Examkin

Question

Difficulty: Very hardKüreselleşen Dünya, Bölgesel Sorunlar ve Bilimsel Gelişmeler

Türkiye'nin komşuları Suriye ve Irak ile yaşadığı sınır aşan sular sorunu, Orta Doğu'nun en karmaşık bölgesel problemlerinden biridir. Fırat ve Dicle nehirlerinin sularının paylaşımı ve bu nehirler üzerinde inşa edilen barajlar (GAP), kıyıdaş devletler arasında ciddi diplomatik ihtilaflara yol açmıştır. Bu ihtilafların temelinde tarafların nehirlerin hukuki statüsüne dair ileri sürdükleri farklı tezler yer almaktadır.

Buna göre, su sorununun hukuki ve siyasi boyutlarıyla ilgili;

I. Türkiye'nin, Fırat ve Dicle nehirlerini 'uluslararas�� nehirler' yerine, tek bir havzaya ait 'sınır aşan sular' olarak tanımlaması ve hakkaniyetli paylaşımı savunması,
II. Suriye ve Irak'ın, bu nehirlerin 'uluslararası akarsu' statüsünde olduğunu savunarak nehir sularının kıyıdaş devletler arasında önceden belirlenmiş kotalarla paylaşılmasını talep etmesi,
III. Türkiye'nin, su kaynaklarının doğduğu ülke olarak sular üzerinde mutlak egemenlik hakkı bulunduğunu ve komşu ülkelere giden su akışını tamamen durdurabileceğini resmi bir dış politika tezi olarak kabul etmesi

ifadelerinden hangileri tarafların su sorunundaki resmi tezlerini ve diplomatik yaklaşımlarını doğru yansıtmaktadır?

  1. A
    Yalnız I
  2. B
    Yalnız III
  3. I ve IIAnswer
  4. D
    II ve III
  5. E
    I, II ve III

Answer

Türkiye'nin Fırat ve Dicle nehirlerini 'sınır aşan sular' olarak görmesi ile Suriye ve Irak'ın bu nehirleri 'uluslararası akarsu' statüsünde kabul edip paylaşım talep etmesi tarafların resmi tezleridir.
Fırat ve Dicle nehirlerinin statüsü konusundaki ihtilafta Türkiye bu nehirleri 'sınır aşan sular' olarak nitelendirip hakkaniyetli kullanımı savunurken; Suriye ve Irak ise nehirlerin 'uluslararası akarsu' statüsünde kabul edilerek ortak kotalarla paylaştırılmasını talep etmektedir. Türkiye komşularına giden suyu tamamen kesme gibi mutlak bir hak iddiasında bulunmadığından üçüncü ifade yanlıştır. Dolayısıyla sadece birinci ve ikinci ifadelerin yer aldığı seçenek doğrudur.

Step-by-Step Solution

1
Öncüllerde verilen tezlerin ve tarafların su sorunundaki yaklaşımlarının analiz edilmesi
Fırat ve Dicle nehirlerinin statüsüne dair tarafların savunduğu temel tezlerin belirlenmesi
Soruda istenen resmi dış politika tezlerini ayırt edebilmek için tarafların argümanlarının incelenmesi gerekir.
2
Türkiye'nin sınır aşan sular tezinin değerlendirilmesi
Türkiye'nin bu suları 'sınır aşan sular' olarak tanımladığı ve hakkaniyetli, makul paylaşımı savunduğu bilgisinin doğrulanması
Birinci öncülün Türkiye'nin resmi tezini doğru yansıtıp yansıtmadığını belirlemek için bu değerlendirme yapılır.
3
Suriye ve Irak'ın uluslararası akarsu tezinin değerlendirilmesi
Bu ülkelerin nehirleri 'uluslararası akarsu' olarak kabul edip ortak kota paylaşımı talep ettikleri bilgisinin doğrulanması
İkinci öncülün kıyıdaş komşuların resmi politikasını doğru yansıtıp yansıtmadığını belirlemek için bu değerlendirme yapılır.
4
Türkiye'nin mutlak egemenlik iddiasıyla su akışını tamamen durdurma hakkını savunup savunmadığının incelenmesi
Türkiye'nin Harmon Doktrini olarak bilinen mutlak egemenlik tezini savunmadığı, aksine 1987 Protokolü gibi anlaşmalarla komşularına su bırakmayı taahhüt ettiği bilgisiyle bu iddianın yanlışlığının saptanması
Üçüncü öncülün Türkiye'nin barışçıl ve iş birliğine dayalı dış politika ilkeleriyle çeliştiğini ortaya koymak için bu inceleme yapılır.

Key Concept

Sınır Aşan Sular ve Bölgesel Su Sorunu
Rate this question

Topics

Küreselleşen Dünya, Bölgesel Sorunlar ve Bilimsel Gelişmeler

More questions from this topic