Question

Difficulty: Very hardÜlkelerin Gelişmişlik Düzeylerini Belirleyen Kriterler

Aşağıdaki tabloda üç farklı ülkeye ait bazı sosyoekonomik göstergeler verilmiştir:

GöstergelerK ÜlkesiL ÜlkesiM Ülkesi
Kişi Başına Düşen GSMH ($)28.50048.0001.800
İnsani Gelişme Endeksi (HDI)0,6200,9400,410
Tarım Sektöründe Çalışanların Oranı (%)48268
Sanayi Sektöründe Çalışanların Oranı (%)182210
Hizmet Sektöründe Çalışanların Oranı (%)347622
İhracatta Hammadde ve Enerji Kaynaklarının Payı (%)92875

Bu ülkelerin gelişmişlik düzeyleri ve sosyoekonomik yapılarıyla ilgili olarak yapılan aşağıdaki yorumlardan hangisi kesinlikle doğrudur?

  1. A
    L ülkesinin ihracatında hammadde payının düşük olması, bu ülkenin maden ve enerji kaynakları bakımından tamamen fakir olduğunu kesin olarak kanıtlar.
  2. B
    M ülkesinde aktif nüfusun büyük kısmının tarım sektöründe istihdam edilmesi, bu ülkede birim alandan alınan verimin yüksek olduğu entansif tarım yönteminin uygulandığını gösterir.
  3. K ülkesi, kişi başına düşen gayrisafi millî hasılasının yüksek olmasına karşın, iş gücünün sektörel dağılımı ve insani gelişim düzeyi göz önüne alındığında gelişmiş bir ülke olarak sınıflandırılamaz.Answer
  4. D
    M ülkesi, ekonomik kalkınma hızını artırmak amacıyla nüfus artış hızını yükseltmeye yönelik nüfus politikaları uygulamaktadır.
  5. E
    K ülkesinde sanayi sektörünün istihdamdaki payının hizmet sektöründen fazla olması, bu ülkenin M ülkesine göre daha yüksek bir gelişmişlik seviyesinde bulunmasının temel nedenidir.

Answer

K ülkesi, kişi başına düşen gayrisafi millî hasılasının yüksek olmasına karşın, iş gücünün sektörel dağılımı ve insani gelişim düzeyi göz önüne alındığında gelişmiş bir ülke olarak sınıflandırılamaz.
K ülkesi, kişi başına düşen gayrisafi millî hasılası yüksek olmasına rağmen, istihdamın yarısına yakınının (%48) tarım sektöründe olması ve insani gelişme endeksinin (0,620) görece düşük kalması sebebiyle gelişmiş ülke kategorisinde yer alamamaktadır. Bu durum, gelişmişlik düzeyini belirlemede sadece ekonomik gelirin değil, iş gücünün sektörel dağılımı ve beşeri gelişim gibi kriterlerin de kritik öneme sahip olduğunu doğrulamaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Tablodaki ülkelerin kişi başına düşen GSMH değerlerini ve insani gelişme endeksi (HDI) değerlerini karşılaştırın.
K ülkesinin kişi başına düşen geliri yüksek (28.500)olmasınakars\cın,HDIdeg˘eri0,620ileortaseviyededir.Lu¨lkesininhemgeliri(28.500) olmasına karşın, HDI değeri 0,620 ile orta seviyededir. L ülkesinin hem geliri ( 48.000) hem de HDI değeri (0,940) oldukça yüksektir.
Gelişmişlik düzeyinin sadece ekonomik gelirle ölçülemeyeceğini, beşeri ve sosyal boyutları da içeren HDI gibi endekslerin dikkate alınması gerektiğini anlamak için bu karşılaştırma gereklidir.
2
Ülkelerin aktif nüfusunun sektörel dağılımını (tarım, sanayi, hizmet) analiz edin.
K ülkesinde çalışanların %48'i tarım sektöründedir. L ülkesinde ise tarım oranı %2 iken hizmet sektörü %76'dır.
Gelişmiş ülkelerde tarım sektöründe çalışanların oranı oldukça düşük (%2-5 civarı), hizmet ve sanayi sektörlerinin payı ise yüksektir. K ülkesinde tarım istihdamının çok yüksek olması gelişim seviyesinin düşük olduğuna işaret eder.
3
İhracatta hammadde ve enerji kaynaklarının payını inceleyin ve doğal kaynak-gelişmişlik ilişkisini yorumlayın.
K ülkesinin ihracatında hammadde payı %92'dir. Bu durum, ülkenin sanayi ürünleri üretmekten ziyade doğal kaynak ihraç eden bir 'rantçı/hammadde ihracatçısı' ekonomi olduğunu gösterir.
Doğal kaynak zenginliği tek başına gelişmişlik kriteri değildir; kaynağı işleyecek sanayi ve beşeri sermaye yoksa ülke gelişmiş kabul edilemez.
4
Ulaşılan veriler doğrultusunda seçenekleri değerlendirerek kesin doğru olan yargıyı belirleyin.
K ülkesi, yüksek gelirine rağmen tarım istihdamının fazlalığı ve düşük HDI değeri nedeniyle gelişmiş bir ülke olarak sınıflandırılamaz.
Çelişkili sosyoekonomik verilerin (yüksek gelir - düşük beşeri gelişim) analiz edilerek gelişmişlik düzeyini belirleyen asıl kriterlerin beşeri sermaye ve sektörel yapı olduğu sonucuna varılması gerekir.

Key Concept

Ülkelerin Gelişmişlik Düzeylerini Belirleyen Kriterler
Estimated Time:2m 30s
Rate this question