Tanzimat Dönemi’ndeki bürokratik reformları ele alan iki araştırmacıdan tarihçi Ahmet Bey; dönemin fermanlarını, resmi yazışmalarını ve diplomatik raporlarını kronolojik bir sırayla, olayın aktörlerini ve yaşandığı somut zaman dilimini temel alarak incelemektedir. Aynı dönemi çalışan sosyolog Selim Bey ise bu bürokratik reformların geleneksel Osmanlı aile yapısı üzerindeki etkisini, toplumsal tabakalaşmadaki değişimleri ve modernleşme kuramlarının genel ilkelerini dikkate alarak analiz etmektedir. Bu iki araştırmacının çalışma yöntemleri ve amaçları dikkate alındığında, sosyoloji ile tarih bilimleri arasındaki ilişkiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
- ATarihsel araştırmalar bireylerin toplumdaki resmi statülerine odaklanırken; sosyoloji sadece bu statülerin gerektirdiği toplumsal rollerin bireysel düzeydeki psikolojik yansımalarını inceler.
- BSosyoloji, toplumsal olayları incelerken tarihten farklı olarak değer yargılarında bulunur ve ideal toplumsal düzenin nasıl olması gerektiğini felsefe gibi belirlemeye çalışır.
- Tarih geçmişteki toplumsal olayları kendine özgü, somut koşulları içinde ve kronolojik olarak betimlerken; sosyoloji bu olaylardan yola çıkarak genel süreçleri, ilişkileri ve yapısal değişimleri kuramsal düzeyde inceler.Answer
- DTarih bilimi, geçmişteki tekil olayları tümdengelimsel bir yöntemle evrensel yasalara ulaştırmaya çalışırken; sosyoloji olayları sadece geçmişe dönük belgelere dayanarak açıklar.
- ESosyoloji geçmişteki kültürel değişimleri sadece egemen kültürün diğerlerini erittiği asimilasyon süreçleriyle açıklarken; tarih bu süreçleri karşılıklı etkileşim olan kültürleşme boyutuyla ele alır.
Answer
Tarih geçmişteki toplumsal olayları kendine özgü, somut koşulları içinde ve kronolojik olarak betimlerken; sosyoloji bu olaylardan yola çıkarak genel süreçleri, ilişkileri ve yapısal değişimleri kuramsal düzeyde inceler.
Tarih biliminin geçmişteki somut olayları yer, zaman ve belgelere dayanarak kronolojik bir sırayla betimlemesine karşılık; sosyolojinin bu somut olayları temel alıp genel kuramlar, toplumsal yasalar ve yapısal değişim süreçleri ortaya koymaya çalışması, iki disiplin arasındaki en temel ayrım ve iş birliği noktasıdır. Parograftaki araştırmacıların çalışma biçimleri de bu ayrımı doğrudan örneklemektedir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Sosyolojinin Tarih Bilimiyle İlişkisi