Examkin

Sevr Antlaşması

14 questions

All types14Multiple choice8Matching2Ordering4
Question 1Question →

TBMM, 19 Ağustos 1920 tarihli birleşiminde, Sevr Antlaşması'nı imza atan delegeleri ve bu antlaşmayı onaylayan Saltanat Şûrası üyelerini "vatan haini" ilan eden bir karar almıştır.

TBMM Hükümetinin bu kararı alarak gösterdiği tavizsiz duruş, aşağıdakilerden hangisinin doğrudan bir göstergesidir?

Show answer & explanation

Answer: Misak-ı Milli hedeflerinden ve tam bağımsızlık ilkesinden hiçbir koşulda ödün verilmeyeceğinin

Answer

Misak-ı Milli hedeflerinden ve tam bağımsızlık ilkesinden hiçbir koşulda ödün verilmeyeceğinin
Doğru yanıt, bağımsızlık mücadelesinde tam egemenlik ve vatanın bütünlüğü ilkelerinden ödün verilmeyeceğini belirten seçenektir. TBMM'nin Sevr Antlaşması'nı imzalayan delegeleri ve bunu onaylayan Saltanat Şûrası üyelerini 'vatan haini' ilan etmesi, antlaşmanın getirdiği teslimiyetçi ve paylaşımcı hükümleri tamamen reddettiğini ve ulusal bağımsızlık mücadelesinden asla geri adım atmayacağını en sert biçimde ortaya koyduğunu gösterir.

Step-by-Step Solution

1
Tarihsel bağlamı belirleme
Ağustos 1920'de imzalanan Sevr Antlaşması, Osmanlı Devleti'nin fiilen paylaşılmasını öngörmektedir. TBMM ise Misak-ı Milli sınırları içinde tam bağımsızlığı hedefleyen bir kuruluştur.
Soruda geçen olayın hangi amaç ve koşullar altında gerçekleştiğini anlamak için kronolojik ve kavramsal çerçeveyi kurmak gerekir.
2
Alınan kararın niteliğini analiz etme
Antlaşmayı imzalayanların ve onaylayan Saltanat Şûrası üyelerinin 'vatan haini' ilan edilmesi, antlaşmanın getirdiği esareti ve toprak kaybını kesin olarak reddetmektir.
TBMM'nin tepkisinin şiddeti ve hedefi, bağımsızlık konusundaki tavizsiz duruşun derecesini ölçmemizi sağlar.
3
Seçenekleri değerlendirme ve doğru yargıya ulaşma
Tavizsiz duruş, ulusal kurtuluş mücadelesinin temel belgesi olan Misak-ı Milli ilkelerinden ve tam bağımsızlıktan ödün verilmeyeceğinin en net kanıtıdır.
Çeldiricilerdeki anakronizm (Lozan) ve kavram karmaşaları (hukuki geçersizlik gerekçesi) elenerek doğru seçenek tespit edilir.

Key Concept

TBMM'nin Sevr Antlaşması'na karşı siyasi duruşu ve ulusal bağımsızlık kararlılığı
Estimated Time:1m 30s
Question 2Question →

Sevr Antlaşması'nın hazırlanma ve imzalanma sürecinde yaşanan diplomatik gelişmeler incelendiğinde; Osmanlı yönetiminin antlaşma şartlarını hafifletmek amacıyla yürüttüğü girişimlerin sonuçsuz kalması üzerine, İtilaf Devletleri'nin askeri harekatı genişleterek Osmanlı Hükûmeti'ni imzaya zorladığı görülmektedir. Bu doğrultuda imzalanan antlaşma, gerek imzalanış usulü gerekse içeriği yön��yle hem Osmanlı hem de yeni kurulan Ankara Hükûmeti nezdinde ciddi tartışmalara yol açmıştır.

Bu bilgiler ve dönemin şartları dikkate alındığında, Sevr Antlaşması'na ilişkin aşağ��daki değerlendirmelerden hangisi söylenemez?

Show answer & explanation

Answer: Saltanat Şûrası'nın padişahın katılımıyla antlaşmayı onaylamış olması, meclisin kapalı olduğu bu dönemde antlaşmaya anayasal açıdan tam bir hukuki geçerlilik kazandırmıştır.

Answer

Saltanat Şûrası'nın onayının antlaşmaya anayasal açıdan tam bir hukuki geçerlilik kazandırdığı yönündeki değerlendirme söylenemez.
Sevr Antlaşması'nın hukuken geçerli olabilmesi için Kanun-i Esasi'nin ilgili maddesi gereği Mebusan Meclisi'nin onayından geçmesi zorunludur. Ancak meclis kapalı olduğundan antlaşma Saltanat Şûrası tarafından onaylanmıştır. Bu durum antlaşmaya yasal bir geçerlilik kazandırmamış, aksine hukuken geçersiz (ölü doğmuş) kalmasına yol açmıştır. Dolayısıyla Saltanat Şûrası onayının antlaşmaya hukuki geçerlilik kazandırdığı yönündeki değerlendirme söylenemez.

