Question

Difficulty: MediumŞiirde Ahenk Unsurları (Ölçü, Kafiye, Redif)

Gönül gurbet ele çıkma,
Canımı boş yere sıkma,
Umut köprülerin yıkma,
Şu garip halimden bıkma.

Bu dörtlükle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

  1. A
    8'li hece ölçüsüyle kaleme alınmıştır.
  2. B
    Kafiye şeması 'aaaa' yani düz kafiye düzenindedir.
  3. C
    Dizelerde 'tam kafiye' kullanılmıştır.
  4. Zengin kafiye kullanılarak ahenk sağlanmıştır.Answer
  5. E
    Ek hâlinde redife yer verilmiştir.

Answer

Zengin kafiye kullanılarak ahenk sağlanmıştır ifadesi söylenemez çünkü dizelerde iki ses benzerliğine dayanan tam kafiye bulunmaktadır.
Verilen dörtlükte 'çık-', 'sık-', 'yık-' ve 'bık-' eylemleri kök durumundadır. Bu köklerdeki 'ı' ve 'k' harfleri (toplam iki ses) benzeşmektedir. Edebiyat bilgisinde iki ses benzerliğine dayanan kafiye türü 'tam kafiye'dir. 'Zengin kafiye' olabilmesi için en az üç ses benzerliği gerekmektedir. Dolayısıyla zengin kafiye kullanıldığı yargısı yanlıştır.

Step-by-Step Solution

1
Dizelerin hece sayılarını kontrol et.
8 hece (Gö-nül gur-bet e-le çık-ma).
Ölçüyü belirlemek için ünlü harfler sayılır.
2
Kafiye ve redifi ayırmak için sözcüklerin kök ve eklerini analiz et.
çık-ma, sık-ma, yık-ma, bık-ma.
Redif ve kafiye ayrımı için dil bilgisi görevlerini saptamak gerekir.
3
Aynı görevdeki ekleri (redifleri) belirle.
'-ma' olumsuzluk ekleri görevdeş oldukları için rediftir.
Yazılışı ve görevi aynı olan ekler redif oluşturur.
4
Sözcük köklerindeki ses benzerliklerini say.
'ç-ık', 's-ık', 'y-ık', 'b-ık' köklerinde 'ık' sesleri (2 ses) ortaktır.
Köklerdeki ses benzerliği kafiye türünü belirler.

Key Concept

Şiirde kafiye (ses benzerliği) ve redif (görevdeş ek/sözcük) ayrımı yapılarak ahenk unsurları tespit edilir.

Practice More

Benzer bir analizi 'Tunç Kafiye' içeren bir Divan edebiyatı beyti üzerinde deneyerek kafiye türleri arasındaki farkları pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question