Question

Difficulty: Hard15. ve 16. Yüzyıl Divan Edebiyatı Şairleri

Aşağıdaki beyit, Divan edebiyatında atasözlerini ve Türkçe deyimleri gazellerine başarıyla yerleştirerek mahallîleşme eğiliminin 15. yüzyıldaki en önemli temsilcisi kabul edilen şaire aittir:

*Atasözüdür âlemde ulu sözü dinleyen*
*Yolda kalmaz erer menziline âhır-ı kâr*

Buna göre, sözü edilen şair ve yaşadığı dönemdeki edebî ortamla ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Fatih Sultan Mehmet döneminin parlayan ve din dışı konulardaki şiirleriyle tanınan şairi Ahmet Paşa ile aynı yüzyılda eser vermiştir.
  2. B
    Hiciv edebiyatımızın ilk büyük örneği kabul edilen Harnâme adlı eserin sahibi Şeyhî, bu sanatçıyla aynı yüzyılda yaşamış bir diğer divan şairidir.
  3. Gazellerinde tasavvufi aşkın ıstırabını ve rindane edayı derinlikli bir dille işleyen 16. yüzyıl şairi Fuzûlî ile çağdaş olup onunla aynı edebî meclislerde bulunmuştur.Answer
  4. D
    Şiirin Türkçeleşmesi yolunda önemli adımlar atarak kendisinden sonraki yüzyılda Bâkî gibi büyük üstatların yetişeceği zemini hazırlamıştır.
  5. E
    Aruz veznini Türkçenin ses yapısına uydurmaya çalışmış, şiirlerinde samimi ve nispeten sade bir söyleyiş benimsemiştir.

Answer

Sözü edilen şairin 16. yüzyıl şairi Fuzûlî ile çağdaş olduğu ve onunla aynı edebî meclislerde yer aldığı ifadesi yanlıştır.
Verilen beyit, şiirlerinde atasözü ve deyimleri kullanarak Türkçenin şiir dili olmasına katkı sağlayan ve mahallîleşme eğilimini başlatan 15. yüzyıl şairi Necâtî Bey'e aittir. Necâtî Bey, 15. yüzyılda Anadolu sahasında yaşamış bir şairdir. Gazellerinde tasavvufi aşkın ıstırabını ve rindane edayı derinlikli bir dille işleyen Fuzûlî ise 16. yüzyılda Bağdat çevresinde yaşamıştır. Dolayısıyla bu iki şairin çağdaş olması ve aynı edebî meclislerde bulunması tarihsel ve coğrafi olarak imkânsızdır. Bu nedenle gazellerinde tasavvufi aşkı işleyen 16. yüzyıl şairiyle çağdaş olunduğunu belirten ifade yanlıştır.

Step-by-Step Solution

1
Beyit analiz edilerek şairin kimliği tespit edilir.
Beyitte geçen 'Atasözüdür âlemde ulu sözü dinleyen' dizesi ve atasözü kullanımı, 15. yüzyılda şiirlerinde atasözü ve deyimleri yoğun şekilde kullanarak mahallîleşme akımının öncülerinden olan Necâtî Bey'e işaret etmektedir.
Soruda verilen beyitin üslup özelliklerinden şairin belirlenmesi gerekir.
2
Necâtî Bey'in yaşadığı yüzyıl ve çağdaşları değerlendirilir.
Necâtî Bey 15. yüzyılda yaşamıştır. Ahmet Paşa ve Şeyhî de 15. yüzyılın diğer büyük şairleridir.
Seçeneklerdeki diğer şairlerle yüzyıl uyumu kontrol edilir.
3
Seçeneklerde verilen Fuzûlî bilgisi incelenir.
Fuzûlî 16. yüzyılda yaşamış ve ömrünü Irak (Bağdat, Kerbela) bölgesinde geçirmiştir. Dolayısıyla 15. yüzyılda Anadolu'da yaşayan Necâtî Bey ile çağdaş olması veya aynı meclislerde bulunması mümkün değildir.
Yanlış olan bilginin hangi gerekçeyle yanlış olduğunu belirlemek için şairlerin biyografileri karşılaştırılır.

Key Concept

15. ve 16. Yüzyıl Divan Edebiyatı Şairlerinin Yüzyıl, Üslup ve Coğrafya Bilgileri
Estimated Time:2m 0s
Rate this question