Examkin

Question

Difficulty: Very hardŞiirde Ahenk Unsurları (Ölçü, Kafiye, Redif)

Dokunur kalbime o dostun eli,
Aşkından dönerim divane deli,
Gözümden çağlayan yaşların seli,
Sanki bu dergâhta aziz bir veli.

Bu dörtlükle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi kesinlikle doğrudur?

  1. A
    Dize sonlarında ek hâlinde redif kullanılmış, kalan sesler arasında tam kafiye yapılmıştır.
  2. Dörtlükte redif kullanılmamış, dize sonlarındaki '-eli' sesleriyle zengin kafiye yapılmıştır.Answer
  3. C
    Hem ek hem de sözcük hâlinde redife yer verilerek şiirdeki ahenk güçlendirilmiştir.
  4. D
    Hece ölçüsünün 11'li kalıbıyla yazılan dörtlükte herhangi bir durak düzeni bulunmamaktadır.
  5. E
    Dize sonlarında 'tunç kafiye' kullanılarak ahenk unsurları çeşitlendirilmiştir.

Answer

Dörtlükte redif kullanılmamış, dize sonlarındaki '-eli' sesleriyle zengin kafiye yapılmıştır.
Dize sonlarında yer alan 'deli' ve 'veli' kelimeleri kök durumunda olduğundan, bu kelimelerin sonundaki '-i' sesleri bir ek değildir. Dolayısıyla tüm dizelerde ortak görevli bir ek bulunmadığından redif yoktur. Dize sonlarındaki ses benzerlikleri incelendiğinde 'e-l-i' seslerinin ortak olduğu görülür. Üç ses benzerliği zengin kafiye oluşturduğundan doğru yanıt redif kullanılmadığı ve zengin kafiye yapıldığı yönündeki ifadedir.

Step-by-Step Solution

1
Dize sonlarındaki kelimeler belirlenir ve kök-ek tahlili yapılır.
'eli' (el-i: iyelik eki), 'deli' (kök hâlinde), 'seli' (sel-i: iyelik eki), 'veli' (kök hâlinde) şeklinde tahlil edilir.
Kafiye ve rediflerin doğru belirlenebilmesi için kelimelerin yapısının analiz edilmesi gerekir.
2
Redif olup olmadığı kontrol edilir.
Dize sonlarında yer alan '-i' sesleri 'deli' ve 'veli' kelimelerinde köke dahilken, 'eli' ve 'seli' kelimelerinde ektir. Görevdaş ek veya sözcük tekrarı tüm dizelerde ortak olmadığından redif yoktur.
Redif olabilmesi için aynı görevdeki eklerin veya aynı anlamdaki sözcüklerin tekrarlanması zorunludur.
3
Kafiye türü belirlenir.
Dize sonlarındaki ortak sesler olan 'e', 'l', 'i' (-eli) sesleridir. Üç ses benzerliği olduğu için zengin kafiye yapılmıştır.
Redif elendikten sonra dize sonlarındaki ortak ses benzerlikleri kafiyeyi oluşturur ve üç ses zengin kafiyeye karşılık gelir.
4
Hece ölçüsü ve durak düzeni incelenir.
Tüm dizeler 11'li hece ölçüsüyle yazılmış ve 'Dokunur kalbime (6) / o dostun eli (5)' örneğinde olduğu gibi 6+5 durak düzenine uymaktadır.
Diğer seçeneklerin doğruluğunu veya yanlışlığını teyit etmek için hece ve durak analizi tamamlanır.

Key Concept

Şiirde ahenk unsurlarını belirlerken kelimelerin kök ve ek yapısının çözümlenmesi, özellikle kök durumundaki sözcüklerin sonundaki seslerin eklerden ayırt edilerek kafiye ve redif ayrımının doğru yapılması.
Estimated Time:2m 30s
Rate this question

Topics

Şiirde Ahenk Unsurları (Ölçü, Kafiye, Redif)

More questions from this topic