Step-by-Step Solution

1
Kanun-i Esasi hükümlerinin incelenmesi
Anayasa'ya göre barış antlaşmalarının yürürlüğe girebilmesi için Mebusan Meclisi onayından geçmesi zorunludur.
Antlaşmanın anayasal geçerliliğini test etmek için mevcut hukuki çerçevenin sınırlarını belirlemek.
2
Saltanat Şûrası'nın yetkisinin analiz edilmesi
Saltanat Şûrası anayasal bir yasama organı olmayıp padişah başkanlığında toplanan olağanüstü bir danışma kuruludur.
Kurulun kararlarının yasama gücü taşıyıp taşımadığını ve meclis onayının yerini olup olamayacağını saptamak.
3
Antlaşmanın hukuki geçerliliğinin tespiti
Mebusan Meclisi kapalı olduğundan ve onay vermediğinden Sevr Antlaşması anayasal olarak geçersiz kalmış ve yürürlüğe girememiştir.
Padişahın katılımıyla Saltanat Şûrası'nın onay vermesinin antlaşmaya hukuki ve anayasal geçerlilik kazandırmayacağını belirlemek.

Key Concept

Sevr Antlaşması'nın hukuki geçersizliği ve Kanun-i Esasi ilişkisi
Estimated Time:3m 0s
Question 3Question →

Sevr Antlaşması'na giden süreçte yaşanan aşağıdaki diplomatik gelişmeleri kronolojik olarak (eskiden yeniye) sıralayınız.

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

Doğru sıralama: İtilaf Devletleri'nin San Remo Konferansı'nda barış antlaşması taslağını hazırlaması (Nisan 1920), Saltanat Şurası'nın antlaşma taslağını kabul etmesi (Temmuz 1920) ve Osmanlı heyetinin Sevr Antlaşması'nı imzalaması (Ağustos 1920) şeklindedir.
Sevr Antlaşması'na giden süreç sırasıyla; Nisan 1920'de San Remo Konferansı'nda taslağın hazırlanması, Temmuz 1920'de Saltanat Şurası'nda taslağın kabul edilmesi ve 10 Ağustos 1920'de antlaşmanın imzalanması şeklinde gerçekleşmiştir.

Step-by-Step Solution

1
San Remo Konferansı'nın tarihsel yerini belirleme
Nisan 1920'de İtilaf Devletleri İtalya'da toplanarak antlaşmanın şartlarını taslak haline getirmiştir.
Bir antlaşmanın imzalanabilmesi veya onaylanabilmesi için öncelikle taslak şartlar��nın hazırlanması gerekir.
2
Saltanat Şurası'nın toplanma sürecini analiz etme
Temmuz 1920'de İstanbul'da toplanan Saltanat Şurası, gelen taslak şartlarını görüşerek kabul etmiştir.
İtilaf Devletleri'nin baskısıyla antlaşmanın imzalanması öncesinde Osmanlı devlet mekanizmasında bir iç onay süreci işletilmiştir.
3
Antlaşmanın imzalanma aşamasını belirleme
10 Ağustos 1920'de Osmanlı delegeleri Fransa'da Sevr Antlaşması'nı imzalamıştır.
Taslak hazırlığı ve iç onay aşamalarının tamamlanmasının ardından antlaşma nihai olarak imzalanmıştır.

Key Concept

Sevr Antlaşması'nın Diplomatik Hazırlık Aşamaları
Question 4Question →

Osmanlı Devleti'nin I. Dünya Savaşı sonrasında imzalamak zorunda kaldığı Sevr Antlaşması, dönemin anayasası olan Kanun-i Esasi'ye göre Mebusan Meclisi'nin onayından geçmek zorundaydı. Ancak meclisin kapalı olması nedeniyle antlaşma meclis onayından geçememiştir.

Bu durum, Sevr Antlaşması'nın hukuki niteliği açısından aşağıdakilerden hangisiyle açıklanmaktadır?

Show answer & explanation

Answer: Hukuken geçersiz (ölü doğmuş) bir antlaşma kabul edilmesi

Answer

Hukuken geçersiz (ölü doğmuş) bir antlaşma kabul edilmesi
Kanun-i Esasi hükümlerine göre, uluslararası antlaşmaların yürürlüğe girebilmesi için meclisin onaylaması gerekmektedir. Sevr Antlaşması imzalandığında Mebusan Meclisi kapalı olduğu için bu onay alınamamış, bu nedenle antlaşma hukuken geçersiz (ölü doğmuş) kabul edilmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Kanun-i Esasi'ye göre antlaşmaların geçerlilik şartını belirlemek.
Bir antlaşmanın hukuken geçerli olabilmesi için Mebusan Meclisi tarafından onaylanması şarttır.
Anayasal sürecin hukuki geçerliliğe etkisini analiz etmek.
2
Sevr Antlaşması'nın onaylanma durumunu kontrol etmek.
Sevr Antlaşması imzalandığında Mebusan Meclisi kapalı olduğu için meclis onayı alınamamış, yalnızca padişah ve Saltanat Şûrası onaylamıştır.
Antlaşmanın anayasal geçerlilik şartını taşıyıp taşımadığını tespit etmek.
3
Meclis onayı olmayan antlaşmanın hukuki durumunu belirlemek.
Gerekli anayasal onaydan geçmeyen antlaşma hukuken geçersiz sayılır.
Soruda istenen hukuki niteliği ortaya koymak.

