2 (tek kurtarıcı) oranında CPR'a devam edilmesi.
Dolaşım ve solunum desteğinin sürdürülmesi.
Organ perfüzyonunu korumak için gereklidir.

Key Concept

Suda boğulma vakalarında arrestin nedeni hipoksi olduğu için resüsitasyona 'solunum' (5 kurtarıcı soluk) ile başlanır.
Estimated Time:45s
Question 88Question →

Sıcak su dökülmesi sonrası acil servise getirilen 22 yaşındaki bir çocuğun fizik muayenesinde; gövde ön yüzünde yaygın büllerle seyreden, oldukça ağrılı ve basmakla solan hiperemik alanlar saptanmıştır. Bu hastadaki yanık derinliği aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: İkinci derece (parsiyel kalınlıkta)

Answer

Dermisin tutulduğu, bül oluşumu ve şiddetli ağrı ile karakterize olan yanıklar ikinci derece (parsiyel kalınlıkta) olarak sınıflandırılır.
İkinci derece yanıklarda dermis tutulumu söz konusudur. En karakteristik özellikleri bül (blister) varlığı, basmakla solan hiperemi ve sinir uçlarının korunmuş olması nedeniyle duyulan şiddetli ağrıdır.

Step-by-Step Solution

1
Klinik bulguların (bül, ağrı, basmakla solma) değerlendirilmesi.
Dermis tabakasının hasar gördüğü belirlendi.
Bül (blister) oluşumu dermisin hasar aldığının en önemli kanıtıdır.
2
Yanık derinliği sınıflamasıyla karşılaştırma yapılması.
Bulgular ikinci derece yanık ile eşleşti.
Ağrının olması sinir uçlarının hala canlı olduğunu (3. derece olmadığını), bül olması ise epidermisin ötesine geçildiğini (1. derece olmadığını) gösterir.

Key Concept

Yanık derinliği sınıflandırması ve klinik bulguları

Practice More

Üçüncü derece yanıklarda neden ağrının beklenmediğini ve eskarotomi gerekliliğini araştırınız.
Estimated Time:45s
Question 89Question →

44 yaşında bir çocuk, yaklaşık 1010 dakika boyunca 10∘C10^\circ C sıcaklıktaki bir gölde su altında kaldıktan sonra çevredekiler tarafından sudan çıkarılmıştır. Olay yerinde yapılan ilk değerlendirmede spontan solunumu ve nabzı saptanmayan hastaya iki kurtarıcı (sağlık personeli) tarafından müdahale edilmektedir. Bu hastanın olay yerindeki resüsitasyon yönetimi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Resüsitasyona 55 kurtarıcı soluk ile başlanmalı ve ardından 15:215:2 göğüs kompresyonu/ventilasyon oranı ile devam edilmelidir.

Answer

Suda boğulma vakalarında resüsitasyona 5 kurtarıcı soluk ile başlanmalı ve iki kurtarıcı varlığında 15:2 kompresyon/ventilasyon oranı uygulanmalıdır.
Suda boğulma vakalarında primer patoloji hipoksidir. Bu nedenle resüsitasyona (geleneksel kardiyak arrestlerin aksine) havayolu ve solunum desteği ile (A-B-C) başlanması hayati önem taşır. PALS kılavuzları, suda boğulan çocuklarda resüsitasyona 5 başlangıç kurtarıcı soluğu ile başlanmasını ve iki sağlık personeli varlığında kompresyon/ventilasyon oranının 15:2 olarak uygulanmasını önermektedir.

Step-by-Step Solution

1
Patofizyolojik durumun belirlenmesi
Hipoksik/Asfiktik arrest
Suda boğulmada temel sorun solunumun durması ve buna sekonder gelişen hipoksidir.
2
Resüsitasyon sırasının seçilmesi
A-B-C (Havayolu-Solunum-Dolaşım)
Asfiktik arrestlerde ventilasyon, göğüs kompresyonundan daha önceliklidir.
3
Başlangıç ventilasyonunun uygulanması
5 kurtarıcı soluk
Suda boğulma spesifik algoritmasında, akciğerlerdeki sıvının temizlenmesi ve oksijenasyonun başlatılması için 5 başlangıç soluğu önerilir.
4
Pediatrik CPR oranının belirlenmesi
15:2 oranı
İki sağlık personeli (kurtarıcı) olduğunda pediatrik CPR oranı 15 kompresyona 2 ventilasyondur.

Key Concept

Suda boğulma vakalarında PALS (Pediatrik İleri Yaşam Desteği) protokolüne göre ABC sırasının önceliği ve 5 kurtarıcı soluk ile başlama kuralı.
Question 90Question →

1111 yaşında ve 35 kg35\text{ kg} ağırlığında bir çocuk, hastanede yatışı sırasında ani kardiyak arrest geçiriyor. Olay yerindeki iki sağlık personeli tarafından canlandırma başlatılıyor. İlk ritim analizinde asistoli saptanıyor ve 15:215:2 oranında kompresyon-ventilasyon desteğiyle birlikte 0.35 mg0.35\text{ mg} adrenalin intravenöz (IV) yoldan uygulanıyor. İki dakikalık KPR siklusunun sonunda yapılan ritim kontrolünde ventriküler fibrilasyon (VF) geliştiği gözleniyor. Bu aşamada yapılması gereken en uygun uygulama aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 7070 Joule (2 J/kg2\text{ J/kg}) enerji ile defibrilasyon uygulanmalı ve ardından beklemeksizin 15:215:2 oranında KPR'ye devam edilmelidir.

