Almanca öğrenmeye yeni başlayan Alper, öğrendiği kelimeleri hafızasında tutmak için evindeki eşyaları temel alan 'yerleşim (loci) yöntemi'ni kullanmaya karar verir. Yatak odasındaki yatağı 'das Bett', çalışma masasındaki lambayı ise 'die Lampe' sözcüğüyle zihninde eşleştirir. Bir süre sonra Almanca derslerine ara verip yoğun bir şekilde İngilizce öğrenmeye başlar. İngilizce çalışırken yatak için 'bed', lamba için ise 'lamp' sözcüklerini öğrenir. Aradan birkaç hafta geçtikten sonra girdiği bir sınavda Almanca 'das Bett' kelimesinin Türkçe karşılığı sorulduğunda, zihnine sürekli yeni ��ğrendiği İngilizce 'bed' kelimesi geldiği için Almanca karşılığını bir türlü hatırlayamaz. Aynı şekilde, odasındaki çalışma masasına ve lambaya baktığında zihninde 'die Lampe' yerine sürekli 'lamp' kelimesi canlanır. Bunun yanı sıra Alper, çocukken odasında yaşadığı ve kendisinde derin bir kaygı ve korku uyandıran deprem anına dair detayları, o dönem deprem sırasında odasında bulunan nesneleri görmesine rağmen hiçbir şekilde hatırlayamamaktadır.
Bu parçaya göre Alper'in yaşadığı bellek ve unutma süreçleriyle ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi doğrudur?
- Almanca kelimelerin hatırlanamaması, yeni edinilen bilgilerin eski bilgileri gölgelemesiyle ortaya çıkan geriye ket vurma durumudur; travmatik deprem anısının hatırlanamaması ise güdülenmiş unutma (bastırma) mekanizmasıyla ilişkilidir.Answer
- BAlmanca kelimelerin hatırlanamaması, zihinde daha önce var olan Almanca bilgilerin yeni öğrenilen İngilizce kelimeleri engellediği ileriye ket vurma durumudur; deprem anısının unutulması ise zamana bağlı iz silinmesi kuramı çerçevesinde gerçekleşmiştir.
- CAlmanca kelimelerin zihne gelmemesi, İngilizce kelimelerin öğrenilmesiyle tetiklenen ileriye ket vurma sürecidir; çocukluk travmasının hatırlanamaması ise beynin organik yapısında meydana gelen fizyolojik bir bozulmanın (organik unutma) sonucudur.
- DYeni öğrenilen İngilizce kelimelerin eski Almanca kelimelerin geri getirilmesini zorlaştırması geriye ket vurmadır; ancak deprem anısının hatırlanamaması, travmatik geçmişin yeni uyarıcıları bloke etmesiyle oluşan bir ileriye ket vurma örneğidir.
- EAlmanca kelimelerin unutulması yerleşim (loci) yönteminin kodlama aşamasındaki bir başarısızlığına dayanmaktadır; deprem anısının zihne getirilememesi ise geri getirme ipuçlarının eksikliğine bağlı unutma türüdür.