Key Concept

Sevr Antlaşması'nın anayasal ve hukuki açıdan geçersizliği
Estimated Time:45s
Question 5Question →

İtilaf Devletleri temsilcisi ile TBMM Hükümeti yetkilisi arasında geçen bir diplomatik görüşmede şu konuşma gerçekleşmiştir:

İtilaf Temsilcisi: "Sevr Antlaşması, Osmanlı Devleti'nin resmi temsilcileri tarafından imzalanmıştır. Bu nedenle Ankara'daki hükümetin de bu antlaşma şartlarına uyması uluslararası hukukun bir gereğidir."

TBMM Yetkilisi: "Uluslararası hukuk, bir antlaşmanın geçerliliğini yalnızca imza atan kişilerin unvanlarına değil, o devletin iç hukukundaki anayasal onay mekanizmalarının tamamlanmış olmasına da bağlar. Ortada millet iradesini yansıtan ve onay veren bir yasama organı yoktur."

Bu diyalogda TBMM yetkilisinin, Sevr Antlaşması'nın hukuken geçersizliğini savunurken dayandığı temel gerekçe aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Kanun-i Esasi'ye göre barış antlaşmalarının Meclis-i Mebusan'ın onayından geçtikten sonra yürürlüğe girebileceği kuralı

Answer

Kanun-i Esasi'ye göre barış antlaşmalarının Meclis-i Mebusan'ın onayından geçtikten sonra yürürlüğe girebileceği kuralı
Sevr Antlaşması'nın imzalandığı dönemde yürürlükte olan Osmanlı anayasası (Kanun-i Esasi) gereğince, devlet adına imzalanan barış antlaşmalarının geçerli olabilmesi için Meclis-i Mebusan'ın onayından geçmesi yasal bir zorunluluktur. İtilaf Devletleri'nin İstanbul'u işgali sonrasında Mebusan Meclisi kapatıldığı için antlaşma onaylanamamış ve hukuken geçersiz kalmıştır. TBMM yetkilisi de konuşmasında tam olarak bu iç hukuk onay mekanizmasına ve yasama organının (meclisin) yokluğuna vurgu yapmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Diyalogda geçen 'iç hukukundaki anayasal onay mekanizmaları' ve 'yasama organı' ifadelerini analiz etmek.
TBMM yetkilisinin, antlaşmanın geçerliliğini devletin anayasal kurumlarının onayına bağladığı belirlenir.
Sorunun kökündeki hukuki argümanın neye dayandırıldığını tespit etmek için.
2
Dönemin yürürlükte olan anayasası olan Kanun-i Esasi'nin antlaşmalarla ilgili hükmünü hatırlamak.
Kanun-i Esasi'ye göre barış antlaşmalarının yürürlüğe girebilmesi için Meclis-i Mebusan tarafından onaylanması gerektiği bilgisine ulaşılır.
TBMM yetkilisinin bahsettiği anayasal onay organının Meclis-i Mebusan olduğunu doğrulamak için.
3
Sevr Antlaşması'nın imzalandığı tarihte (Ağustos 1920) Meclis-i Mebusan'ın durumunu değerlendirmek.
Meclis-i Mebusan'ın Mart 1920'de kapatıldığı ve antlaşmayı onaylayacak bir meclis bulunmadığı için Sevr'in hukuken geçersiz kaldığı sonucuna varılır.
Hukuki geçersizliğin temel nedenini netleştirmek için.

Key Concept

Sevr Antlaşması'nın Kanun-i Esasi gereğince Meclis-i Mebusan'ın onayından geçmediği için hukuken geçersiz (ölü doğmuş) olması.
Question 6Question →

Milli Mücadele Dönemi'nde Sevr Antlaşması'nın hazırlanma, imzalanma ve bu antlaşmaya karşı gösterilen tepki süreçlerinde yaşanan aşağıdaki gelişmelerin kronolojik olarak eskiden yeniye doğru sıralanışı nasıl olmalıdır?

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

Gelişmelerin doğru kronolojik sıralaması: San Remo Konferansı'nın düzenlenmesi, Yunan ordusunun Anadolu'da taarruza geçirilmesi, Saltanat Şûrası'nın toplanarak kabul kararı alması, Sevr Antlaşması'nın imzalanması ve TBMM'nin imzalayanları vatan haini ilan etmesi şeklindedir.
Doğru sıralama kronolojik olarak: San Remo Konferansı (Nisan 1920) -> Yunan Taarruzu (Haziran 1920) -> Saltanat Şûrası (Temmuz 1920) -> Sevr'in İmzalanması (Ağustos 1920) -> TBMM Kararı (Ağustos 1920 sonu) şeklindedir.

