Question

Difficulty: HardII. Mahmud Dönemi Gelişmeleri ve Reformları

II. Mahmud Dönemi'nde devlet teşkilatını modernize etmek, merkezi otoriteyi güçlendirmek ve değişen dış dünya koşullarına uyum sağlamak amacıyla askeri, idari, hukuki ve sosyal alanlarda köklü reformlar gerçekleştirilmiştir. Aşağıda sol sütunda verilen II. Mahmud Dönemi gelişme ve kurumlarını, sağ sütunda verilen açıklamalarıyla doğru şekilde eşleştiriniz.

  • Sened-i İttifakAyanların varlığının resmen tanınmasıyla merkezi otoritenin taşradaki nüfuzunu artırmayı hedeflerken padişahın mutlak yetkilerini ilk kez sınırlandıran uzlaşı metnidir.
  • Mürur Tezkeresiİstanbul'a yönelik kontrolsüz nüfus hareketlerini engellemek, asayişi korumak ve vergi kayıplarının önüne geçmek amacıyla yürürlüğe konan iç pasaport uygulamasıdır.
  • Babıali Tercüme OdasıRum isyanı sonrasında Fenerli Rumların tekelinde olan diplomatik çeviri faaliyetlerini devlet kontrolüne almak ve Müslüman diplomat kadroları yetiştirmek amacıyla kurulmuştur.
  • Meclis-i Vala-yı Ahkam-ı AdliyeTanzimat Dönemi'nin arifesinde, yasama ve yargı işlerini düzenlemek, ıslahatları planlamak ve devlet memurlarının yargılanmasını yürütmek üzere kurulan yüksek danışma kuruludur.

Answer

Sened-i İttifak padişahın yetkilerini sınırlandıran ve ayanları tanıyan belgeyle; Mürur Tezkeresi İstanbul'a göçü kontrol eden iç pasaport uygulamasıyla; Babıali Tercüme Odası Rum isyanı sonrası kurulan diplomatik çeviri bürosuyla; Meclis-i Vala-yı Ahkam-ı Adliye ise yeni kanun tasarıları hazırlayan yüksek danışma kuruluyla eşleşmelidir.
Doğru eşleştirmede; Sened-i İttifak ayanların tanınması ve padişah yetkilerinin ilk kez sınırlanmasıyla; Mürur Tezkeresi İstanbul'a göçün denetlenmesini sağlayan iç pasaport uygulamasıyla; Babıali Tercüme Odası Rum isyanı sonrası Müslüman diplomatlar yetiştirmek amacıyla kurulan çeviri bürosuyla; Meclis-i Vala-yı Ahkam-ı Adliye ise yasama ve yargı reformlarını hazırlayan yüksek danışma meclisiyle eşleşmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Sened-i İttifak'ın niteliği ve amacı incelenir.
Bu belgenin II. Mahmud ile ayanlar arasında imzalandığı, padişahın mutlak otoritesini ilk kez sınırladığı ve yerel unsurlara hukuki meşruiyet kazandırdığı tespit edilir. Bu durum birinci açıklama ile örtüşmektedir.
Belgenin anayasal sürecin ilk adımı olma niteliği ile taşradaki aktörleri tanıma özelliğini eşleştirmek.
2
Mürur Tezkeresi'nin uygulanma gerekçesi çözümlenir.
Bu uygulamanın taşradan payitaht İstanbul'a kontrolsüz göçü önlemeyi, asayişi korumayı ve vergi mükelleflerini takip etmeyi amaçlayan bir iç pasaport düzenlemesi olduğu belirlenir. Bu durum ikinci açıklama ile örtüşmektedir.
Toplumsal düzeni ve vergi sistemini korumak amacıyla getirilen seyahat denetim mekanizmasını teşhis etmek.
3
Babıali Tercüme Odası'nın kuruluş arka planı değerlendirilir.
Mora İsyanı sonrasında devlet kademesindeki Rum tercümanlara olan güvenin sarsıldığı, dış yazışmaların güvenliği için Müslüman bürokratların yetiştirilmesine karar verildiği anlaşılır. Bu durum üçüncü açıklama ile örtüşmektedir.
Diplomatik alanda Fenerli Rum tekelinin kırılması ve yeni hariciye kadrolarının yetiştirilme sürecini ilişkilendirmek.
4
Meclis-i Vala-yı Ahkam-ı Adliye'nin işlevsel rolü tespit edilir.
1838 yılında idari yapıyı düzenlemek, yeni kanun tasarıları hazırlamak ve memurların yargılanmasını denetlemek üzere kurulan yüksek danışma organı olduğu sonucuna varılır. Bu durum dördüncü açıklama ile örtüşmektedir.
Klasik bürokrasiden modern bürokratik kurullara geçişin hukuki ayağını çözümlemek.

Key Concept

II. Mahmud Dönemi'nde merkezi otoriteyi güçlendirme ve bürokrasiyi modernleştirme çabaları çerçevesinde hayata geçirilen kurumlar, belgeler ve sosyal kontrol mekanizmaları.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question