Examkin

Question

Difficulty: HardAhlak Felsefesi (Etik)

Bir tiyatro oyununda başrol oyuncusu, sahneye çıkmadan önce elindeki senaryoya bakarak şöyle der: 'Bu oyunda hangi sözleri söyleyeceğim, hangi hareketleri yapacağım çoktan yazılmış. Benim bu replikleri değiştirmeye ne gücüm yeter ne de böyle bir niyetim olabilir; çünkü sahneye adım attığım andan itibaren sadece bana biçilen rolü oynamakla yükümlüyüm.'

Yanındaki yönetmen ise ona şu karşılığı verir: 'Yanılıyorsun, sahnedeki adımların tamamen senin geçmiş oyunculuk deneyimlerin, aldığın eğitim ve fiziksel sınırların tarafından belirleniyor. Sen kendi geçmişinin bir sonucu olarak buradasın, önceden doğaüstü bir güç tarafından belirlenmiş bir yazgı yüzünden değil.'

Bu diyalogda oyuncu ve yönetmenin insan eylemlerinin belirlenmişliği konusundaki açıklamaları, sırasıyla ahlak felsefesindeki hangi iki görüşü örneklendirmektedir?

  1. A
    Fatalizm - Otodeterminizm
  2. B
    Determinizm - Fatalizm
  3. Fatalizm - DeterminizmAnswer
  4. D
    İndeterminizm - Otodeterminizm
  5. E
    Fatalizm - İndeterminizm

Answer

Oyuncunun eylemlerin önceden yazıldığını ve değiştirilemeyeceğini savunması fatalizm (kadercilik), yönetmenin ise eylemleri geçmiş deneyimler ve fiziki/sosyal nedenlere dayandırarak açıklaması determinizm (gerekircilik) görüşünü örneklendirmektedir.
Diyalogda oyuncunun 'eylemlerinin çoktan yazıldığını' söylemesi, insan iradesini yok sayan ve her şeyin aşkın bir güç tarafından belirlendiğini savunan fatalizm (yazgıcılık) görüşünü temsil eder. Yönetmenin ise bu eylemlerin doğaüstü bir güç yerine 'geçmiş oyunculuk deneyimleri, eğitim ve fiziksel sınırlar' gibi koşullar tarafından belirlendiğini savunması, her eylemin bir nedeni olduğunu öne süren determinizm (gerekircilik) akımını örneklendirir. Dolayısıyla doğru sıralama fatalizm ve determinizm şeklindedir.

Step-by-Step Solution

1
Oyuncunun ifadelerini analiz etme
Oyuncu eylemlerinin 'çoktan yazıldığını' ve 'değiştirilemeyeceğini' savunarak, irade dışı aşkın bir yazgıyı işaret eder. Bu durum, insan eylemlerinin doğaüstü bir güç tarafından önceden belirlendiğini ve değiştirilemeyeceğini savunan fatalizm (yazgıcılık) akımına denk gelir.
Paragraftaki ilk görüşün hangi felsefi kavrama ait olduğunu tespit etmek.
2
Yönetmenin ifadelerini analiz etme
Yönetmen eylemlerin doğaüstü bir yazgı değil, 'geçmiş deneyimler, eğitim ve fiziksel sınırlar' gibi nedenlerin bir sonucu olduğunu belirtir. Bu neden-sonuç zinciri, eylemlerin fiziki, sosyal ve psikolojik nedenlerle belirlendiğini savunan determinizm (gerekircilik) kavramına karşılık gelir.
Paragraftaki ikinci görüşün gerekçelerini felsefi bir temele oturtmak.
3
Elde edilen kavramları uygun sıra ile birleştirme
Oyuncu fatalizm, yönetmen ise determinizm görüşünü temsil ettiği için sırasıyla 'Fatalizm - Determinizm' kavram çifti doğru seçenektir.
Soruda istenen doğru sırayı belirleyip nihai yanıta ulaşmak.

Key Concept

İrade özgürlüğü problemine yönelik yaklaşımlardan determinizm (gerekircilik) ile fatalizm (yazgıcılık) arasındaki farklar
Estimated Time:2m 0s
Rate this question

Topics

Ahlak Felsefesi (Etik)

More questions from this topic