Question

Difficulty: Very hard13. ve 14. Yüzyıl Divan Edebiyatı Şairleri

13. ve 14. yüzyıllarda Anadolu sahasında gelişen Türk edebiyatının kurucu şairleri hakkında araştırma yapan bir akademisyen, hazırladığı çalışma raporuna şu notları kaydetmiştir:

* X Şairi: 14. yüzyılın başlarında kaleme aldığı, ahlaki ve tasavvufi ögeler barındıran on bablık hacimli Türkçe mesnevisiyle bilinir. Eserinin çeşitli bölümlerinde Türkçenin edebi bir dil olarak değer görmemesinden yakınmış ve Türkçenin sanatsal gücün�� ortaya koymayı amaçlamıştır.
* Y Şairi: Germiyanoğulları sarayında yetişip daha sonra Osmanlı şehzadelerinin himayesine girmiş; tıp, astronomi ve din ilimlerindeki birikimiyle tanınmıştır. Divan şiiri geleneğinde aruzun Türkçeye uygulanmasında kurucu rol oynamış ve Makedonyalı hükümdarın hayatın�� konu alan epik-alegorik mesnevisiyle şöhret kazanmıştır.
* Z Şairi: Kırşehir'de yaşamış ve bölgedeki kültürel hayata yön vermiştir. Feridüddin Attar'ın kuşların tasavvufi yolculuğunu anlatan sembolik eserini Türkçeye serbestçe aktarmış; bu çeviriye *Kelile ve Dimne* ile *Kâbusnâme* gibi kaynaklardan aldığı çeşitli kıssaları ve kendi özgün hikâyelerini de katarak esere telif niteliği kazandırmıştır.

Bu raporda özellikleri ve eserleri açıklanan şairler (X, Y, Z) sırasıyla aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

  1. Âşık Paşa - Ahmedî - GülşehrîAnswer
  2. B
    Gülşehrî - Kadı Burhaneddin - Şeyyad Hamza
  3. C
    Âşık Paşa - Hoca Dehhani - Seyyid Nesîmî
  4. D
    Hoca Dehhani - Ahmedî - Âşık Paşa
  5. E
    Şeyyad Hamza - Ahmedî - Sultan Veled

Answer

Raporda özellikleri ve eserleri açıklanan şairler sırasıyla Âşık Paşa, Ahmedî ve Gülşehrî'dir.
Raporda özellikleri belirtilen şairler sırasıyla Âşık Paşa, Ahmedî ve Gülşehrî'dir. X şairi olarak tanımlanan ve Garibnâme adlı on bablık Türkçe eseriyle Türk dilinin önemini vurgulayan isim Âşık Paşa'dır. Y şairi olarak tanımlanan, Germiyanoğulları ve Osmanlı saraylarında bulunup İskendernâme adlı eseriyle bilinen isim Ahmedî'dir. Z şairi olarak tanımlanan, Kırşehir'de yaşayan ve Feridüddin Attar'ın Mantıku't-Tayr adlı eserini serbestçe çevirip içine Kelile ve Dimne gibi kaynaklardan hikayeler ekleyen isim ise Gülşehrî'dir.

Step-by-Step Solution

1
İlk şairin (X) kimliğini belirleme
X şairinin 14. yüzyılın başlarında yazdığı, ahlaki-tasavvufi içerikli, on bölümden (bab) oluşan mesnevisi 'Garibnâme'dir. Bu eserde Türkçenin önemini savunan şair Âşık Paşa'dır.
Metindeki 'on bablık hacimli Türkçe mesnevi' ve 'Türkçenin edebi bir dil olarak değer görmemesinden yakınma' ifadeleri bizi doğrudan Âşık Paşa'ya ve Garibnâme eserine götürür.
2
İkinci şairin (Y) kimliğini belirleme
Y şairinin Germiyan ve Osmanlı saraylarında bulunması, tıp/astronomi bilgisi ve Büyük İskender'i konu alan 'İskendernâme' mesnevisini yazması onun Ahmedî olduğunu gösterir.
İskendernâme, Anadolu sahasında yazılmış ilk ve en önemli İskender hikâyesidir; yazarı ise 14. yüzyılın en üretken şairlerinden Ahmedî'dir.
3
Üçüncü şairin (Z) kimliğini belirleme
Z şairinin Kırşehir'de yaşamış olması ve Feridüddin Attar'ın Mantıku't-Tayr adlı alegorik eserini serbestçe Türkçeye uyarlayıp içine Kelile ve Dimne'den hikâyeler eklemesi onun Gülşehrî olduğunu netleştirir.
Gülşehrî'nin Mantıku't-Tayr çevirisi klasik bir tercüme olmayıp, içine başka kaynaklardan hikâyeler eklenerek genişletilmiş özgün bir adaptasyondur.

Key Concept

13. ve 14. Yüzyıl Divan Edebiyatı Şairleri ve Eserleri
Rate this question