Step-by-Step Solution

1
İlk diplomatik aşamayı belirleme
İtilaf Devletleri'nin Nisan 1920'de San Remo Konferansı'nı toplayarak taslak şartları belirlemesi ilk adımdır.
Mondros sonrasında Osmanlı Devleti ile yapılacak nihai barış antlaşmasının maddeleri bu konferansta netleştirilmiştir.
2
Askeri baskı sürecini belirleme
Taslağa karşı Osmanlı'nın çekinceleri üzerine Haziran 1920'de Yunan ordusunun Anadolu'da genel taarruza geçirilmesi ikinci adımdır.
İtilaf Devletleri, antlaşmayı Osmanlı'ya zorla kabul ettirmek amacıyla askeri güç kullanma yolunu seçmiştir.
3
Osmanlı karar organının onay sürecini belirleme
Yıldız Sarayı'nda Temmuz 1920'de toplanan Saltanat Şûrası'nın barış taslağını onaylaması üçüncü adımdır.
Hükümet ve Padişah, askeri işgaller karşısında antlaşmanın imzalanmasından başka çare kalmadığına kanaat getirmiştir.
4
Antlaşmanın imza anını belirleme
Osmanlı delegasyonunun 10 Ağustos 1920'de Sevr Antlaşması'nı imzalaması dördüncü adımdır.
Saltanat Şûrası'nın onay kararının ardından delege heyeti Fransa'ya giderek resmi imzayı atmıştır.
5
Milli Mücadele kanadının tepkisini belirleme
TBMM'nin 19 Ağustos 1920'de antlaşmayı imzalayanları vatan haini ilan etmesi son adımdır.
TBMM, antlaşmanın Misakımilli'ye tamamen aykırı olduğunu belirterek hem hukuken hem de fiilen bu antlaşmayı reddettiğini ilan etmiştir.

Key Concept

Sevr Antlaşması'nın diplomatik ve askeri süreç kronolojisi ile bu süreçteki kararlar
Estimated Time:2m 0s
Question 7Question →

Kanun-i Esasi'nin 1909 yılındaki anayasa değişiklikleriyle yeniden düzenlenen maddesine göre; Osmanlı Devleti adına akdedilecek barış antlaşmalarının geçerli olabilmesi için Meclis-i Mebusan tarafından onaylanması anayasal bir zorunluluk haline getirilmiştir. İtilaf Devletleri'nin hazırladığı taslağı kabul ettirmek isteyen Osmanlı yönetimi, meclisin kapalı olması nedeniyle Saltanat Şûrası adıyla olağanüstü bir kurul toplamış ve Sevr Antlaşması'nın imzalanmasına karar vermiştir.

Bu gelişmeler doğrultusunda, Osmanlı anayasa hukuku açısından Sevr Antlaşması ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?

Show answer & explanation

Answer: Anayasal onay mekanizması işletilemediğinden hukuki yürürlük gücünden yoksun kalmıştır.

Answer

Anayasal onay mekanizması işletilemediğinden hukuki yürürlük gücünden yoksun kalmıştır.
Sevr Antlaşması'nın imzalandığı dönemde yürürlükte olan Osmanlı anayasası (Kanun-i Esasi), 1909 değişiklikleriyle barış antlaşmalarının geçerliliğini Meclis-i Mebusanın onayına bağlamıştır. İstanbul'un işgali sonrasında meclis kapatıldığı için bu onay alınamamış, padişahın danışma organı olarak topladığı Saltanat Şûrası da anayasal olarak meclisin yerini tutamadığı için antlaşma hukuken yürürlüğe girememiştir.

Step-by-Step Solution

1
Kanun-i Esasi'nin 1909 yılındaki anayasa değişikliklerinin barış antlaşmaları üzerindeki şartını analiz etmek.
Barış antlaşmalarının hukuki geçerlilik kazanabilmesi için Meclis-i Mebusanın onayından geçmesi anayasal bir zorunluluktur.
Antlaşmanın anayasal geçerlilik şartlarını doğru tespit etmek.
2
Sevr Antlaşması'nın hazırlandığı ve imzalandığı dönemdeki parlamento durumunu değerlendirmek.
Meclis-i Mebusan dağıtıldığı için antlaşmayı onaylayacak bir yasama organı fiilen mevcut değildir.
Anayasal sürecin fiilen işletilip işletilemediğini belirlemek.
3
Padişah tarafından toplanan Saltanat Şûrası'nın hukuki yapısını incelemek.
Saltanat Şûrası anayasal bir yasama organı değil, sadece danışma niteliğinde olağanüstü bir kuruldur ve meclisin yerine geçemez.
Yürütmenin tek taraflı onay çabasının hukuki geçerliliğe etkisini saptamak.
4
Elde edilen verileri birleştirerek antlaşmanın hukuki statüsüne dair nihai sonuca ulaşmak.
Anayasanın zorunlu kıldığı meclis onayı gerçekleşmediği için antlaşma yürürlük gücü kazanamamış, hukuken geçersiz kalmıştır.
Soru kökündeki anayasal analizi doğru yargıyla sonuçlandırmak.

Key Concept

Sevr Antlaşması'nın Osmanlı anayasal düzeni (Kanun-i Esasi) çerçevesinde hukuki geçersizliği
Question 8Question →

Mebusan Meclisi onayından geçmediği için hukuki geçersizlik taşıyan ve Saltanat Şûrası tarafından kabul edilen Sevr Antlaşması'nın bazı maddeleri ile bu maddelerin Osmanlı Devleti'nin egemenlik hakları üzerindeki doğrudan etkileri verilmiştir. Sol sütunda yer alan antlaşma maddelerini, sağ sütunda verilen egemenlik ve bağımsızlık ihlali boyutlarıyla doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Çanakkale ve İstanbul boğazlarının; Osmanlı Devleti'nin yer almadığı, kendine ait bütçesi ve bayrağı olan uluslararası bir komisyon tarafından yönetilmesi.
Kapitülasyonların tüm İtilaf Devletleri yararlanacak şekilde genişletilerek yeniden yürürlüğe konulması ve Osmanlı maliyesinin yabancı denetimine bırakılması.
Zorunlu askerliğin kaldırılması, Osmanlı ordusunun 50.700 kişiyle sınırlandırılması ve orduda ağır silahların bulundurulmasının yasaklanması.
Azınlık haklarının genişletilmesi, hakları ihlal edilen azınlıkların doğrudan İtilaf Devletleri'ne başvurabilmesi ve adli yapının yabancı komisyonlarca düzenlenmesi.

