Question

Difficulty: Hard15. ve 16. Yüzyıl Divan Edebiyatı Şairleri

Divan edebiyatında tasavvufi düşüncenin derinliğiyle harmanlanmış rindane ve kalenderane söyleyişin 16. yüzyıldaki en önemli temsilcilerinden biridir. Şiirlerinde sade, yapmacıksız bir dil kullanmış; rindane edasını felsefi bir derinlikle birleştirmiştir. Tasavvufi vahdet-i vücut görüşünü oldukça yalın ama sarsıcı bir dille ifade ettiği şu beyit onun edebî şahsiyetini özetler niteliktedir:

*Cihân-ârâ cihân içindedir arayı bilmezler*
*O mâhîler ki deryâ içredir deryâyı bilmezler*

Buna göre, parçada edebi şahsiyeti ve beyti verilen şairle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

  1. A
    Tasavvufi ızdırabı ve ilahi aşkı temel alan Fuzuli gibi, eserlerinde tamamen dert ve hüzün odaklı bir tasavvuf anlayışını benimsemiş, mesnevi türündeki başarısıyla tanınmıştır.
  2. B
    15. yüzyılda din dışı konularda yazan ve Türkçeyi bir sanat dili haline getirmeye çalışan Necati Bey gibi, şiirlerinde atasözleri ve deyimleri ilk kez yoğun şekilde kullanarak mahallîleşme akımının öncüsü olmuştur.
  3. Şiirlerinde dünyevi zevkleri ve İstanbul Türkçesini öne çıkaran Baki'den farklı olarak, tasavvufi bir dünya görüşünü rindane ve kalenderane bir üslupla dile getirmiştir.Answer
  4. D
    Saray çevresinde yetişen Ahmet Paşa gibi, şiirlerinde din dışı konuları işlemiş ve kaside nazım biçimindeki ustalığıyla 'Sultanü'sh-Şuara' unvanını almıştır.
  5. E
    Toplumsal aksaklıkları ve insan kusurlarını hicveden Bağdatlı Ruhi ile aynı dönemde yaşamış olmasına rağmen, onun gibi terkibibent nazım biçimini çok sık kullanmış ve didaktik yönü ağır basan manzumeler kaleme almıştır.

Answer

Şiirlerinde dünyevi zevkleri ve İstanbul Türkçesini öne çıkaran Baki'den farklı olarak, tasavvufi bir dünya görüşünü rindane ve kalenderane bir üslupla dile getirmiştir.
Verilen ünlü beyit 16. yüzyılın önemli Divan şairlerinden Hayâlî Bey'e aittir. Hayâlî, çağdaşı olan Bâkî gibi rindâne ve samimi bir üsluba sahip olsa da Bâkî'nin tamamen din dışı, dünyevi aşk ve zevklere yönelen şiir anlayışından farklı olarak tasavvufi düşünceyi ve vahdet-i vücut felsefesini şiirlerine başarıyla yedirmiştir. Bu nedenle dünyevi zevkleri ve İstanbul Türkçesini öne çıkaran Bâkî'den bu yönüyle ayrılır.

Step-by-Step Solution

1
Beytin kime ait olduğunu ve yüzyılını tespit etme.
"Cihân-ârâ cihân içindedir arayı bilmezler / O mâhîler ki deryâ içredir deryâyı bilmezler" beyti 16. yüzyıl Divan şairlerinden Hayâlî Bey'e aittir.
Sorunun çözülebilmesi için verilen karakteristik beyit ve üslup özelliklerinden yola çıkılarak şairin kimliğinin doğru teşhis edilmesi gerekir.
2
Tespit edilen şairin edebî şahsiyetini çağdaşı olan diğer şairlerle karşılaştırma.
Hayâlî Bey, çağdaşı Bâkî ile rindâne söyleyişte birleşse de şiirlerinde tasavvufî ve felsefi bir derinlik barındırmasıyla Bâkî'nin dünyevi şiir anlayışından ayrılır. Fuzûlî gibi hüzün/acı odaklı olmayıp daha kalenderanedir ve mesnevi türünde eseri yoktur.
YKS_AYT düzeyinde, şairlerin sadece isimlerinin değil, üslup ve içerik yönünden çağdaşlarıyla olan farklarının da analiz edilmesi istenir.

Key Concept

15. ve 16. Yüzyıl Divan Şairlerinin Edebi Üslup ve Şahsiyet Farkları
Estimated Time:2m 0s
Rate this question