Answer

70 Joule (2 J/kg2\text{ J/kg}) enerji ile defibrilasyon uygulanmalı ve ardından beklemeksizin 15:2 oranında KPR'ye devam edilmelidir.
Çocuklarda kardiyak arrest sırasında asistoliden ventriküler fibrilasyona (VF) geçiş durumunda, algoritma şoklanabilir ritim basamaklarına göre güncellenir. Bu durumda ilk yapılması gereken müdahale 2 J/kg2\text{ J/kg} (35 kg×2=70 J35\text{ kg} \times 2 = 70\text{ J}) dozunda defibrilasyon uygulamaktır. İki kurtarıcı varlığında, ileri hava yolu (entübasyon) sağlanana kadar kompresyon-ventilasyon oranı 15:215:2 olarak sürdürülmelidir. Şok uygulamasının ardından ritim veya nabız kontrolü için beklenmez, hemen KPR'ye devam edilir.

Step-by-Step Solution

1
Ritim değişikliğinin analizi
Asistoli (şoklanamaz) -> Ventriküler Fibrilasyon (şoklanabilir) geçişi saptandı.
Algoritma kolu asistoliden şoklanabilir ritim koluna kaydırılmalıdır.
2
Defibrilasyon enerji dozunun hesaplanması
2 J/kg×35 kg=70 Joule2\text{ J/kg} \times 35\text{ kg} = 70\text{ Joule}.
Şoklanabilir ritmin ilk saptandığı siklusta başlangıç dozu 2 J/kg2\text{ J/kg}'dır.
3
Kompresyon/ventilasyon oranının belirlenmesi
İki kurtarıcı olduğu için 15:215:2 oranı seçilir.
Pediatrik CPR'da iki sağlık personeli varlığında ileri hava yolu açılana kadar oran 15:215:2'dir.
4
Uygulama sonrası takip
Şok sonrası hemen KPR'ye dönülür.
Nabız kontrolü yapılmadan önce 2 dakikalık KPR siklusu tamamlanmalıdır.

Key Concept

Pediatrik kardiyak arrest algoritmasında asistoliden VF'ye geçiş yönetimi ve kurtarıcı sayısına göre KPR oranları.
Question 91Question →

99 yaşında, yaklaşık 30 kg30 \text{ kg} ağırlığında bir çocuk, ani gelişen bilinç kaybı nedeniyle acil servise getiriliyor. Yapılan ilk değerlendirmede solunumu olmayan ve nabzı alınamayan hastada, monitörizasyonda ventriküler fibrilasyon (VF) saptanıyor. İlk defibrilasyon 2 J/kg2 \text{ J/kg} enerji ile uygulanıyor ve ardından iki sağlık personeli tarafından 15:215:2 oranında kesintisiz yüksek kaliteli CPR'a başlanıyor. İki dakikalık CPR döngüsü sonunda yapılan ritim kontrolünde VF'nin devam ettiği görülüyor. Bu aşamada uygulanması gereken en uygun tedavi adımı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 4 J/kg4 \text{ J/kg} enerji ile şok uygulanması, ardından hemen CPR'a başlanması ve bu döngü sırasında 0,01 mg/kg0,01 \text{ mg/kg} dozunda adrenalin yapılması.

Answer

İkinci defibrilasyonun 4 J/kg4 \text{ J/kg} dozunda uygulanması, ardından beklemeden CPR'a geçilmesi ve bu sırada ilk doz adrenalinin (0,01 mg/kg0,01 \text{ mg/kg}) verilmesi en uygun adımdır.
PALS 2020 güncellemelerine göre, şoklanabilir ritimlerde (VF/nabızsız VT) ilk şok 2 J/kg2 \text{ J/kg}, ikinci şok ise 4 J/kg4 \text{ J/kg} olarak uygulanır. Her şoktan hemen sonra nabız veya ritim kontrolü yapılmaksızın 22 dakika boyunca CPR'a devam edilmelidir. Adrenalin, şoklanabilir ritimlerde genellikle ikinci defibrilasyondan sonraki CPR sırasında (her 3-5 dakikada bir) uygulanır.