Matches

Show answer & explanation

Answer

Boğazlar maddesi ülke bütünlüğü ve stratejik kontrolün kaybıyla; kapitülasyonlar ve mali denetim maddesi mali bağımsızlığın yok edilmesiyle; ordu ve silah sınırlandırması asker�� bağımsızlığın engellenmesiyle; azınlık hakları ve adli komisyon maddesi ise hukuki bağımsızlığın zedelenmesiyle eşleşmektedir.
Boğazlar maddesi stratejik yollar ve ülke bütünlüğünün kaybıyla; mali denetim ve kapitülasyonlar ekonomik bağımsızlığın yok olmasıyla; askeri sınırlamalar ülkenin savunma hakkının elinden alınmasıyla; azınlık hakları ve adli komisyon ise yargı yetkisinin yani hukuki egemenliğin zedelenmesiyle doğrudan ilişkilidir.

Step-by-Step Solution

1
Boğazlar maddesinin analiz edilmesi
Boğazlar'da bağımsız bir komisyon kurulmasının, devletin coğrafi bütünlüğünü ve jeopolitik su yolları üzerindeki kontrolünü yok ettiği belirlenir ve stratejik geçiş yolları üzerindeki kontrolün kaybedilmesi seçeneğiyle eşleştirilir.
Uluslararası komisyon yapısının toprak egemenliği üzerindeki etkisini saptamak.
2
Mali denetim ve kapitülasyon maddesinin analiz edilmesi
Mali komisyon ve kapitülasyonların devletin ekonomik kaynaklarını sömürge durumuna getirdiği anlaşılır ve mali/iktisadi bağımsızlığın ortadan kaldırılması seçeneğiyle eşleştirilir.
Ekonomik kısıtlamaların bağımsızlık kavramı açısından karşılığını bulmak.
3
Ordu ve savunma maddesinin analiz edilmesi
Asker sayısının kısıtlanması ve ağır silahlardan arındırma hükümlerinin devleti savunmasız bırakmayı amaçladığı görülür ve askerî bağımsızlığın engellenmesi seçeneğiyle eşleştirilir.
Silahsızlandırma ve asker sınırlaması politikalarının savunma hakkı üzerindeki etkisini ilişkilendirmek.
4
Adli düzenlemeler ve azınlık hakları maddesinin analiz edilmesi
Yargı sisteminin denetimi ve azınlık hakları bahanesiyle iç işlerine karışılmasının egemen devlet yetkilerini kısıtladığı fark edilir ve hukuki bağımsızlığın zedelenmesi seçeneğiyle eşleştirilir.
Adli komisyonların ve dış başvuruların yargı bağımsızlığını nasıl zedelediğini kavramak.

Key Concept

Mebusan Meclisi onayından geçmediği için hukuki geçersizlik taşıyan Sevr Antlaşması maddelerinin bağımsızlık ve egemenlik hakları üzerindeki etkileri.
Estimated Time:2m 30s
Question 9Question →

Sevr Antlaşması'nın bazı maddeleri ile bu maddelerin Osmanlı Devleti'nin egemenlik hakları üzerindeki etkileri eşleştirilmek istenmektedir.

Buna göre, sol sütundaki antlaşma maddelerini sağ sütundaki doğru etkileriyle eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Kapitülasyonların tüm İtilaf Devletleri'ne açılması ve Osmanlı maliyesinin yabancı üyelerden oluşan bir komisyonun denetimine bırakılması
Mecburi askerlik sisteminin kaldırılması, ordu mevcudunun sınırlandırılması ve ağır silahların yasaklanması
Azınlık haklarının genişletilmesi ve bu hakların uygulanmasının İtilaf Devletleri tarafından denetlenmesi
İstanbul'un Osmanlı başkenti olarak kalması ancak Osmanlı Devleti'nin azınlık haklarına uymaması halinde kentin Türklerin elinden alınması

Matches

Show answer & explanation

Answer

Kapitülasyonlar ve mali denetim ekonomik bağımsızlığın yok edilmesiyle; askerlik ve ordu kısıtlamaları savunma imkanlarının kısıtlanmasıyla; azınlık haklarının denetlenmesi iç işlerine müdahale ve hukuki bağımsızlığın zedelenmesiyle; İstanbul'un elden alınması tehdidi ise siyasi varlığın doğrudan tehdit edilmesiyle eşleşmelidir.
Kapitülasyonlar ve mali denetim ekonomik bağımsızlığın yok edilmesiyle; askerlik ve ordu kısıtlamaları savunma imkanlarının kısıtlanmasıyla; azınlık haklarının denetlenmesi iç işlerine müdahale ve hukuki bağımsızlığın zedelenmesiyle; İstanbul'un elden alınması tehdidi ise siyasi varlığın doğrudan tehdit edilmesiyle eşleşir.

