Examkin

Question

Difficulty: Hardİlk Türk-İslam Devletlerinde Kültür ve Teşkilat

Büyük Selçuklu Devleti'nde eyaletlerin yönetiminde görev alan askeri valilerin (şahnelerin) geniş yetkileri bulunmakla birlikte, vergi toplama işlemleri doğrudan merkeze bağlı sivil bir görevli olan amil tarafından yürütülmüştür. Taşradaki ikta sahiplerinin yükümlülükleri ve yetiştirdikleri askeri kuvvetler ise Divan-ı Arz'a bağlı görevlilerce düzenli olarak denetlenmiştir.

İlk Türk-İslam devletlerinde görülen bu idari yapılanma ve yetki paylaşımının temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Kut inancına dayalı veraset sistemini düzenleyerek taht kavgalarını tamamen sona erdirmek
  2. Taşradaki askeri ve mali güçlerin tek bir makamda birleşmesini önleyerek merkezi otoriteyi korumakAnswer
  3. C
    Dirlik sahiplerine toprak mülkiyeti hakkı tanıyarak taşrada feodal bir aristokrasi sınıfı oluşturmak
  4. D
    Atabeylerin eyaletlerdeki siyasi gücünü yasallaştırarak hanedan üyelerinin bağımsız beylikler kurmasını kolaylaştırmak
  5. E
    Taşra bürokrasisindeki bu yetki dağılımının kısa sürede tamamlanmış münferit bir tarihsel olay niteliği taşıdığını göstermek

Answer

Taşradaki askeri ve mali güçlerin tek bir makamda birleşmesini önleyerek merkezi otoriteyi korumak
İlk Türk-İslam devletlerinde şahnelerin askeri gücü, amillerin ise mali gücü temsil etmesi; ayrıca ikta sahiplerinin merkezden denetlenmesi, taşradaki askeri ve mali otoritelerin tek elde birleşip merkeze isyan etmesini önlemeyi amaçlar. Bu durum doğrudan merkezi otoritenin korunmasını hedefler.

Step-by-Step Solution

1
Soru kökündeki idari görevlilerin (şahne, amil) ve denetim organlarının (Divan-ı Arz) görev alanlarını belirlemek.
Şahnelerin askeri güç sahibi olduğu, amillerin mali işlerden sorumlu olduğu, askeri gücün denetiminin ise doğrudan merkeze bağlı olduğu tespit edilir.
Sistemdeki yetki dağılımını anlamak analizin ilk adımıdır.
2
Bu görevlilerin yetki alanlarının neden ayrıştırıldığını analiz etmek.
Eğer şahne hem askeri güce hem de mali güce sahip olsaydı, taşrada merkezi otoriteden bağımsız hareket edebilecek çok güçlü bir yapı oluşturabilirdi. Yetkilerin farklı kişilere verilmesinin bu birleşmeyi engellediği anlaşılır.
İdari yetki paylaşımının siyasi sonuçlarını değerlendirmek gerekir.
3
Bu idari tedbirlerin devletin genel yönetim felsefesiyle ilişkisini kurmak.
Böl ve yönet ya da yetki paylaşımı prensibiyle merkezden bağımsız yerel güç odaklarının oluşması engellenmiş ve merkeziyetçi yapı desteklenmiştir.
İlk Türk-İslam devletlerindeki teşkilatlanmanın temel amacını ortaya koymak.

Key Concept

İlk Türk-İslam devletlerindeki taşra teşkilatının yapısı ve yetki paylaşımının merkezi otoriteyi korumaya yönelik işlevi.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question

Topics

İlk Türk-İslam Devletlerinde Kültür ve Teşkilat

More questions from this topic