Step-by-Step Solution

1
Mevcut durumu ve önceki adımları analiz et.
Hasta 99 yaşında (çocuk), iki kurtarıcı var (15:215:2 oranı doğru), ilk şok (2 J/kg2 \text{ J/kg}) verilmiş ve 22 dakika CPR yapılmış ancak VF devam ediyor.
Algoritmadaki bir sonraki adımı belirlemek için hastanın yanıt vermediği dirençli VF durumunda olduğunun saptanması gerekir.
2
İkinci şok dozunu belirle ve uygula.
İkinci defibrilasyon için 4 J/kg4 \text{ J/kg} enerji seviyesi seçilir.
Pediatrik ileri yaşam desteği (PALS) rehberine göre şok dozları 2 J/kg2 \text{ J/kg} ile başlar ve ikinci dozda 4 J/kg4 \text{ J/kg}'a yükseltilir.
3
Şok sonrası yapılacak işlemi ve ilaç vaktini belirle.
Şoktan hemen sonra nabız bakmadan 22 dakikalık CPR'a başlanır ve bu sırada adrenalin (0,01 mg/kg0,01 \text{ mg/kg}) uygulanır.
Adrenalin şoklanabilir ritimlerde (VF/nabızsız VT) genellikle ikinci şoktan sonraki CPR döngüsünde verilmeye başlanır; şok sonrası nabız kontrolü yapmak zaman kaybına ve perfüzyonun düşmesine neden olur.

Key Concept

Pediatrik İleri Yaşam Desteği (PALS) Şoklanabilir Ritim Algoritması

Practice More

Şoklanamayan ritimlerde (asistoli/nabızsız elektriksel aktivite) adrenalinin verilme zamanlamasını ve CPR basamaklarını gözden geçirin.
Estimated Time:1m 30s
Question 92Question →

55 yaşında bir erkek çocuk; son iki gündür artan halsizlik, çabuk yorulma ve nefes darlığı şikayetleriyle acil servise getiriliyor. Anamnezinde bir hafta önce ateşli bir üst solunum yolu enfeksiyonu geçirdiği öğreniliyor. Fizik muayenesinde; kalp hızı 160160/dakika, solunum sayısı 4848/dakika, kan basıncı 82/5082/50 mmHg (55. persentilin hemen altında), akciğer oskültasyonunda bazallerde ince raller duyuluyor ve karaciğer kot kavsini 44 cm geçiyor. Periferik nabızları zayıf, ekstremiteleri soğuk ve kapiller geri dolum süresi 44 saniye olarak saptanıyor.

Bu klinik tabloya göre en olası tanı ve yapılması gereken en uygun başlangıç yönetimi aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Kardiyojenik şok - 5−105-10 ml/kg izotonik kristaloidin dikkatli infüzyonu ve inotropik destek

Answer

Kardiyojenik şok tanısı ile 5−105-10 ml/kg izotonik kristaloidin dikkatli infüzyonu ve inotropik destek sağlanması en uygun yaklaşımdır.
Hastanın klinik tablosu (zayıf nabız, soğuk ekstremite, hipotansiyona eğilim) şok ile uyumludur. Ancak karaciğer büyüklüğü ve akciğerdeki raller, şokun nedeninin sıvı eksikliği (hipovolemi) değil, kalbin pompalama gücündeki yetersizlik (kardiyojenik) olduğunu gösterir. Akut miyokardit şüphesi olan bu vakalarda PALS kılavuzları, sıvının çok daha dikkatli ve küçük hacimlerle (5−105-10 ml/kg) verilmesini, asıl olarak kalp gücünü artıracak inotropik ilaçların kullanılmasını önerir.

Step-by-Step Solution

1
Klinik bulguların analizi
Tachycardia, zayıf nabızlar ve soğuk ekstremiteler şok tablosunu; hepatomegali ve raller ise kalp yetmezliğini (konjesyonu) gösterir.
Şokun tipini belirlemek için perfüzyon bozukluğuna eşlik eden diğer sistemik bulgular değerlendirilmelidir.
2
Etiyolojik bağlantı kurma
Bir hafta önceki viral enfeksiyon öyküsü, akut miyokardit gelişimini destekler.
Pediatrik popülasyonda kardiyojenik şokun en sık nedenlerinden biri viral miyokardittir.
3
Tedavi stratejisinin belirlenmesi
Kardiyojenik şokta miyokardın kontraktilitesi bozulduğu için yüksek hacimli sıvı yüklemeleri (2020 ml/kg) yerine küçük dozlar (5−105-10 ml/kg) ve inotroplar tercih edilir.
Aşırı preload artışı, zaten yetmezlikte olan ventrikülün yükünü artırarak pulmoner ödeme yol açabilir.

Key Concept

Kardiyojenik şokta konjesyon bulguları (hepatomegali, raller) varlığında sıvı tedavisi dikkatli (bolus başı 5−105-10 ml/kg) yapılmalı ve asıl tedavi inotropik destek üzerine kurulmalıdır.
Question 93Question →

Kapalı bir oda yangınından kurtarılan 44 yaşında ve 16 kg16 \text{ kg} ağırlığındaki bir çocuk acil servise getiriliyor. Fizik muayenede; burun kıllarında ütülenme, kurumlu balgam ve belirgin ses kısıklığı saptanıyor. Yanık muayenesinde sağ alt ekstremitenin tamamında (çevresel) ve gövde ön yüzünde tam kat (3. derece) yanıklar olduğu gözleniyor. Bu hastanın acil yönetiminde aşağıdakilerden hangisinin yapılması en uygundur?