Step-by-Step Solution

1
Kapitülasyonlar ve mali komisyon ile ilgili olan birinci maddeyi değerlendiriniz.
Bu hükümler doğrudan mali ve ekonomik egemenlik haklarıyla ilgilidir.
Mali komisyon ve kapitülasyonların yaygınlaştırılması ekonomik bağımsızlığın kaybı anlamına gelir.
2
Ordu mevcudu ve askerlik kısıtlamaları ile ilgili olan ikinci maddeyi değerlendiriniz.
Askeri sınırlamalar doğrudan savunma gücüyle ilişkilidir.
Askerliğin zorunlu olmaktan çıkarılması ve ağır silah yasağı, devletin askeri gücünü ve dolayısıyla savunma imkanlarını yok etmeyi amaçlar.
3
Azınlık hakları ve denetimi ile ilgili olan üçüncü maddeyi değerlendiriniz.
Yabancı devletlerin iç işlerimize karışmasına yasal zemin hazırlar.
Dış devletlerin azınlık haklarını denetlemesi egemen devlet anlayışına ve hukuki bağımsızlığa aykırıdır.
4
Başkentin geri alınması tehdidini içeren dördüncü maddeyi değerlendiriniz.
Başkentin tehdit edilmesi siyasi varlığı doğrudan tehlikeye düşürür.
İstanbul'un işgal edilebileceği uyarısı devletin siyasi egemenliğine ve varlığına doğrudan bir müdahaledir.

Key Concept

Sevr Antlaşması maddelerinin Osmanlı egemenliği ve bağımsızlığı üzerindeki etkileri
Estimated Time:2m 0s
Question 10Question →

Milli Mücadele sürecinde İtilaf Devletleri ile imzalanan Sevr Antlaşması, gerek hukuki yapısı gerekse uygulanabilirliği yönüyle Mondros Ateşkes Antlaşması'ndan önemli ölçüde ayrılmaktadır.

Buna göre, Sevr Antlaşması'nın aşağıdaki özelliklerinden hangisi, Mondros Ateşkes Antlaşması'ndan farklı olarak, Osmanlı anayasal düzeni (Kanun-i Esasi) açısından antlaşmanın tamamen geçersiz kalmasına yol açmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Osmanlı parlamentosunun (Mebusan Meclisi) onayından geçmediği için hukuken yürürlüğe girmemiş olması

Answer

Osmanlı parlamentosunun (Mebusan Meclisi) onayından geçmediği için hukuken yürürlüğe girmemiş olması
Osmanlı anayasal düzeni olan Kanun-i Esasi'ye göre, devlet adına imzalanan tüm barış antlaşmalarının yürürlüğe girebilmesi için meclisin (Heyet-i Mebusan) onayı zorunludur. İstanbul'un işgalinden sonra meclis kapatıldığı için Sevr Antlaşması meclis onayına sunulamamış ve bu durum antlaşmanın hukuken geçersiz (ölü doğmuş) kabul edilmesine yol açmıştır. Mondros ise bir ateşkes antlaşması olup bu anayasal onay sürecine tabi olmadan doğrudan uygulanmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Sevr Antlaşması'nın hukuki niteliğini anayasal düzeyde incelemek.
Kanun-i Esasi'ye göre Osmanlı Devleti adına imzalanan barış antlaşmalarının yürürlüğe girmesi için Mebusan Meclisi'nin onaylaması şarttır.
Anayasal geçerlilik koşullarını doğru belirlemek için bu yasal zorunluluğun saptanması gerekir.
2
Antlaşmanın imzalandığı dönemdeki parlamenter durumu analiz etmek.
İstanbul'un fiili işgali sonrasında Mebusan Meclisi dağıtılmış olduğundan, antlaşma meclis onayından geçememiştir.
Meclisin kapalı olmasının antlaşma üzerindeki hukuki etkisini anlamak için bu durum önemlidir.
3
Mondros ile Sevr arasındaki bu hukuki farkı ortaya koymak.
Mondros bir ateşkes antlaşması olarak yürürlüğe girmiş ve uygulanmışken, Sevr bir barış antlaşması olmasına rağmen meclis onayı eksikliği nedeniyle hukuken ölü doğmuştur.
Soru kökündeki anayasal düzen açısından geçersizlik vurgusunu doğru sonuca ulaştırmak için bu karşılaştırma tamamlayıcıdır.

Key Concept

Sevr Antlaşması'nın Mebusan Meclisi onayı olmaması nedeniyle hukuki geçersizliği
Question 11Question →

Osmanlı Devleti'nin egemenlik haklarını ve bağımsızlığını yok sayan Sevr Antlaşması'nın hazırlık aşamasından imzalanmasına kadar geçen sürece ait aşağıdaki gelişmeleri kronolojik olarak ilkten sona doğru sıralayınız.

