Question

Difficulty: HardBiyoçeşitliliği Etkileyen Fiziki ve Beşeri Faktörler

Biyoçeşitliliğin yeryüzündeki dağılışı; fiziki (iklim, yer şekilleri, toprak), paleocoğrafya (kıtaların kayması, iklim değişimleri) ve beşerî (insan faaliyetleri) faktörlerin karmaşık ve dinamik etkileşimiyle şekillenir.

Aşağıdaki dünya haritasında bazı alanlar numaralandırılarak gösterilmiştir.

Buna göre, haritada numaralandırılan alanların hangisinde biyoçeşitliliği şekillendiren temel faktör ve buna bağlı ortaya çıkan durum yanlış eşleştirilmiştir?

  1. A
    I numaralı alanda düşük sıcaklık ve donmuş toprak yapısı gibi fiziki faktörler, tür çeşitliliğini sınırlandırarak buraya adapte olabilen canlıların yaşamasını zorunlu kılmıştır.
  2. B
    II numaralı alanda yıllık yağış miktarının son derece yetersiz olması ve şiddetli kuraklık gibi fiziki faktörler, bitkilerin bünyelerinde su depolama gibi adaptasyonlar geliştirmesine yol açmıştır.
  3. III numaralı alanda torbalı memeliler gibi kendine özgü endemik türlerin yoğun olmasının temel nedeni, bu bölgenin günümüzdeki kurak ve yarı kurak iklim koşulları gibi fiziki faktörlerin etkisi altında bulunmasıdır.Answer
  4. D
    IV numaralı alanda sıcaklık ve nemin yıl boyunca yüksek olmasına bağlı olarak bitki örtüsünün gür ve dikey tabakalaşma göstermesi gibi fiziki faktörler, yeryüzünün en zengin biyoçeşitlilik alanının oluşmasını sağlamı��tır.
  5. E
    V numaralı alanda yoğun sanayileşme, kentleşme ve tarımsal faaliyetler gibi beşerî faktörler, doğal habitatların parçalanmasına ve türlerin neslinin tehlikeye girmesine neden olmaktadır.

Answer

III numaralı alana ilişkin kurak iklim koşullarının endemik tür çeşitliliğinin temel nedeni olduğunu savunan açıklama yanlıştır. Doğru gerek��e paleocoğrafi faktörler (kıtaların kayması ve izolasyon) olmalıdır.
Haritada III numarayla gösterilen Avustralya kıtasında torbalı memeliler (kangurular, koalalar vb.) gibi kendine özgü endemik canlı türlerinin bulunması, günümüzdeki kurak iklim koşullarından ziyade kıtanın jeolojik geçmişiyle ilgilidir. Avustralya, Gondvana süper kıtasından erken dönemde ayrılarak diğer kıtalardan izole olmuş ve buradaki canlılar farklı bir evrimsel süreç izlemiştir. Bu durum günümüz fiziki faktörleriyle değil, paleocoğrafya (kıtaların kayması) faktörüyle açıklanır. Bu nedenle, III numaralı alana ilişkin açıklama yanlıştır.

Step-by-Step Solution

1
Soru kökünü analiz etmek ve harita üzerindeki numaralı alanların güncel coğrafi konumlarını ve ekosistem özelliklerini belirlemek.
Haritada numaralandırılan bölgeler: I (Kanada'nın kuzeyi/tundra), II (Büyük Sahra/çöl), III (Avustralya), IV (Amazon Havzası/ekvatoral yağmur ormanları) ve V (Batı Avrupa/sanayi bölgesi) olarak tespit edilmiştir.
Bölgelerin coğrafi konumlarını bilmek, buralardaki fiziki, paleocoğrafi ve beşerî faktörleri doğru analiz etmek için gereklidir.
2
Seçeneklerde her bir bölge için verilen faktör ve biyoçeşitlilik durumu ilişkisini bilimsel coğrafya kurallarına göre değerlendirmek.
I, II, IV ve V numaralı alanlardaki açıklamalar coğrafi gerçeklerle ve faktör türleriyle tam olarak uyuşmaktadır. Ancak III numaralı alandaki torbalı memeli zenginliği, günümüzdeki kurak iklimden ziyade geçmişteki levha hareketleri ve kıtanın diğer karalardan izole olması (paleocoğrafya) ile açıklanmalıdır.
YKS Coğrafya müfredatındaki biyoçeşitlilik faktörleri sınıflamasına göre paleocoğrafya ve fiziki faktörler arasındaki ayrımı netleştirmek.
3
Yanlış eşleştirmenin yapıldığı seçeneği belirleyip çözümü tamamlamak.
III numaralı önermede güncel fiziki faktörün (kuraklık) ön plana çıkarılması hatalıdır. Bu nedenle yanlış eşleştirme yapılan seçenek belirlenmiştir.
Soru kökünde bizden yanlış olan eşleştirme istendiği için hatalı gerekçeyi içeren seçeneği işaretlemek.

Key Concept

Biyoçeşitliliğin yeryüzündeki dağılışını etkileyen fiziki, paleocoğrafi ve beşerî faktörlerin ayrımı ile canlıların adaptasyon süreçleri.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question