Question

Difficulty: Very hardSosyal Etki ve Sosyal Davranış

Aşağıdaki paragrafta boş bırakılan yerleri, sosyal etki ve sosyal davranış alanındaki psikolojik kavramları dikkate alarak uygun akademik terimlerle tamamlayınız.

Answer:Sosyal psikolojide, bireyin belirsiz veya yeni durumlarda doğru davranışı sergileyebilmek amacıyla diğer insanların davranışlarını veya kararlarını güvenilir bir referans kaynağı olarak benimsemesi 【bilgisel】 sosyal etki olarak tanımlanır. Buna karşılık, bireyin toplumsal dışlanmadan kaçınmak, grup içinde kabul görmek veya onaylanmak gayesiyle, kendi içsel inançlarıyla örtüşmese dahi grubun beklenti ve normlarına uyum göstermesi 【kuralsal】 sosyal etki olarak adlandırılır. Bireysel performansın değerlendirilemediği grup çalışmalarında kişilerin tek başlarına olduklarından daha düşük çaba sarf etme eğilimi göstermesi 【sosyal kaytarma】 kavramıyla ifade edilirken; acil bir yardım durumunda ortamdaki tanık sayısının artmasının bireysel müdahale ihtimalini azaltması ise 【seyirci】 etkisi olarak adlandırılır.

Answer

Birinci boşluğa 'bilgisel' veya 'bilgi sağlayan'; ikinci boşluğa 'kuralsal' veya 'normatif'; üçüncü boşluğa 'sosyal kaytarma' veya 'sosyal aylaklık'; dördüncü boşluğa ise 'seyirci' veya 'seyirci kalma' terimleri getirilmelidir.
Paragrafta tanımlanan kavramlar sosyal psikolojinin temel sosyal etki ve sosyal davranış mekanizmalarıdır. Doğru bilgiye ulaşma arzusu bilgisel sosyal etkiyi; sosyal onay alma arzusu kuralsal (normatif) sosyal etkiyi; grup çalışmasında düşen bireysel çaba sosyal kaytarmayı; kalabalıkta yardımdan kaçınma ise seyirci kalma etkisini ifade eder.

Step-by-Step Solution

1
İlk boşluktaki ifadenin analizi yapılır.
Belirsiz durumlarda doğruya ulaşmak amacıyla başkalarının davranışlarını bilgi kaynağı olarak kullanma eğiliminin 'bilgisel sosyal etki' olduğu tespit edilir.
Bireyin çevresini anlamlandırma ve doğru karar verme ihtiyacı bilgisel sosyal etki mekanizmasını tetikler.
2
İkinci boşluktaki ifadenin analizi yapılır.
Dışlanmayı önleme ve grup içi kabul görme arzusuyla sergilenen uyma davranışının 'kuralsal (normatif) sosyal etki' olduğu tespit edilir.
Grubun normlarına ve beklentilerine uyum sağlama, onaylanma ihtiyacından kaynaklanır.
3
Üçüncü boşluktaki ifadenin analizi yapılır.
Grup halinde çalışırken bireysel çabanın ve performansın azalması durumunun 'sosyal kaytarma' (sosyal aylaklık) olduğu tespit edilir.
Bireysel katkının ayırt edilemediği durumlarda kişisel sorumluluk hissi zayıflar.
4
Dördüncü boşluktaki ifadenin analizi yapılır.
Ortamdaki kişi sayısı arttıkça acil duruma müdahale etme oranının düşmesi olgusunun 'seyirci kalma etkisi' (bystander effect) olduğu tespit edilir.
Kişi sayısının fazlalığı, sorumluluğun başkalarına dağılmasına ve eylemsizliğe yol açar.

Key Concept

Sosyal Etki ve Sosyal Davranış Biçimleri
Rate this question