Examkin

Question

Difficulty: HardTürkiye'de Enerji Kaynakları ve Kullanımı

Türkiye'de enerji kaynaklarının dağılışı ve bu kaynakları kullanan elektrik santrallerinin coğrafi özellikleri hakkında hazırlanan bir araştırma raporunda, haritada numaralandırılan alanlarla ilgili bazı değerlendirmelere yer verilmiştir.

Buna göre, haritada numaralandırılarak gösterilen alanlardaki enerji kaynakları ve bu kaynaklara dayalı elektrik üretimiyle ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    I numaralı alanda, fay hatları ve kırıklı yer yapısına bağlı olarak jeotermal kaynak potansiyeli yüksek olup bu kaynakla çalışan santrallerin elektrik üretimi iklim koşullarındaki değişimlerden etkilenmez.
  2. B
    II numaralı alanda, I. Jeolojik Zaman'da oluşmuş, kalori değeri yüksek bir fosil yakıt olan taş kömürünü kullanarak elektrik enerjisi üreten Çatalağzı Termik Santrali yer alır.
  3. C
    III numaralı alanda yer alan termik santrallerde linyit kullanılmakta olup bu kaynakla çalışan santrallerin atmosfere saldığı kükürt ve kül oranı diğer fosil yakıtlara kıyasla çevre üzerinde daha fazla kirlilik baskısı oluşturur.
  4. D
    IV numaralı alanda, akarsuların su taşıma kapasitesi ve vadi eğimlerinin fazla olmasına bağlı olarak hidroelektrik enerji potansiyeli yüksek olsa da üretim miktarı yıllık yağış dalgalanmalarından etkilenir.
  5. V numaralı alanda kurulmuş olan hidroelektrik santralleri, modern baraj ve türbin teknolojileri sayesinde havzadaki yıllık yağış dalgalanmalarından ve kuraklık dönemlerinden tamamen bağımsız olarak kesintisiz enerji üretimi gerçekleştirmektedir.Answer

Answer

V numaralı alanda kurulmuş olan hidroelektrik santrallerinin, modern baraj ve türbin teknolojileri sayesinde havzadaki yıllık yağış dalgalanmalarından ve kuraklık dönemlerinden tamamen bağımsız olarak kesintisiz enerji üretimi gerçekleştirdiğini savunan değerlendirme yanlıştır.
Doğru cevap olan değerlendirme yanlıştır çünkü hidroelektrik santrallerinde elektrik üretimi doğrudan akarsuyun taşıdığı su miktarına ve dolayısıyla yağış rejimine bağlıdır. Gelişmiş baraj teknolojileri suyun yönetimini kolaylaştırsa da, kuraklık dönemlerinde veya yıllık yağış dalgalanmalarında su girdisi azalacağı için elektrik üretimi kesintisiz sürdürülemez.

Step-by-Step Solution

1
Haritada numaralandırılmı�� alanların coğrafi konumlarını ve bu konumlarla ilişkili enerji kaynaklarını belirleyin.
I numaralı yer Ege (jeotermal), II numaralı yer Zonguldak (taş kömürü), III numaralı yer Muğla (linyit), IV numaralı yer Güneydoğu Anadolu (hidroelektrik/Fırat), V numaralı yer ise Doğu Karadeniz (hidroelektrik/akarsu potansiyeli) olarak eşleşmektedir.
Soruda verilen öncüllerin ve seçeneklerin doğruluğunu harita üzerinden kontrol edebilmek için ilk olarak coğrafi konum tespiti yapılmalıdır.
2
Her bir seçenekteki enerji kaynağı-doğal çevre ilişkisini ve santral özelliklerini analiz edin.
Jeotermal enerjinin iklimden etkilenmediği bilgisi, taş kömürünün I. Jeolojik Zaman ürünü olup Çatalağzı'nda kullanıldığı bilgisi, Muğla'daki santrallerin linyit kullandığı ve kirlilik yarattığı bilgisi ile hidroelektrik santrallerinin iklime bağımlı olduğu bilgileri coğrafi gerçeklerle uyuşmaktadır.
Seçeneklerdeki doğru ifadeleri eleyerek yanlış olan seçeneğe ulaşmak hedeflenmektedir.
3
Teknolojinin doğal faktörler üzerindeki sınırlandırıcı etkisini tamamen yok edip edemeyeceğini sorgulayın.
Modern teknolojilerin barajların verimliliğini artırabileceği ancak su kaynağı (yağış) olmadan enerji üretiminin kesintisiz sürdürülemeyeceği sonucuna ulaşılır. Doğu Karadeniz'deki akarsu santralleri de kurak periyotlardaki debi düşüşlerinden doğrudan etkilenir.
Teknolojik gelişmelerin doğa üzerindeki etkisini abartarak doğal sınırları tamamen ortadan kalkmış gibi kabul eden kavram yanılgısını tespit etmek için bu adım gereklidir.

Key Concept

Türkiye'de enerji kaynaklarının verimliliği, üretim potansiyeli ve elektrik üretimi üzerinde doğal coğrafi faktörlerin (iklim, jeolojik yapı, yer şekilleri) belirleyici rolü ile hidroelektrik üretimin iklimsel dalgalanmalara olan duyarlılığı.
Rate this question

Topics

Türkiye'de Enerji Kaynakları ve Kullanımı

More questions from this topic