Question

Difficulty: MediumBüyük Selçuklu Devleti

Büyük Selçuklu Devleti'nin kuruluşundan yıkılışına kadar geçen tarihsel süreçte meydana gelen aşağıdaki gelişmelerin, kronolojik olarak geçmişten günümüze doğru sıralanışı nasıl olmalıdır?

  1. 1Tuğrul Bey adına Nişabur'da ilk kez bağımsızlık alameti olarak hutbe okutulması
  2. 2Abbasi halifesinin Bağdat Seferi sonrasında Tuğrul Bey'e 'Doğu'nun ve Batı'nın Sultanı' unvanını vermesi
  3. 3Vezir Nizamülmülk'ün öncülüğünde Bağdat'ta Nizamiye Medresesi'nin açılması
  4. 4Karahitaylar ile yapılan Katvan Savaşı'nın kaybedilmesi

Answer

Sıralama; Tuğrul Bey'in Nişabur'da hutbe okutması, Abbasi halifesinin Tuğrul Bey'e 'Doğu'nun ve Batı'nın Sultanı' unvanını vermesi, Bağdat Nizamiye Medresesi'nin açılması ve son olarak Katvan Savaşı'nın kaybedilmesi şeklinde gerçekleşmelidir.
Büyük Selçuklu Devleti'nin kronolojisi incelendiğinde; bağımsızlık ilanı niteliğindeki Nişabur hutbesi (1038), halifenin Tuğrul Bey'i koruyucu ilan etmesi (1055), eğitim ve propaganda amaçlı Nizamiye Medreseleri'nin açılması (1067) ve Moğol kökenli Karahitaylar karşısındaki Katvan yenilgisi (1141) sırasıyla gerçekleştiğinden doğru sıralama bu şekildedir.

Step-by-Step Solution

1
Devletin bağımsızlık sürecini başlatan gelişmeyi tespit etmek
Tuğrul Bey'in 1038'de Nişabur'da hutbe okutmasının ilk sırada olduğu belirlenir.
Bu olay Dandanakan Savaşı (1040) öncesinde Selçukluların bağımsızlık iddiasının ilk somut kanıtıdır.
2
İslam dünyasının liderliğinin üstlenildiği dönemi belirlemek
Halifenin Tuğrul Bey'e unvan vermesinin (1055) ikinci sırada olduğu bulunur.
Bağdat Seferi ile Abbasi halifeliğinin Şii Büveyhoğulları baskısından kurtarılması üzerine bu unvan verilmiştir.
3
Devletin kültürel ve idari teşkilatlanma adımlarını kronolojik sıraya koymak
Bağdat Nizamiye Medresesi'nin açılışının (1067) üçüncü sırada yer aldığı saptanır.
Alp Arslan döneminde Bâtınilik propagandasına karşı fikrî koruma sağlamak adına inşa edilmiştir.
4
Devletin yıkımına zemin hazırlayan son siyasi ve askeri olayı bulmak
Katvan Savaşı yenilgisinin (1141) kronolojinin son halkası olduğu belirlenir.
Sultan Sencer döneminde gerçekleşen bu savaş, Selçuklu gücünün kırılmasına ve devletin dağılmasına neden olmuştur.

Key Concept

Büyük Selçuklu Devleti siyasi ve kurumsal kronolojisi
Rate this question