Question

Difficulty: Very hardJeopolitik Konum ve Türkiye'nin Jeopolitik Durumu

Türkiye'nin jeopolitik konumunu oluşturan unsurlar; fiziki coğrafya özellikleri gibi uzun vadede değişmeyen (sabit) unsurlar ile beşerî, ekonomik, siyasi ve askeri değerler gibi zaman içinde güncellenebilen değişen (dinamik) unsurlardan meydana gelmektedir. Türkiye’nin jeopolitik öneminin şekillenmesinde bu unsurların birbirleriyle olan ilişkisi büyük bir paya sahiptir.

Buna göre Türkiye’nin jeopolitik durumuyla ilgili;

I. Hazar Havzası ve Orta Doğu'daki zengin enerji kaynaklarına coğrafi yakınlığı sayesinde, ülkeler arası enerji taşımacılığı projelerinde kilit rol oynayarak yeni bölgesel ve küresel ekonomik ortaklıklara yön vermesi,
II. İstanbul ve Çanakkale boğazlarının coğrafi konumunun ve fiziki varlığının, Karadeniz havzasındaki kıyıdaş devletler ile küresel güçler arasındaki askeri-siyasi dengeleri belirleyen uluslararası güvenlik antlaşmalarını şekillendirmesi,
III. Sahip olduğu dinamik ve genç nüfus yapısının sağladığı iş gücü potansiyeliyle, komşu ülkeler ile yürütülen sınır ticareti hacmini ve karşılıklı ticari anlaşmaları doğrudan etkilemesi

durumlarından hangileri, ülkenin jeopolitiğindeki değişmeyen unsurların, küresel ya da bölgesel ölçekteki değişen unsurları doğrudan yönlendirmesine örnek gösterilebilir?

  1. A
    Yalnız I
  2. B
    Yalnız II
  3. I ve IIAnswer
  4. D
    I ve III
  5. E
    I, II ve III

Answer

I ve II öncüllerini içeren seçenek doğrudur.
I. öncüldeki enerji kaynaklarına coğrafi yakınlık (değişmeyen fiziksel konum) ve II. öncüldeki İstanbul ve Çanakkale boğazlarının fiziki varlığı (değişmeyen coğrafi konum) jeopolitiğin uzun yıllar boyunca sabit kalan unsurlarıdır. Bu unsurlar sırasıyla uluslararası enerji projeleri (TANAP) ve uluslararası güvenlik antlaşmaları (Montrö Sözleşmesi gibi askeri/siyasi ittifaklar) gibi zaman içinde değişebilen dinamik unsurları doğrudan şekillendirmiştir. Dolayısıyla bu iki öncül değişmeyenin değişeni etkilemesine örnektir. III. öncüldeki nüfus yapısı ve ticari hacim ise her ikisi de beşerî/ekonomik kökenli olup jeopolitiğin zamanla değişen (dinamik) unsurları arasında yer alır. Burada değişmeyen bir unsurun değişen bir unsura etkisi söz konusu değildir.

Step-by-Step Solution

1
Jeopolitik unsurların sınıflandırılmasını yapın.
Değişmeyen unsurlar fiziki coğrafya özellikleri (coğrafi konum, yer şekilleri, boğazlar vb.) iken değişen unsurlar beşerî, ekonomik ve siyasi değerlerdir (nüfus, askeri güç, boru hatları anlaşmaları vb.).
Öncüllerin değişen ve değişmeyen durumlarını doğru tespit etmek için bu temel ayrım gereklidir.
2
Öncüllerdeki unsurların niteliklerini analiz edin.
I. öncüldeki coğrafi konum (yakınlık) değişmeyen, enerji ortaklığı değişen unsurdur. II. öncüldeki boğazların varlığı değişmeyen, güvenlik sözleşmeleri değişen unsurdur. III. öncüldeki nüfus yapısı ve sınır ticareti ise her ikisi de beşerî/dinamik olup değişen unsurdur.
Değişmeyen unsurun değişen unsura etkisini gösteren durumları ayırt etmek için.
3
Öncüller arasındaki etkileşimin yönünü değerlendirin ve doğru seçeneği belirleyin.
I ve II numaralı durumlarda fiziki (değişmeyen) konum, beşerî/siyasi (değişen) kararları doğrudan yönlendirmiştir. III numaralı durumda ise değişmeyen bir unsur bulunmamaktadır. Dolayısıyla doğru yanıt I ve II öncülleridir.
Soru kökünün talep ettiği doğrudan yönlendirme ilişkisini kesinleştirmek için.

Key Concept

Türkiye'nin jeopolitiğindeki değişen ve değişmeyen unsurların birbirine etkisi
Estimated Time:3m 0s
Rate this question