Show answer & explanation

Answer: Hemen endotrakeal entübasyon, sağ bacak eskarotomi ve ilk 8 saatte 1520 ml1520 \text{ ml} Ringer Laktat infüzyonu

Answer

Hemen endotrakeal entübasyon, sağ bacak eskarotomi ve ilk 8 saatte 1520 ml1520 \text{ ml} Ringer Laktat infüzyonu
Hastada kapalı alan yangını, ses kısıklığı ve kurumlu balgam gibi kesin inhalasyon hasarı bulguları mevcuttur; bu durum acil endotrakeal entübasyon endikasyonudur. Sıvı resüsitasyonunda 44 yaşındaki bir çocukta bacak oranı %16\%16 olarak hesaplanır (Toplam yanık alanı: %18+%16=%34\%18 + \%16 = \%34). Parkland formülüne göre ilk 8 saatte gereken 1088 ml1088 \text{ ml} miktarına, Holiday-Segar yöntemine göre 16 kg16 \text{ kg} için hesaplanan idame sıvının 8 saatlik kısmı (432 ml432 \text{ ml}) eklendiğinde yaklaşık 1520 ml1520 \text{ ml} değerine ulaşılır. Ayrıca çevresel tam kat yanıklarda dolaşımı korumak için eskarotomi hayati önemdedir.

Step-by-Step Solution

1
İnhalasyon hasarı değerlendirmesi
Ses kısıklığı, kurumlu balgam ve kapalı alan yangını varlığında ödem gelişmeden erken entübasyon kararı verilir.
Üst hava yolu ödemi hızla ilerleyerek entübasyonu imkansız hale getirebilir.
2
Vücut yüzey alanı (VYA) hesaplaması (44 yaş için)
Gövde ön yüz: %18\%18, Sağ bacak (çocuk kuralı: 14+(0.5×4)14 + (0.5 \times 4)): %16\%16. Toplam: %34\%34.
Çocuklarda kafa yüzdesi yaşla azalırken, bacak yüzdesi yaşla artar.
3
Parkland sıvı miktarı hesabı
4 ml×16 kg×34=2176 ml/24 saat4 \text{ ml} \times 16 \text{ kg} \times 34 = 2176 \text{ ml} / 24 \text{ saat}. İlk 8 saat için: 1088 ml1088 \text{ ml}.
Resüsitasyon sıvısının yarısı ilk 8 saatte verilmelidir.
4
İdame sıvı hesabı (Holiday-Segar)
10 kg10 \text{ kg} için 1000 ml+6 kg×50 ml=1300 ml/24 saat1000 \text{ ml} + 6 \text{ kg} \times 50 \text{ ml} = 1300 \text{ ml} / 24 \text{ saat}. İlk 8 saat için: 433 ml433 \text{ ml}.
Küçük çocuklarda Parkland formülü tek başına yetersizdir, idame sıvı eklenmelidir.
5
Toplam sıvı ve cerrahi müdahale
1088+432=1520 ml1088 + 432 = 1520 \text{ ml} (ilk 8 saat). Çevresel 3. derece yanık için eskarotomi yapılır.
Çevresel yanıklar turnike etkisi yaparak distal iskemiye neden olur.

Key Concept

Pediatrik Yanık Resüsitasyonu ve İnhalasyon Hasarı Yönetimi
Question 94Question →

6 yaşında bir çocuk, evde bulunan çok sayıda aspirin (salisilatsalisilat) tabletini yuttuktan yaklaşık 66 saat sonra hiperpne, kusma ve kulak çınlaması (tinnitustinnitus) şikayetleriyle acil servise getiriliyor. Laboratuvar incelemesinde saptanan değerler aşağıda verilmiştir:

ParametreSonuçReferans Aralığı
pHpH7,427,427,35−7,457,35 - 7,45
pCO2pCO_22020 mmHgmmHg35−4535 - 45 mmHgmmHg
HCO3HCO_31313 mEq/LmEq/L22−2622 - 26 mEq/LmEq/L
Sodyum (NaNa)140140 mEq/LmEq/L135−145135 - 145 mEq/LmEq/L
Klor (ClCl)102102 mEq/LmEq/L98−10798 - 107 mEq/LmEq/L

Bu hastanın klinik tablosu ve yönetimi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: İdrar alkalizasyonu sağlamak amacıyla asetazolamid kullanımı, sistemik asidozu derinleştirip salisilatın santral sinir sistemine geçişini artıracağı için kontrendikedir.

Answer

İdrar alkalizasyonu sağlamak amacıyla asetazolamid kullanımı, sistemik asidozu derinleştirip salisilatın santral sinir sistemine geçişini artıracağı için kontrendikedir.
Salisilat zehirlenmesinde idrarı alkalileştirmek (pHpH 7,5-8,5) eliminasyonu artırır. Ancak asetazolamid, karbonik anhidraz inhibisyonu yaparak sistemik metabolik asidoza neden olur. Asidoz, salisilatın iyonize olmayan (lipofilik) formunu artırarak dokulara ve özellikle santral sinir sistemine geçişini hızlandırır, bu nedenle kontrendikedir.

