Question

Difficulty: Mediumİnsan Faaliyetlerinin Doğal Sistemlere Etkisi ve Çevre Kirliliği

Beşer�� faaliyetlerin doğal sistemlere olan müdahalesi, günümüzde küresel ve yerel ölçekte çeşitli çevre sorunlarının ve kirlilik türlerinin ortaya çıkmasına neden olmaktadır. İnsanların ihtiyaçlarını karşılamak adına gerçekleştirdiği uygulamalar, doğanın kendi dengesi içinde yenileyebileceğinden daha hızlı bir şekilde çevre tahribatına yol açabilmektedir.

Buna göre, aşağıda verilen beşerî faaliyet ve bu faaliyetin doğrudan neden olduğu çevre sorunu eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Tarımsal sulama amacıyla yer altı sularının aşırı tüketilmesi - Havzalardaki sulak alanların kuruması ve karstik sahalarda obruk oluşumunun hızlanması
  2. B
    Termik santrallerde enerji üretimi için linyit yakılması - Kükürt ve azot oksit salınımına bağlı olarak asit yağmurlarının oluşması
  3. C
    Eğimli yamaçlarda tarım alanı açmak için bitki örtüsünün tahrip edilmesi - Toprak örtüsünün rüzgâr ve sularla taşınarak erozyonun şiddetlenmesi
  4. Sanayi ve ulaşım sektöründe fosil yakıt kullanımının artması - Ozon tabakasının seyrelmesi ve buna bağlı olarak zararlı ultraviyole ışınlarının doğrudan yeryüzüne ulaşmasıAnswer
  5. E
    Sanayi tesislerinden çıkan kimyasal atık suların arıtılmadan akarsulara verilmesi - Ağır metallerin ve toksik maddelerin besin zinciri yoluyla canlı bünyelerinde birikmesi

Answer

Sanayi ve ulaşım sektöründe fosil yakıt kullanımının artması ile ozon tabakasının seyrelmesi eşleştirmesi yanlıştır.
Sanayi ve ulaşım faaliyetlerinde fosil yakıt (kömür, petrol, doğal gaz) tüketiminin artması atmosfere karbondioksit salınımını artırır. Bu durum sera etkisini kuvvetlendirerek küresel ısınmaya ve iklim değişikliklerine neden olur. Ozon tabakasının seyrelmesi ve ultraviyole ışınlarının yeryüzüne doğrudan ulaşması ise sprey, klima ve buzdolaplarında kullanılan kloroflorokarbon (CFC) gazlarının stratosferde ozon moleküllerini parçalamasıyla gerçekleşir. Dolayısıyla bu iki olgu arasındaki eşleştirme yanlıştır.

Step-by-Step Solution

1
Seçeneklerde verilen beşerî faaliyetleri ve bunların çevreye olan doğrudan etkilerini coğrafi prensipler açısından tek tek değerlendirin.
Tarımsal sulama, termik santrallerde linyit kullanımı, bitki örtüsü tahribatı ve arıtılmamış sanayi atık sularının oluşturduğu çevre sorunları doğru bir şekilde eşleştirilmiştir.
Seçeneklerdeki doğru ilişkileri eleyerek yanlış olan seçeneği tespit etmek.
2
Fosil yakıt tüketiminin atmosferik etkileri ile ozon tabakasının seyrelmesine neden olan faktörleri karşılaştırın.
Fosil yakıtların yanması sonucu atmosfere salınan gazlar (CO2CO_2, CH4CH_4 vb.) sera etkisini artırarak küresel ısınmaya yol açar. Ozon tabakasının incelmesi ise aerosoller ve soğutuculardan salınan kloroflorokarbon (CFC) bileşikleri nedeniyle oluşur.
Fosil yakıt kullanımı ile ozon tabakasının seyrelmesi arasındaki neden-sonuç ilişkisinin bilimsel olarak yanlış kurulduğunu ortaya koymak.

Key Concept

Beşerî faaliyetlerin doğal sistemlere (atmosfer, litosfer, hidrosfer, biyosfer) müdahale biçimleri ve bunun sonucunda gelişen çevre kirliliği türleri.
Rate this question