Question

Difficulty: MediumSevr Antlaşması

Milli Mücadele sürecinde İtilaf Devletleri ile imzalanan Sevr Antlaşması, gerek hukuki yapısı gerekse uygulanabilirliği yönüyle Mondros Ateşkes Antlaşması'ndan önemli ölçüde ayrılmaktadır.

Buna göre, Sevr Antlaşması'nın aşağıdaki özelliklerinden hangisi, Mondros Ateşkes Antlaşması'ndan farklı olarak, Osmanlı anayasal düzeni (Kanun-i Esasi) açısından antlaşmanın tamamen geçersiz kalmasına yol açmıştır?

  1. A
    Saltanat Şûrası tarafından onaylanarak padişahın iradesiyle kabul edilmesi
  2. B
    İtilaf Devletleri'ne güvenliklerini tehdit eden herhangi bir stratejik noktayı işgal etme yetkisi vermesi
  3. Osmanlı parlamentosunun (Mebusan Meclisi) onayından geçmediği için hukuken yürürlüğe girmemiş olmasıAnswer
  4. D
    TBMM tarafından antlaşmayı imzalayanların vatan haini ilan edilmesi
  5. E
    Osmanlı Devleti'nin askeri gücünü sınırlandırıp ülkeyi tamamen savunmasız bırakmayı amaçlaması

Answer

Osmanlı parlamentosunun (Mebusan Meclisi) onayından geçmediği için hukuken yürürlüğe girmemiş olması
Osmanlı anayasal düzeni olan Kanun-i Esasi'ye göre, devlet adına imzalanan tüm barış antlaşmalarının yürürlüğe girebilmesi için meclisin (Heyet-i Mebusan) onayı zorunludur. İstanbul'un işgalinden sonra meclis kapatıldığı için Sevr Antlaşması meclis onayına sunulamamış ve bu durum antlaşmanın hukuken geçersiz (ölü doğmuş) kabul edilmesine yol açmıştır. Mondros ise bir ateşkes antlaşması olup bu anayasal onay sürecine tabi olmadan doğrudan uygulanmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Sevr Antlaşması'nın hukuki niteliğini anayasal düzeyde incelemek.
Kanun-i Esasi'ye göre Osmanlı Devleti adına imzalanan barış antlaşmalarının yürürlüğe girmesi için Mebusan Meclisi'nin onaylaması şarttır.
Anayasal geçerlilik koşullarını doğru belirlemek için bu yasal zorunluluğun saptanması gerekir.
2
Antlaşmanın imzalandığı dönemdeki parlamenter durumu analiz etmek.
İstanbul'un fiili işgali sonrasında Mebusan Meclisi dağıtılmış olduğundan, antlaşma meclis onayından geçememiştir.
Meclisin kapalı olmasının antlaşma üzerindeki hukuki etkisini anlamak için bu durum önemlidir.
3
Mondros ile Sevr arasındaki bu hukuki farkı ortaya koymak.
Mondros bir ateşkes antlaşması olarak yürürlüğe girmiş ve uygulanmışken, Sevr bir barış antlaşması olmasına rağmen meclis onayı eksikliği nedeniyle hukuken ölü doğmuştur.
Soru kökündeki anayasal düzen açısından geçersizlik vurgusunu doğru sonuca ulaştırmak için bu karşılaştırma tamamlayıcıdır.

Key Concept

Sevr Antlaşması'nın Mebusan Meclisi onayı olmaması nedeniyle hukuki geçersizliği
Rate this question