Question

Difficulty: MediumI. ve II. Köktürk Devletleri

I. Köktürk Devleti döneminde Bumin Kağan ülkenin doğu bölgesini yönetirken, kardeşi İstemi Yabgu'ya batı bölgesinin idaresini vermiştir. İstemi Yabgu, bat�� bölgesinde dış politikada bağımsız hareket ederek İpek Yolu kontrolü için Sasaniler ve Bizans İmparatorluğu ile diplomatik ilişkiler kurmuş ve anlaşmalar imzalamıştır. Ancak iç işlerinde ve genel yönetimde doğudaki büyük kağanın üstünlüğünü kabul etmiştir.

Bu bilgilere göre, I. Köktürk Devleti'nin yönetim özellikleri hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

  1. A
    Kut inancının hanedanın ortak malı sayılması ilkesiyle taht kavgaları tamamen ortadan kaldırılmıştır.
  2. B
    Uygurlarda olduğu gibi yerleşik hayata geçilerek tarımsal ve ticari faaliyetler devlet eliyle yürütülmüştür.
  3. İkili teşkilat modeliyle ülke yönetilmiş, batı kanadı iç işlerinde serbest bir yapıya sahip olurken genel yönetimde merkeze bağlı kalmışt��r.Answer
  4. D
    Merkezi krallıkların kurulmasıyla feodal düzendeki siyasi parçalanmışlıkların önüne kesin olarak geçilmiştir.
  5. E
    Devletin yönetim organlarında teokratik unsurlar ön plana çıkarılarak törenin yerini din kuralları almıştır.

Answer

İkili teşkilat modeliyle ülke yönetilmiş, batı kanadı iç işlerinde serbest bir yapıya sahip olurken genel yönetimde merkeze bağlı kalmıştır.
Bumin Kağan'ın ülkenin doğusunu yönetmesi ve kardeşi İstemi Yabgu'yu batının idaresiyle görevlendirmesi, Türk devlet yönetimindeki 'ikili teşkilat' sistemini gösterir. İstemi Yabgu'nun dış politikada bağımsız hareket edebilmesi iç işlerinde serbest (özerk) olduğunu, ancak genel yönetimde doğudaki büyük kağanın üstünlüğünü kabul etmesi ise merkezi otoritenin üstünlüğünü ve federatif devlet yapısını ortaya koyar. Dolayısıyla ikili teşkilat modelinin vurgulandığı seçenek doğrudur.

Step-by-Step Solution

1
Paragraftaki bilgileri analiz etme
Bumin Kağan'ın doğuyu, kardeşi İstemi Yabgu'nun batıyı yönettiği, İstemi Yabgu'nun dış politikada bağımsız anlaşmalar yapabildiği ancak genel yönetimde doğudaki kağana bağlı kaldığı belirlenmiştir.
Soruda verilen tarihsel durumun yönetim yapısı açısından ne ifade ettiğini anlamak için paragraftaki ipuçları incelenmelidir.
2
Tarihsel kavramlar ile eşleştirme yapma
Doğu-batı şeklinde yönetim bölümü 'İkili Teşkilat' kavramıyla, iç işlerinde serbest dış işlerinde merkeze bağlı olma durumu ise 'federatif yapı' kavramıyla uyuşmaktadır.
Türk devlet teşkilatlanmasındaki temel kavramları belirleyerek doğru sonuca ulaşmak hedeflenmiştir.
3
Seçenekleri değerlendirme ve çeldiricileri eleme
Köktürklerde kut inancının taht kavgalarını önlemediği, yerleşik yaşama henüz geçilmediği, teokratik bir yapının olmadığı ve feodal parçalanmışlığın bulunmadığı görülerek ikili teşkilatın vurgulandığı seçenek doğru kabul edilmiştir.
Köktürk Devleti'nin genel tarihi özellikleri ile çelişen yargıları elenerek doğru seçenek doğrulanmıştır.

Key Concept

İkili Devlet Teşkilatı ve Federatif Yönetim
Rate this question