Step-by-Step Solution

1
Anyon açığının hesaplanması ve kan gazının yorumlanması
Anyon açığı 2525 mEq/LmEq/L (Yüksek). pH normal, ancak pCO2pCO_2 ve HCO3HCO_3 belirgin düşük.
Salisilatlar hem solunum merkezini uyararak respiratuar alkaloza hem de mitokondriyal ayrışma ile metabolik asidoza neden olur.
2
Asit-baz dengesizliğinin türünün belirlenmesi
Mikst asit-baz bozukluğu (Primer respiratuar alkaloz + Yüksek anyon açıklı metabolik asidoz).
pHpH değeri normal sınırlarda kalmasına rağmen her iki komponentin de primer bozukluk göstermesi mikst tabloyu kanıtlar.
3
Tedavi prensiplerinin ve kontrendikasyonların değerlendirilmesi
İdrar alkalizasyonu için NaHCO3NaHCO_3 verilmeli, asetazolamidden kaçınılmalıdır.
Asetazolamid idrarı alkalileştirse de sistemik asidozu artırarak salisilatın iyonize olmayan forma geçip kan-beyin bariyerini aşmasına neden olur.

Key Concept

Salisilat zehirlenmesinde asit-baz dengesi ve idrar alkalizasyonu prensipleri.
Estimated Time:2m 30s
Question 95Question →

1818 aylık, 1212 kg ağırlığında bir kız bebek; üç gündür devam eden şiddetli kusma ve ishal sonrası acil servise getiriliyor. Fizik muayenede letarjik görünümde olan hastanın kapiller dolum zamanı 55 saniye, ekstremiteleri soğuk, nabızları zayıf ve hızı 180180/dakika saptanıyor. PALS (Pediatrik İleri Yaşam Desteği) kılavuzuna göre, dehidratasyona bağlı bu şok tablosunun başlangıç yönetiminde damar yoluyla uygulanması gereken ilk izotonik kristalloid sıvı bolus miktarı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 240240 ml

Answer

12 kg ağırlığındaki bir çocuk için 20 ml/kg üzerinden hesaplanan 240 ml izotonik kristalloid bolusu doğrudur.
Çocuklarda hipovolemik ve septik şok tedavisinde altın standart, hastanın kilosuna uygun olarak 2020 ml/kg miktarında izotonik kristalloid sıvının (genellikle 0.9%0.9\% NaCl) 55-1010 dakika gibi kısa bir sürede bolus şeklinde verilmesidir. 1212 kg ağırlığındaki bu hastada 12×20=24012 \times 20 = 240 ml hesaplamasıyla doğru tedaviye ulaşılır.

Step-by-Step Solution

1
Hastanın klinik tablosunu ve ağırlığını belirleyin.
Hasta 1212 kg ağırlığındadır ve klinik bulgular (uzamış kapiller dolum, taşikardi, letarji) hipovolemik şoku işaret etmektedir.
Sıvı tedavisinin hastanın vücut ağırlığına ve şok tipine göre planlanması gerekir.
2
PALS kılavuzuna göre uygun bolus dozunu seçin.
Hipovolemik şok için önerilen başlangıç bolusu 2020 ml/kg izotonik kristalloiddir.
İzotonik sıvılar (Serum Fizyolojik veya Ringer Laktat) intravasküler hacmi hızla genişletmek için en uygun sıvılardır.
3
Toplam hacmi hesaplayın.
12 kg×20 ml/kg=240 ml12 \text{ kg} \times 20 \text{ ml/kg} = 240 \text{ ml}
Hastanın ağırlığı ile kilogram başına düşen doz çarpılarak toplam doz elde edilir.

Key Concept

Pediatrik hipovolemik şokta ilk basamak sıvı tedavisi 2020 ml/kg izotonik kristalloid bolusudur.

Practice More

Hastanın sıvı bolusu sonrası klinik yanıtı (kapiller dolum, nabız hızı ve kalitesi) mutlaka tekrar değerlendirilmeli ve gerekirse bolus tekrarlanmalıdır.
Estimated Time:45s
Question 96Question →

16 yaşında bir kız hasta, görmede bulanıklık, şiddetli karın ağrısı ve konfüzyon şikayetleri ile acil servise getiriliyor. Arkadaşları hastanın yaklaşık 66 saat önce özkıyım amacıyla ev yapımı alkollü bir içecekten bir miktar içtiğini ifade ediyor. Fizik muayenesinde pupiller dilatasyon saptanıyor ve fundoskopik muayenede optik diskte hiperemi ve ödem izleniyor. Hastanın laboratuvar tetkik sonuçları aşağıdadır:

ParametreSonuç
pHpH7.127.12
HCO3HCO_388 mEq/LmEq/L
pCO2pCO_22424 mmHgmmHg
Na+Na^+140140 mEq/LmEq/L
Cl−Cl^-102102 mEq/LmEq/L
GlukozGlukoz9090 mg/dLmg/dL
BUNBUN1414 mg/dLmg/dL
Ölçülen serum ozmolalitesi328328 mOsm/kgmOsm/kg H2OH_2O

Bu hasta için en olası tanı ve bu klinik tabloda retina hasarından sorumlu olan temel toksik metabolit aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?

