Question

Difficulty: Very hardHalk Anlatıları (Halk Hikâyeleri, Masal, Efsane, Dede Korkut)

Kerem der ki: "Aslı’m, hanım Aslı’m! Keşiş babanın gazabı bizi yollara dü��ürdü, gurbet ellerinde divane eyledi. Söyle ey dağlar, bu ayrılık ne vakte dek sürecek?" deyip sazını döşüne bastı, bir türkü söyledi:

*Karlı dağlar geçit vermez yoluma,*
*Gurbet eli mesken ettim kendime,*
*Merhamet et Aslı’m, benim halime,*
*Ateşlere yaktın yandırdın beni.*

Yolcular Kerem’in bu feryadını işitip ağlaştılar, ona yoldaş oldular.

Bu parçadan hareketle halk hikâyeleriyle ilgili olarak;

I. Olayların nesirle, heyecan ve duyguların ise nazımla ifade edilmesi halk hikâyelerinin yapısal bir özelliğidir.
II. Kahramanın saz eşliğinde söylediği manzum kısım, anlatının dinleyiciyi hazırlama işlevi gören "fasıl" bölümüne örnektir.
III. Bu tür, destan geleneğinden modern hikâyeye geçiş sürecini temsil etse de olağanüstü unsurları tamamen dışlamamıştır.

yargılarından hangileri doğrudur?

  1. A
    Yalnız I
  2. B
    Yalnız II
  3. I ve IIIAnswer
  4. D
    II ve III
  5. E
    I, II ve III

Answer

I ve III yargılarının doğru olduğunu belirten seçenektir.
Halk hikâyelerinde olayların nesirle (düzyazı), duygusal ve coşkulu anların ise nazımla (şiir/türkü) anlatılması genel bir kuraldır (birinci yargı doğrudur). Ayrıca bu hikâyeler destandan halk hikâyesine geçiş sürecinde yer alıp realizme yaklaşsalar da rüyada bade içme, sevgililerin küllerinden gül bitmesi gibi olağanüstü unsurları tamamen terk etmemişlerdir (üçüncü yargı doğrudur). Hikâye içindeki türküler 'fasıl' bölümünde değil, 'asıl konu' bölümünün içinde yer alır; çünkü fasıl bölümü hikâyeye başlamadan önce dinleyicileri hazırlamak için icra edilen bağımsız bir bölümdür (ikinci yargı yanlıştır). Bu yüzden doğru yargılar I ve III'tür.

Step-by-Step Solution

1
Metindeki nazım ve nesir yapısının incelenmesi
Metinde olayların düzyazıyla (nesir), Kerem'in duygu dünyasını yansıtan türkünün ise şiirle (nazım) verildiği görülür. Bu durum halk hikâyelerinin manzum-mensur karışık yazılma kuralıyla örtüşür, dolayısıyla birinci yargı doğrudur.
Halk hikâyelerinin biçimsel ve yapısal özelliğini metin üzerinde tespit etmek.
2
Manzum kısmın (türkünün) halk hikâyesinin yapısal bölümleriyle ilişkisinin değerlendirilmesi
Kerem'in söylediği türkü hikâyenin olay örgüsünün akışı (asıl konu) içindedir. Oysa 'fasıl' bölümü, âşığın hikâyeye başlamadan önce dinleyiciyi hazırlamak ve meclisi ısındırmak için söylediği bağımsız şiirlerden oluşur. Bu sebeple ikinci yargı yanlıştır.
Halk hikâyelerinin yapısal bölümlerini (fasıl, döşeme, asıl konu, dua/kapama) işlevsel olarak ayırt etmek.
3
Halk hikâyelerinin destandan modern hikâyeye geçiş niteliğinin ve olağanüstülük ilişkisinin analiz edilmesi
Halk hikâyeleri, destandan modern anlatıya geçiş dönemi ürünüdür. Destanlara kıyasla daha gerçekçi olsalar da rüyada bade içme, kahramanın aşk ateşiyle yanıp kül olması gibi olağanüstü ögeleri tamamen dışlamamışlardır. Bu yüzden üçüncü yargı doğrudur.
Türün tarihsel gelişim çizgisini ve içerik özelliklerini doğru yorumlamak.

Key Concept

Halk Hikâyelerinin Yapısı, Biçim Özellikleri ve Bölümleri
Rate this question