Question

Difficulty: MediumEdebi Sanatlar (Söz Sanatları)

<b>Saçma ey göz eşkten gönlümdeki odlara su
Kim bu denli tutuşan odlara kılmak çare su</b>

Fuzûlî’ye ait bu beyitle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

  1. A
    "od" (ateş) sözcüğüyle aşk kastedilerek açık istiare yapılmıştır.
  2. B
    "od" ve "su" sözcükleri bir arada kullanılarak tezat sanatına başvurulmuştur.
  3. Dize sonlarındaki "su" sözcükleri arasında anlam farkı olduğundan cinas sanatı yapılmıştır.Answer
  4. D
    "ey göz" ifadesiyle insana ait bir özellik dış dünyaya aktarılarak teşhis sanatı oluşturulmuştur.
  5. E
    "göz", "eşk" (gözyaşı) ve "su" sözcükleri aracılığıyla tenasüp sanatı yapılmıştır.

Answer

Dize sonlarındaki "su" sözcükleri arasında anlam farkı olduğundan cinas sanatı yapılmıştır.
Doğru cevap, dize sonlarındaki 'su' sözcükleri arasında anlam farkı olduğunu ve cinas yapıldığını belirten seçenektir. Cinas sanatı, yazılışları ve okunuşları aynı, anlamları tamamen farklı (sesteş) sözcüklerin bir arada kullanılmasıyla yapılır. Bu beyitte dize sonlarında yer alan 'su' sözcüklerinin her ikisi de gerçek anlamıyla (sıvı olan su) kullanılmıştır. Aralarında herhangi bir anlam farkı bulunmadığı için bu sözcükler cinas değil, kelime hâlinde redif oluşturmaktadır. Bu sebeple bu yargı beyitle ilgili söylenemez.

Step-by-Step Solution

1
Beyitteki edebi sanatları belirlemek üzere dizeleri anlam ve bağlam yönünden incelemek.
Beyitte "od" (ateş) sözcüğüyle aşk kastedilerek açık istiare yapıldığı; "od" ve "su" sözcükleriyle tezat oluşturulduğu; "göz", "eşk" ve "su" sözcükleriyle tenasüp kurulduğu; "ey göz" ifadesiyle de göze insani özellikler yüklenerek teşhis yapıldığı görülür.
Beyitteki doğru edebi sanat tespitlerinin doğrulanması, yanlış seçeneğin kolayca ayırt edilmesini sağlar.
2
Dize sonlarında tekrarlanan "su" sözcüklerinin anlamlarını karşılaştırmak.
İlk dizedeki "su" da ikinci dizedeki "su" da bildiğimiz su anlamındadır. Kelimeler arasında anlam farkı yoktur.
Cinas sanatının varlığından söz edebilmek için yazılışı aynı olan kelimelerin farklı anlamlara gelmesi şarttır. Burada kelimeler aynı anlamda olduğu için cinas değil redif mevcuttur.

Key Concept

Edebi Sanatlar (Söz Sanatları) - Cinas ve Redif Ayrımı, İstiare, Tezat, Teşhis, Tenasüp
Estimated Time:2m 0s
Rate this question