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

Sıralama; Osmanlı barışının İtilaf Devletleri'nin anlaşmazlığı yüzünden ertelendiği Paris Bar��ş Konferansı ile başlar, antlaşmanın şartlarının belirlendiği San Remo Konferansı ile devam eder, Mebusan Meclisi kapalı olduğu için taslağı onaylayan Saltanat Şûrası ile sürer ve nihayetinde delegelerin antlaşmayı imzalamasıyla son bulur.
Sevr Antlaşması'na giden diplomatik süreçte ilk olarak Paris Barış Konferansı (Ocak 1919) ile Osmanlı barışı ertelenmiş, ardından San Remo Konferansı (Nisan 1920) ile antlaşmanın taslak şartları belirlenmiş, daha sonra Saltanat Şûrası (Temmuz 1920) bu taslağı onaylamış ve en sonunda Osmanlı heyeti antlaşmayı imzalamıştır (Ağustos 1920).

Step-by-Step Solution

1
İlk aşamayı belirleme
Ocak 1919 tarihli Paris Barış Konferansı'ndaki erteleme kararı en başa yerleştirilir.
Osmanlı Devleti ile imzalanacak nihai barış antlaşmasının gecikmesinin ilk temel nedeni bu konferanstaki paylaşım uyuşmazlığıdır.
2
İkinci aşamayı belirleme
Nisan 1920 tarihli San Remo Konferansı süreci ikinci sıraya yerleştirilir.
Paris Konferansı'ndan aylar sonra İtilaf Devletleri, Osmanlı'ya sunulacak barış taslağını San Remo Konferansı'nda hazırlamıştır.
3
Üçüncü aşamayı belirleme
Temmuz 1920 tarihli Saltanat Şûrası kararı üçüncü sıraya yerleştirilir.
Taslağın hazırlanmasının ardından, meclis onayı alınamadığı için padişah ve hükümet tarafından antlaşmayı kabul etmek üzere bu şûra kurulmuş ve onay verilmiştir.
4
Son aşamayı belirleme
10 Ağustos 1920 tarihli antlaşmanın fiilen imzalanması son sıraya yerleştirilir.
Şûra onayının ardından Osmanlı heyeti Fransa'ya giderek antlaşmayı imzalamış ve süreç tamamlanmıştır.

Key Concept

Sevr Antlaşması'na giden süreç ve diplomatik aşamalar
Estimated Time:2m 0s
Question 12Question →

İtilaf Devletleri'nin 16 Mart 1920'de İstanbul'u resmen işgal ederek son Osmanlı Mebusan Meclisi'ni kapatması, Osmanlı Hükümeti'ni uluslararası antlaşmaları onaylayacak anayasal bir parlamento desteğinden mahrum bırakmıştır. Bu duruma rağmen Sadrazam Damat Ferit Paşa, Saltanat Şûrası adında danışma niteliğinde bir kurul toplayarak barış şartlarını kabul etmiştir.

Bu gelişmelerin Sevr Antlaşması üzerindeki doğrudan hukuki sonucu aşa��ıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Kanun-i Esasi'de belirtilen meclis onayından geçemediği için hukuken geçersiz kalması

Answer

Kanun-i Esasi'de belirtilen meclis onayından geçemediği için hukuken geçersiz kalması
Sevr Antlaşması'nın imzalandığı dönemde yürürlükte olan Osmanlı anayasası (Kanun-i Esasi) gereğince, barış antlaşmalarının geçerli olabilmesi için parlamento (Mebusan Meclisi) tarafından onaylanması zorunludur. Ancak meclis işgal nedeniyle kapalı olduğundan ve onay veremediğinden, Saltanat Şûrası'nın onayı antlaşmaya hukuki geçerlilik kazandırmamış, antlaşma hukuken geçersiz kalmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Osmanlı anayasal düzeninin (Kanun-i Esasi) incelenmesi
Kanun-i Esasi'ye göre, imzalanan uluslararası antlaşmaların meşruiyet kazanması için Heyet-i Mebusan'ın (meclis) onayından geçmesi gerektiğinin belirlenmesi
Antlaşmanın hukuken geçerli kabul edilebilmesi için gereken anayasal şartı saptamak
2
Mebusan Meclisi'nin kapat��lmasının etkisinin analiz edilmesi
İstanbul'un işgali sonrası meclisin kapatılmış olmasından ötürü anayasal onay mekanizmasının işletilemediğinin görülmesi
Sevr'in onaylanma sürecindeki yasal engeli ve boşluğu ortaya koymak
3
Saltanat Şûrası'nın hukuki niteliğinin değerlendirilmesi ve sonuca ulaşılması
Saltanat Şûrası'nın meclis niteliği taşımayan gayriresmi bir kurul olması nedeniyle antlaşmaya hukuki geçerlilik kazandıramayacağının ve antlaşmanın hukuken geçersiz (ölü doğmuş) kaldığının saptanması
Ulaşılan veriler doğrultusunda Sevr Antlaşması'nın nihai hukuki statüsünü belirlemek

Key Concept

Sevr Antlaşması'nın Kanun-i Esasi uyarınca Mebusan Meclisi onayından geçmediği için hukuki açıdan geçersiz (ölü doğmuş) olması
Question 13Question →

Sevr Antlaşması'na giden diplomatik ve siyasi süreçte yaşanan aşağıdaki gelişmeleri kronolojik olarak geçmişten günümüze doğru sıralayınız.