Show answer & explanation

Answer: Metanol zehirlenmesi - Formik asit

Answer

Metanol zehirlenmesi ve buna bağlı retina hasarından sorumlu olan formik asit seçeneği doğrudur.
Bu hastada saptanan yüksek anyon açıklı metabolik asidoz (AA:30AA: 30), belirgin ozmolar açık (3838 mOsm/kgmOsm/kg) ve görmede bulanıklık ile beraber optik disk ödemi birlikteliği tipik olarak metanol zehirlenmesini işaret eder. Metanol vücutta önce formaldehite, ardından hızla formik asite metabolize olur. Formik asit, mitokondriyal elektron transport zincirindeki sitokrom oksidazı inhibe ederek hem doku hipoksisi ve asidoza yol açar hem de retina hücreleri ve optik sinir üzerinde spesifik toksik etki göstererek körlüğe neden olur.

Step-by-Step Solution

1
Anyon açığını hesapla.
AA=Na−(Cl+HCO3)=140−(102+8)=30AA = Na - (Cl + HCO_3) = 140 - (102 + 8) = 30 mEq/LmEq/L.
Yüksek anyon açıklı metabolik asidoz varlığını doğrulamak için (Normal: 12±212 \pm 2).
2
Hesaplanan ozmolaliteyi bul.
Hesaplanan Osm=(2×Na)+(Glukoz/18)+(BUN/2.8)=280+5+5=290Hesaplanan\ Osm = (2 \times Na) + (Glukoz / 18) + (BUN / 2.8) = 280 + 5 + 5 = 290 mOsm/kgmOsm/kg.
Ozmolalite farkını bulmak için teorik değeri hesaplamak gerekir.
3
Ozmolar açığı hesapla.
Ozmolar Ac\cık=O¨lc\cu¨len−Hesaplanan=328−290=38Ozmolar\ Açık = Ölçülen - Hesaplanan = 328 - 290 = 38 mOsm/kgmOsm/kg.
Serumda açıklanamayan bir ozmotik aktif madde (alkol gibi) olduğunu doğrular (Normal: <10<10).
4
Klinik ve laboratuvarı birleştir.
HAGMA + Ozmolar Açık + Optik Disk Ödemi = Metanol Zehirlenmesi.
Metanol, formik asite dönüşerek sitokrom oksidazı inhibe eder ve oküler toksisite yapar.

Key Concept

Metanol zehirlenmesinde asidoz ve retina hasarı, alkol dehidrogenaz yolağı ile oluşan formik asit birikimine bağlıdır.
Question 97Question →

99 yaşında bir erkek çocuk, bisikletten kasksız düşme (yaklaşık 22 metre yükseklikten sert zemine) sonrası acil servise getiriliyor. Başlangıçta bilinci açık olan ve sadece hafif baş ağrısı tarifleyen hastanın, acil servisteki 33 saatlik gözlem süresi sonunda uyuklamaya başladığı ve çevreyle olan iletişiminin azaldığı fark ediliyor. Yapılan nörolojik muayenesinde; hastanın ağrılı uyarana gözlerini açtığı (22 puan), sadece anlaşılmayan sesler çıkardığı (22 puan) ve ağrılı uyaranı lokalize edemeyip ekstremitelerini uyarandan çektiği (44 puan) saptanıyor. Kan basıncı 152/98152/98 mmHgmmHg, nabız 46/dakika46/dakika ve solunum sayısı 12/dakika12/dakika (düzensiz) olarak ölçülüyor. Sağ pupilin 55 mmmm çapta olduğu ve ışık refleksinin zayıf olduğu, sol pupilin ise 33 mmmm ve fiks olduğu görülüyor. Bu klinik tabloya sahip bir hastanın yönetiminde aşağıdakilerden hangisinin yapılması kesinlikle kontrendikedir?

Show answer & explanation

Answer: Lomber ponksiyon yapılarak beyin omurilik sıvısı (BOS) basıncı ve içeriğinin değerlendirilmesi

Answer

Kafa içi basınç artışı ve herniasyon şüphesi olan travma hastalarında lomber ponksiyon yapılması kesinlikle kaçınılması gereken, tehlikeli bir girişimdir.
Hastanın klinik tablosu (pGKS 88, hipertansiyon, bradikardi, düzensiz solunum ve anisokori), ciddi kafa travması sonrası gelişen kafa içi basınç artışı (KİBAS) ve olası bir unkal herniasyonu işaret etmektedir. Bu durumlarda lomber ponksiyon yapılması, intrakraniyal ve spinal kompartmanlar arasında yüksek bir basınç gradiyenti oluşturur. Bu durum, beyin dokusunun foramen magnumdan aşağı doğru itilmesine (transtentoryal veya serebellar herniasyon) neden olarak ani solunum ve kalp durmasına yol açar.

