Question

Difficulty: HardŞiirde Ahenk Unsurları (Ölçü, Kafiye, Redif)

Sabahtan uğradım dostun iline,
Çiçekler sokunmuş ince beline.
Kurban olayım ben onun geline,
Bizden selam olsun o tatlı yâre.

Bu dörtlükle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Dize sonlarında 'l' sesleriyle yarım kafiye yapılmış ve '-ine' ekleri redif olarak kullanılmıştır.
  2. B
    11'li hece ölçüsüyle yazılan bu şiirin durak düzeni bütün dizelerde 4+4+3 şeklindedir.
  3. Birinci, ikinci ve üçüncü dizelerdeki ahenk; zengin kafiye ve ek hâlinde redifle sağlanmıştır.Answer
  4. D
    Dizelerde 'line' sesleri zengin kafiye oluştururken herhangi bir redife yer verilmemiştir.
  5. E
    Dizeler arasında sesteş kelimeler kullanılarak cinaslı kafiye yoluna gidilmiştir.

Answer

Birinci, ikinci ve üçüncü dizelerdeki ahenk unsurları incelendiğinde ek hâlinde redif (-e yönelme eki) ve zengin kafiye (-lin sesleri) kullanılmıştır.
Dizelerin sonundaki 'iline', 'beline' ve 'geline' sözcüklerinde ortak görevde bulunan tek ek '-e' yönelme durum ekidir ve bu ek rediftir. 'Geline' sözcüğünün kökü 'gelin' olduğu için buradaki '-in' sesleri ek değildir, dolayısıyla redife dahil edilemez. Geriye kalan 'ilin', 'belin' ve 'gelin' sözcük kısımlarında ortak olan 'lin' sesleri (üç ses benzerliği) zengin kafiyeyi oluşturur. Bu nedenle zengin kafiye ve ek hâlinde redif kullanıldığı yargısı doğrudur.

Step-by-Step Solution

1
Kafiye ve redif aranacak dizelerin son kelimelerini belirleme ve ek-kök çözümlemesi yapma.
'iline' -> il-in-e (iyelik + yönelme), 'beline' -> bel-in-e (iyelik + yönelme), 'geline' -> gelin-e (yönelme).
Redif belirlenirken kelimelerin kök ve ek görevlerinin doğru ayırt edilmesi şarttır.
2
Aynı anlam ve görevdeki ortak ekleri (redifleri) tespit etme.
Üç kelimede de ortak olan ve aynı işlevi gören tek ek '-e' yönelme durum ekidir. 'Gelin' kelimesindeki '-in' köke dahil olduğundan redif olamaz. Dolayısıyla redif sadece '-e' ekidir.
Redif, dize sonlarında tekrarlanan aynı görevdeki ekler veya kelimelerdir.
3
Kelimelerden redif atıldıktan sonra kalan kısımlardaki ses benzerliklerini (kafiyeyi) belirleme.
'ilin', 'belin' ve 'gelin' kısımlarında ortak olan sesler 'l-i-n' (lin) sesleridir. Üç ses benzeştiği için zengin kafiyedir.
Üç veya daha fazla ses benzerliği zengin kafiyeyi oluşturur.

Key Concept

Şiirde Ahenk Unsurları (Kafiye ve Redif Ayrımı)
Rate this question