Examkin

Question

Difficulty: HardEdebi Sanatlar (Söz Sanatları)

Aşağıdaki dizelerde yer alan baskın edebî sanatları, sağdaki kavramlarla eşleştiriniz.

DizeEdebî Sanat
I. Gül gülse dâim ağlasa bülbül acep değül / Zîrâ kimine ağla demişler kimine gül1. Tecahülüarif
II. Şakaklarıma kar mı yağdı ne var? / Benim mi Allahım bu çizgili yüz?2. Kapalı İstiare
III. Can kafeste durmaz uçar / Dünya bir han, konan göçer3. Hüsnütalil
IV. Âteş-i gamda yakma dil-i nâ-murâdımı / Ey tıfl-ı nev-resîde kerem kıl emân aman4. Nida
  • Gül gülse dâim ağlasa bülbül acep değül / Zîrâ kimine ağla demişler kimine gülHüsnütalil
  • Şakaklarıma kar mı yağdı ne var? / Benim mi Allahım bu çizgili yüz?Tecahülüarif
  • Can kafeste durmaz uçar / Dünya bir han, konan göçerKapalı İstiare
  • Âteş-i gamda yakma dil-i nâ-murâdımı / Ey tıfl-ı nev-resîde kerem kıl emân amanNida

Answer

Doğru eşleştirme şu şekildedir: I - 3 (Hüsnütalil), II - 1 (Tecahülüarif), III - 2 (Kapalı İstiare), IV - 4 (Nida).
I. dizede gül ve bülbülün durumunun ilahi bir buyruğa bağlanması Hüsnütalil; II. dizede beyaz saçların kar sanılması Tecahülüarif; III. dizede canın kuşa benzetilip kuşun söylenmemesi Kapalı İstiare; IV. dizede 'ey' ünlemiyle seslenilmesi ise Nida sanatıdır.

Step-by-Step Solution

1
Dizelerdeki anlam katmanlarını ve söz sanatlarını tespit edin.
Dizelerde doğa olaylarının açıklanması, soru sorma yoluyla bilmezlikten gelme, benzetme ve hitap unsurları saptanmıştır.
Söz sanatlarını belirlemek için şairin dil kullanımındaki mecazî sapmaları ve sanatsal amaçları anlamak gerekir.
2
Birinci dizedeki neden-sonuç ilişkisini analiz edin.
Gülün gülmesi (açması) ve bülbülün ağlaması (ötmesi) doğal süreçlerdir; ancak şair bunu 'kimine ağla demişler kimine gül' diyerek kadersel bir emre bağlamıştır. Bu, hüsnütalil sanatıdır.
Hüsnütalil, bir olayın gerçek nedenini bırakıp onu daha güzel ve hayali bir nedene bağlamaktır.
3
Üçüncü dizedeki benzetme ilişkisini çözün.
'Can' (benzeyen) bir kuşa (kendisine benzetilen) benzetilmiştir. Dizelerden anlaşılan 'uçmak' eylemi kuşa aittir ancak dizede 'kuş' kelimesi geçmez. Bu kapalı istiaredir.
Kapalı istiarede sadece benzeyen söylenir ve benzetilenin bir özelliği (uçmak gibi) hissettirilir.
4
İkinci ve dördüncü dizelerdeki belirgin sanatları eşleştirin.
İkinci dizede bilineni bilmezden gelme (kar mı yağdı?) tecahülüarif; dördüncü dizede ise 'ey' ünlemiyle seslenme nidadır.
Tecahülüarif anlamı derinleştirmek, nida ise coşkuyu artırmak için kullanılan yaygın sanatlardır.

Key Concept

Edebi Sanatların Şiir Çözümlemedeki İşlevi
Estimated Time:2m 0s
Rate this question

Topics

Edebi Sanatlar (Söz Sanatları)

More questions from this topic