Aşağıda verilen yeni bağımsız Türk cumhuriyetlerini ve liderlerini, bağımsızlık süreçlerinde öne çıkan en belirgin tarihi gelişme, sorun veya politikalarla doğru şekilde eşleştiriniz.
- Ebulfeyz El��ibey liderliğindeki AzerbaycanBakü'de yaşanan Kara Yanvar (Kanlı Ocak) katliamına tepki olarak gelişen ulusal uyanış dalgasıyla bağımsızlığını ilan etmesi ve Ermenistan'ın Dağlık Karabağ işgaline karşı askeri/siyasi mücadele yürütmesi
- Nursultan Nazarbayev liderliğindeki KazakistanSemipalatinsk Nükleer Test Alanı'nı kapatarak nükleer silahlardan arınma sürecini başlatması ve SSCB'nin hukuken sona erdiği Alma-Ata Protokolleri'ne ev sahipliği yapması
- Saparmurat Niyazov liderliğindeki Türkmenistan1995 yılında Birleşmiş Milletler Genel Kurulu tarafından resmen tanınan 'Daimi Tarafsızlık' statüsünü dış politikasının anayasal temeli haline getirmesi
- İslam Kerimov liderliğindeki ÖzbekistanAral Gölü'nün kurumasına yol açan pamuk üretim politikalarının ekolojik tahribatıyla mücadele etmesi ve Fergana Vadisi'nde yaşanan etnik çatışmaları önlemeye çalışması
Answer
Ebulfeyz Elçibey liderliğindeki Azerbaycan - Kara Yanvar ve Dağlık Karabağ mücadelesi; Nursultan Nazarbayev liderliğindeki Kazakistan - Semipalatinsk nükleer alanının kapatılması ve Alma-Ata Protokolleri; Saparmurat Niyazov liderliğindeki Türkmenistan - Daimi Tarafsızlık statüsü; İslam Kerimov liderliğindeki Özbekistan - Aral Gölü ekolojik krizi ve Fergana Vadisi etnik çatışmaları ile eşleşmelidir.
Yeni bağımsız Türk cumhuriyetleri, kendi kurucu liderleri döneminde farklı sosyo-ekonomik ve politik sorunlarla karşı karşıya kalmışlardır. Azerbaycan bağımsızlık sürecinde Kara Yanvar katliamını yaşamış ve Karabağ işgaliyle mücadele etmiştir. Kazakistan nükleer silahlardan arınmayı seçip Alma-Ata Protokolleri'ne ev sahipliği yapmıştır. Türkmenistan dış politikada Daimi Tarafsızlık statüsünü benimsemiş, Özbekistan ise Aral Gölü krizi ve Fergana Vadisi'ndeki etnik gerilimlerle uğraşmıştır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
SSCB'nin dağılması sonrası bağımsızlığını kazanan Türk cumhuriyetlerinin kurucu liderleri, karşılaştıkları sosyo-ekonomik/siyasi sorunlar ve izledikleri temel dış politika stratejileri.