Question

Difficulty: MediumAritmetik Dizi ve Özellikleri
Terimleri pozitif tam sayılardan oluşan ve ortak farkı 1'den büyük olan bir (an)(a_n) aritmetik dizisinde,
a1+a2+a3=15a_1 + a_2 + a_3 = 15
aa1=7a_{a_1} = 7
eşitlikleri sağlanmaktadır.

Buna göre, bu dizinin 10. terimi (a10a_{10}) kaçtır?

  1. A
    13
  2. 21Answer
  3. C
    53
  4. D
    85
  5. E
    120

Answer

21
Dizinin ilk üç teriminin toplamından ortanca terim olan a2=5a_2 = 5 elde edilir. Ortak fark rr alındığında ilk terim a1=5ra_1 = 5-r olur. İndis bağıntısı aa1=7a_{a_1} = 7 yerine yazıldığında (5r)+(4r)r=7(5-r) + (4-r)r = 7 ikinci dereceden denklemi elde edilir. Bu denklem çözüldüğünde r=1r=1 veya r=2r=2 bulunur. Ortak farkı 1'den büyük olduğu koşulundan dolayı r=2r=2 seçilir. İlk terim a1=3a_1 = 3 olur. Buradan dizinin 10. terimi a10=a1+9r=3+18=21a_{10} = a_1 + 9r = 3 + 18 = 21 olarak hesaplanır.

Step-by-Step Solution

1
Aritmetik dizilerde ardışık terimlerin toplamı özelliğini kullanarak ikinci terimi belirleme.
a1+a2+a3=3a2=15    a2=5a_1 + a_2 + a_3 = 3a_2 = 15 \implies a_2 = 5 olarak bulunur.
Bir aritmetik dizide terimlerin indisleri toplamı eşit olan terimlerin toplamları da eşittir (a1+a3=2a2a_1 + a_3 = 2a_2).
2
Dizinin ortak farkını rr kabul edip ilk terimi rr cinsinden yazma ve indis bağıntısını kullanarak denklem kurma.
a1=a2r=5ra_1 = a_2 - r = 5 - r olur. Genel terim formülü olan an=a1+(n1)ra_n = a_1 + (n-1)r ifadesinde n=a1n = a_1 yazılarak aa1=a1+(a11)r=7    (5r)+(5r1)r=7a_{a_1} = a_1 + (a_1 - 1)r = 7 \implies (5-r) + (5-r-1)r = 7 denklemi elde edilir.
Verilen aa1=7a_{a_1} = 7 eşitliğinde terimlerin değerlerini tek bir değişkene bağlı olarak ifade etmek.
3
Elde edilen ikinci dereceden denklemi düzenleyip çözerek ortak farkı ve ilk terimi belirleme.
5r+(4r)r=7    r2+3r+5=7    r23r+2=0    (r1)(r2)=05 - r + (4-r)r = 7 \implies -r^2 + 3r + 5 = 7 \implies r^2 - 3r + 2 = 0 \implies (r-1)(r-2) = 0 olur. Buradan r=1r = 1 veya r=2r = 2 bulunur. Soruda ortak farkın 1'den büyük olduğu belirtildiği için r=2r = 2 alınır. İlk terim ise a1=52=3a_1 = 5 - 2 = 3 olarak bulunur.
Soru kökündeki kısıtlamaları uygulayarak dizinin parametrelerini netleştirmek.
4
Dizinin 10. terimini hesaplama.
a10=a1+9r=3+9(2)=21a_{10} = a_1 + 9r = 3 + 9(2) = 21 olarak hesaplanır.
Genel terim formülü kullanılarak hedef terime ulaşmak.

Key Concept

Aritmetik dizide ardışık terimlerin ilişkisi, genel terim formülü ve indis özellikleri
Rate this question