Karahanlılar ve Gazneliler, Türk-İslam tarihinin iki ��nemli öncü devletidir. Her iki devletin idari, askeri ve kültürel yapılanmalarında; kuruldukları coğrafyanın yapısı, egemen oldukları etnik unsurlar ve benimsedikleri kültür havzaları belirleyici olmuştur. Aşağıda, bu iki devlete ait bazı kurumsal ve kültürel özellikler ile bunların tarihsel anlam ve sonuçları verilmiştir.
Buna göre, sol sütunda yer alan tarihi özellikleri sağ sütundaki doğru açıklamalarla eşleştiriniz.
- Karahanlı Devleti'nde Ribat adı verilen kurumların yaygınlaştırılmasıSınır güvenliğini sağlamak amacıyla kurulan askeri karakolların zamanla iktisadi ve dini etkileşim merkezlerine dönüşmesi
- Gaznelilerde ordunun ve saray bürokrasisinin temelini oluşturan Gulam sistemiÇok uluslu imparatorluk yapısında merkezi otoriteyi korumak amacıyla farklı etnik kökenli kölelerin devlete bağlı askerler olarak yetiştirilmesi
- Karahanlılar'da ikili teşkilat yapısının ve töre kurallarının sürd��rülmesiİslamiyet'in kabul edilmesine rağmen egemenlik anlayışında ve siyasi örgütlenmede geleneksel Türk devlet geleneğinin korunduğunun göstergesi
- Gazneli sarayında ve yönetiminde Farsça ve Arapçanın hakim dil haline gelmesiKuruldukları coğrafi ve etnik çevrenin etkisiyle idari yapıda ve kültür hayatında Türk dışı unsurların ağırlık kazanması
Answer
Karahanlılar'daki Ribat teşkilatı sınır güvenliği, ticaret ve dinin yayılmasıyla; Gaznelilerdeki Gulam sistemi çok uluslu yapıda merkeziyetçiliği sağlamak üzere kölelerin yetiştirilmesiyle; Karahanlılar'daki ikili teşkilat geleneksel Türk devlet yapısının korunmasıyla; Gaznelilerdeki Arapça-Farsça kullanımı ise coğrafi/etnik etkiyle Türk dışı kültürel unsurların ağırlık kazanmasıyla eşleşmektedir.
Eşleştirme, Karahanlılar ve Gazneliler devletlerinin kurumsal özellikleri ile bunların tarihsel arka planını doğru analiz eder. Ribat yapısı sınır karakolu/ticaret merkezi olarak; Gulam sistemi kozmopolit yapıda merkezi otoriteyi koruyan köle asker teşkilatı olarak; ikili teşkilat eski Türk yönetim geleneğinin devamı olarak; Farsça/Arapça kullanımı ise coğrafi çevre etkisiyle Türk dışı unsurların egemenliği olarak tam bir uygunluk gösterir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Karahanlılar ve Gazneliler döneminin kurumsal, kültürel ve idari yapılarının karşılaştırılması
Estimated Time:2m 0s