Francis Bacon, bilimsel araştırmalar yapanları üç gruba ayırır: Deneyciler karıncalara benzer; sadece toplarlar ve biriktirirler. Dogmatikler (rasyonalistler) ise kendi içlerinden ağlar ören örümceklere benzerler. Orta yol ise arının yoludur; arı hem bahçedeki çiçeklerden malzeme toplar hem de bu malzemeyi kendi yeteneğiyle işleyerek bal haline getirir. Gerçek felsefe de ne yalnızca zihinsel güçlere güvenmeli ne de doğadan ve deneylerden elde edilen malzemeyi olduğu gibi belleğe aktarmalıdır; aksine bu malzemeyi zihinde işleyip dönüştürmelidir.
Bacon'ın bu analojisinden hareketle, 15-17. yüzyıl felsefesinde gelişen bilimsel yöntem anlayışı hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
- AZihnin doğuştan getirdiği ilkelerin, deneyimden gelen her türlü veriden üstün ve öncelikli olduğu
- BDış dünyadan duyu organlarıyla elde edilen ham verilerin, hiçbir zihinsel müdahale olmaksızın doğrudan doğru kabul edilmesi gerektiği
- Doğru bilginin inşasında, deney yoluyla elde edilen verilerin zihinsel süreçlerle işlenip sentezlenmesi gerektiğiAnswer
- DGenel doğa yasalarından hareket ederek tekil olguların bilgisine tümdengelimsel bir akıl yürütmeyle ulaşıldığı
- EDoğanın ve varlığın özünün ancak felsefi sezgiyle kavranabileceği, bilimin ise bu özü sorgulayamayacağı
Answer
Doğru bilginin inşasında, deney yoluyla elde edilen verilerin zihinsel süreçlerle işlenip sentezlenmesi gerektiği
Arı metaforu, hem dış dünyadan veri toplamayı (deney) hem de bu veriyi zihinsel yeteneklerle işleyip dönüştürmeyi (akıl/teori) sembolize eder. Bu bağlamda, modern bilimsel yöntemin deney yoluyla elde edilen olguları akılla işleyip sentezleyerek doğru bilgiye ulaştığı söylenebilir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Francis Bacon'ın Bilgi Anlayışı ve Deney-Akıl Sentezi (Bilimsel Yöntem)
Estimated Time:2m 0s