Step-by-Step Solution

1
Pediatrik Glasgow Koma Skoru (pGKS) hesaplanması
Göz açma: 22, Sözel yanıt: 22, Motor yanıt: 44 →\rightarrow Toplam pGKS = 88
Hastanın bilinç durumunun ciddiyetini ve havayolu müdahalesi gerekliliğini belirlemek için.
2
Hemodinamik verilerin (Cushing Triadı) analizi
Hipertansiyon (152/98152/98 mmHgmmHg), bradikardi (46/dak46/dak) ve düzensiz solunum saptandı.
Bu üçlü bulgu, kafa içi basıncının dramatik şekilde arttığını (KİBAS) gösterir.
3
Nörolojik bulguların (pupil muayenesi) değerlendirilmesi
Sağ pupilde genişleme (anisokori) ve ışık refleksinde zayıflama saptandı.
Bu bulgu, sıklıkla epidural veya subdural hematoma bağlı gelişen unkal herniasyonun (beyin fıtıklaşması) göstergesidir.
4
Kontrendike olan girişimin belirlenmesi
Lomber ponksiyonun (LP) elenmesi.
KİBAS varlığında LP yapmak, spinal kanaldaki basıncı aniden düşürerek beyin sapının aşağı doğru yer değiştirmesine (herniasyon) neden olur.

Key Concept

Cushing Triadı ve KİBAS varlığında Lomber Ponksiyon Kontrendikasyonu
Question 98Question →

66 yaşında bir çocuk, fıstıklı bir gıda tükettikten yaklaşık 1010 dakika sonra gelişen yaygın kızarıklık, nefes darlığı ve halsizlik şikayetleriyle acil servise getiriliyor. Yapılan fizik muayenesinde vücudunda yaygın ürtiker, dudaklarında anjiyoödem, inspiratuar stridor ve belirgin hipotansiyon saptanıyor. Bu hastada gelişen şok tablosunun acil yönetiminde ilk olarak yapılması gereken müdahale aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: İntramüsküler adrenalin uygulaması

Answer

Anafilaktik şok tablosundaki bir çocukta ilk ve en önemli müdahale intramüsküler adrenalin uygulamasıdır.
Anafilaktik şok, anafilaksinin en ağır formu olup vazodilatasyon ve kapiller sızıntı sonucu gelişen bir distribütif şok tipidir. Pediatrik acil tıp kılavuzlarına göre, bu tabloda sağkalımı artıran ve klinik bulguları en hızlı düzelten müdahale intramüsküler yolla uygulanan adrenalindir.

Step-by-Step Solution

1
Klinik değerlendirme
Gıda alımı sonrası gelişen ürtiker, anjiyoödem, stridor ve hipotansiyon bulgularıyla anafilaktik şok tanısı konulur.
Tanının hızlı konulması hayat kurtarıcı tedavinin gecikmeden başlanmasını sağlar.
2
Birincil ilaç seçimi
İntramüsküler adrenalin (1:10001:1000 konsantrasyonda, 0.010.01 mg/kgmg/kg dozunda) uygulanır.
Adrenalin; hem alfa-reseptör etkisiyle kan basıncını yükseltir hem de beta-reseptör etkisiyle hava yolu ödemini azaltır.

Key Concept

Anafilaktik Şok Yönetimi

Hints

1
Hastadaki yaygın döküntü ve gıda alımı öyküsü bir 'dağılımsal (distribütif) şok' tipini işaret etmektedir.

Practice More

Adrenalin uygulamasından sonra hastanın kliniği düzelmezse uygulanacak ikincil basamak tedavileri ve sıvı dozlarını gözden geçirin.
Estimated Time:45s
Question 99Question →

İki buçuk yaşındaki bir erkek çocuk, annesinin kullandığı demir haplarından bilinmeyen miktarda yuttuğu şüphesiyle, olaydan 22 saat sonra acil servise getiriliyor. Hikayesinden hastanın evde dört kez kustuğu ve son kusmuğunda kan çizgilenmeleri olduğu öğreniliyor. Fizik muayenesinde letarjik olan hastanın kalp tepe atımı 145/dk145\text{/dk}, kan basıncı 80/45 mmHg80/45\text{ mmHg} ve solunum sayısı 35/dk35\text{/dk} olarak ölçülüyor. Çekilen ayakta direkt batın grafisinde mide ve ince bağırsak trasesi boyunca çok sayıda radyoopak hap görünümü saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde derin metabolik asidoz (pH:7.15\text{pH}: 7.15, HCO3−:12 mEq/L\text{HCO}_3^-: 12 \text{ mEq/L}) tespit ediliyor.

