I. Gül hasretinle yollara tutsun kulağını
II. Bir hilal uğruna ya Rab ne güneşler batıyor!
III. Can kafeste durmaz uçar, bir gün olur ten çürür
IV. Kim bu cennet vatanın uğruna olmaz ki feda
V. Şakaklarıma kar mı yağdı ne var? / Benim mi Allahım bu çizgili yüz?
Yukarıdaki numaralanmış dizelerin hangisinde yapılan edebî sanat, ayraç içindeki açıklamayla uyuşmamaktadır?
- I: Kendisine benzetilen ögesi olan 'gül' söylenip benzeyen ögesi olan 'insan' söylenmediği için açık istiare yapılmıştır.Answer
- BII: Aralarında benzerlik ilgisi bulunan iki kavramdan sadece kendisine benzetilen kullanılarak açık istiare yapılmıştır.
- CIII: Benzeyen 'can' söylenmiş, kendisine benzetilen 'kuş' söylenmeyerek kapalı istiareye başvurulmuştur.
- DIV: Benzeyen ve benzetilen dışındaki öğeler atılarak sadece temel öğelerle teşbih-i beliğ kurulmuştur.
- EV: Bilinen bir gerçeği, bir nükteye dayanarak bilmezlikten gelme yoluyla tecahülüarif sanatı yapılmıştır.
Answer
Birinci dizede yapılan açıklama yanlıştır çünkü dizede kendisine benzetilen değil, benzeyen ögesi söylenmiş ve insana ait bir özellik verilerek kapalı istiare yapılmıştır.
Doğru cevap olan seçenekte 'gül' sözcüğünün kendisine benzetilen olduğu ve sanatın açık istiare olduğu iddia edilmiştir. Oysa dizede 'gül' benzeyendir, kendisine benzetilen ise söylenmeyen 'insan' kavramıdır. Bir dizede sadece benzeyen söylenip kendisine benzetilene ait bir özellik (kulak tutmak) verilirse bu sanat 'açık istiare' değil, 'kapalı istiare' (aynı zamanda teşhis) olur.
Step-by-Step Solution
Key Concept
İstiare ve Teşbih-i Beliğ Ayrımı
Practice More
İstiare ve teşbih-i beliğ arasındaki farkı pekiştirmek için tek öğeli ve çift öğeli benzetme yapılarını karşılaştıran örnekleri inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 40s