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

İtilaf Devletleri'nin Paris Barış Konferansı'nda kendi aralarındaki çıkar çatışmaları nedeniyle Osmanlı Devleti ile yapılacak barış antlaşmasının esaslarını belirlemeyi ertelemesi -> İtilaf Devletleri'nin İtalya'da toplanarak Osmanlı Devleti'ne imzalatılacak antlaşmanın taslak metnini hazırlaması -> Osmanlı yönetiminin antlaşma taslağını değerlendirmek amacıyla padişahın başkanlığında Saltanat Şurası'nı toplaması -> Osmanlı heyetinin Fransa'da İtilaf Devletleri ile barış antlaşmasını imzalaması
Sevr Antlaşması'na giden kronolojik süreç Paris Barış Konferansı (Ocak 1919), San Remo Konferansı (Nisan 1920), Saltanat Şurası'nın toplanması (Temmuz 1920) ve Sevr Antlaşması'nın imzalanması (Ağustos 1920) şeklinde ilerlemektedir. Bu nedenle doğru sıralamada öncelikle barışın ertelenmesi, ardından taslağın hazırlanması, sonrasında şuranın toplanması ve en son antlaşmanın imzalanması yer almalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Paris Barış Konferansı'nın tarihini ve Osmanlı barışının durumunu belirlemek
Ocak 1919'da toplanan bu konferansta Osmanlı Devleti ile yapılacak barış antlaşmasının ertelenmesi kronolojideki en erken aşamadır.
Osmanlı paylaşım planlarının İtilaf Devletleri arasında henüz kesinleşmemiş olması barış antlaşmasının gecikmesine yol açmıştır.
2
San Remo Konferansı'nın amacını ve tarihini saptamak
Nisan 1920'de İtalya'da düzenlenen bu konferans ile Osmanlı Devleti ile yapılacak antlaşmanın taslağı hazırlanmıştır.
Geciken Osmanlı barış antlaşmasının maddelerini netleştirmek amacıyla İtilaf Devletleri bu özel konferansı düzenlemiştir.
3
Saltanat Şurası'nın toplanma amacını ve zamanlamasını belirlemek
Temmuz 1920'de padişah başkanlığında toplanan şura, İtilaf Devletleri'nce sunulan antlaşma metnini kabul etme kararı almıştır.
Antlaşmanın imzalanabilmesi için Osmanlı yöneticilerinin resmi bir onay ve karar organı toplaması gerekmiştir.
4
Sevr Antlaşması'nın imzalanmasını kronolojik sürecin sonuna yerleştirmek
10 Ağustos 1920'de Osmanlı delegeleri Sevr kasabasında antlaşmayı imzalamıştır.
Şura kararının ardından delegelerin antlaşmayı resmen imzalaması sürecin son aşamasıdır.

Key Concept

Sevr Antlaşması'nın hazırlanma ve imzalanma süreci
Question 14Question →

Osmanlı Devleti'nin I. Dünya Savaşı sonrasında İtilaf Devletleri ile imzaladığı Sevr Antlaşması, yürürlükteki anayasa olan Kanun-i Esasi'nin hükümlerine aykırı bir süreç izlenerek onaylanmıştır. Bu durum, antlaşmanın Osmanlı Devleti açısından hukuken geçersiz sayılmasına yol açmıştır.

Buna göre, Sevr Antlaşması'nın Osmanlı hukuku açısından hukuki geçersizlik kazanmas��nın temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Kanun-i Esasi uyarınca antlaşmaları onaylama yetkisine sahip olan Mebusan Meclisi'nin onayından geçmemiş olması

Answer

Kanun-i Esasi uyarınca antlaşmaları onaylama yetkisine sahip olan Mebusan Meclisi'nin onayından geçmemiş olması
Sevr Antlaşması'nın Osmanlı Devleti açısından hukuken geçersiz sayılmasının nedeni, yürürlükteki anayasa olan Kanun-i Esasi'nin barış antlaşmalarının yürürlüğe girmesi için Mebusan Meclisi'nin onayını şart koşmasıdır. Mebusan Meclisi kapatıldığı için bu onay hiçbir zaman alınamamış ve antlaşma hukuken geçersiz kalmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Osmanlı anayasal sistemindeki antlaşma onay mekanizmasını tespit etmek.
Kanun-i Esasi'ye göre barış antlaşmalarının yürürlüğe girebilmesi için meclisin (Mebusan Meclisi) onayının anayasal bir zorunluluk olduğunu belirlemek.
Antlaşmanın hukuki geçerlilik şartlarını saptamak.
2
Sevr Antlaşması'nın imzalandığı dönemdeki meclis durumunu değerlendirmek.
İstanbul'un işgali sonrası Mebusan Meclisi'nin kapalı olduğunu ve antlaşma imzalanırken onay makamının fiilen çalışmadığını görmek.
Meclisin devre dışı bırakılmasının anayasal onay sürecine etkisini analiz etmek.
3
Alternatif kurulların (Saltanat Şurası) onayının hukuki geçerliliğini incelemek.
Saltanat Şurası'nın onayının Kanun-i Esasi'de belirtilen meclis onayının yerini tutamayacağını, bu nedenle antlaşmanın hukuken geçersiz (ölü doğmuş) kabul edildiğini doğrulamak.
Hukuki geçersizliğin temel nedenini ortaya koymak.

Key Concept

Sevr Antlaşması'nın hukuki geçersizliği
Estimated Time:2m 0s