Bu hastanın gastrointestinal dekontaminasyonu ve spesifik antidot tedavisi için en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Tüm bağırsak yıkaması ve intravenöz deferoksamin

Answer

Doğru yanıt, radyoopak demir haplarının uzaklaştırılması için tüm bağırsak yıkaması yapılması ve ağır sistemik toksisite bulguları nedeniyle intravenöz deferoksamin başlanması gerektiğini belirten seçenektir.
Hastada ağır demir zehirlenmesi tablosu (hematemez, şok, letarji, metabolik asidoz) mevcuttur. Demir, aktif kömür tarafından bağlanmayan bir maddedir, bu nedenle aktif kömürün demir zehirlenmesinde dekontaminasyon amacıyla yeri yoktur. Radyoopak demir haplarının ince bağırsaklara kadar ilerlediği durumlarda (grafide görüldüğü gibi) en etkili gastrointestinal dekontaminasyon yöntemi polietilen glikol solüsyonu ile yapılan tüm bağırsak yıkamasıdır (TBY). Sistemik toksisite bulguları ve derin metabolik asidozu olan bu hastada spesifik şelasyon tedavisi olan intravenöz deferoksamin derhal başlanmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Hastanın klinik bulgularını ve toksikolojik özelliklerini analiz et.
Hasta demir zehirlenmesinin sistemik toksisite evresindedir (şok, letarji, laktik asidoz sekonderi metabolik asidoz).
Zehirlenmenin şiddetini belirlemek, verilecek spesifik tedavinin aciliyetini ve türünü saptamak için gereklidir.
2
Gastrointestinal dekontaminasyon yöntemini belirle.
Demir aktif kömüre bağlanmaz. Grafide ince bağırsaklara kadar ilerlemiş çok sayıda radyoopak hap görüldüğü için polietilen glikol ile tüm bağırsak yıkaması (TBY) endikedir.
Etkili dekontaminasyon için toksinin özelliğine (aktif kömüre bağlanmama) ve yerleşimine (bağırsaklar) uygun yöntem seçilmelidir.
3
Spesifik antidot tedavisini seç.
Sistemik toksisite bulguları olan ağır demir zehirlenmesinde spesifik şelasyon tedavisi intravenöz deferoksamindir.
Serbest demirin hücre içi toksik etkilerini durdurmak ve idrarla atılımını sağlamak için spesifik şelatör gereklidir.

Key Concept

Ağır demir zehirlenmesinde gastrointestinal dekontaminasyon prensipleri ve spesifik şelasyon (deferoksamin) tedavisi
Question 100Question →

Sıcak süt dökülmesi sonucu acil servise getirilen 1010 aylık, 9 kg9 \text{ kg} ağırlığındaki bir erkek bebeğin fizik muayenesinde; baş-boyun bölgesinin tamamı ile her iki üst ekstremitesinde bülleşme ve yaygın eritem izleniyor. Bu hastada Parkland formülüne göre ilk 8 saatte verilmesi gereken resüsitasyon sıvı miktarı yaklaşık kaç ml\text{ml}'dir?

Show answer & explanation

Answer: 648 ml648 \text{ ml}

Answer

Parkland formülüne göre ilk 8 saatte verilmesi gereken miktar 648 ml648 \text{ ml}'dir.
Doğru yanıt olan 648 ml648 \text{ ml}, pediatrik vücut oranlarına göre belirlenen %36\%36 yanık alanı ve 9 kg9 \text{ kg} vücut ağırlığı kullanılarak Parkland formülü (4 ml/kg/%4 \text{ ml/kg/\%}) ile hesaplanan toplam 24 saatlik resüsitasyon sıvısının yarısıdır.

Step-by-Step Solution

1
Yanık yüzey alanını pediatrik oranlara göre belirle.
Baş-boyun: %18\%18, her iki kol: %9+%9=%18\%9 + \%9 = \%18. Toplam yanık alanı: %36\%36.
Çocuklarda başın vücuda oranı yetişkinlere göre daha büyüktür (%18 vs %9).
2
Parkland formülünü kullanarak 24 saatlik toplam resüsitasyon sıvısını hesapla.
4 ml×9 kg×36 (yanık yu¨zdesi)=1296 ml4 \text{ ml} \times 9 \text{ kg} \times 36 \text{ (yanık yüzdesi)} = 1296 \text{ ml}.
Parkland formülü: 4 ml×Ag˘ırlık (kg)×Yanık Yu¨zdesi4 \text{ ml} \times \text{Ağırlık (kg)} \times \text{Yanık Yüzdesi}.
3
İlk 8 saatte verilmesi gereken miktarı bul.
1296/2=648 ml1296 / 2 = 648 \text{ ml}.
Hesaplanan toplam sıvının yarısı ilk 8 saatte, kalan yarısı ise sonraki 16 saatte verilir.

Key Concept

Pediatrik yanık hastalarında sıvı resüsitasyonu için Parkland formülü uygulanırken, vücut yüzey alanı oranlarının yaşa göre değiştiği (özellikle başın daha büyük olduğu) unutulmamalıdır.
Estimated Time:1m 30s
PreviousPage 5 / 15Next
Acil ve Yoğun Bakım Practice Questions — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı — Page 5 | Examkin