Question

Difficulty: HardToplumsal Değerler, Normlar ve Toplumsal Kontrol

Toplumsal düzenin sağlanmasında normlar ve kontrol mekanizmaları kritik bir rol oynar. Sol sütunda yer alan toplumsal yaşamdan kesitleri, sağ sütunda verilen uygun sosyolojik norm ve kontrol kavramlarıyla eşleştiriniz.

  • Bir akademisyenin, araştırmasında etik dışı veri kullandığının tespit edilmesi üzerine üniversite senatosu tarafından unvanının geri alınması ve meslekten ihraç edilmesi.Resmi normun ihlali karşısında kurumsallaşmış mekanizmalarca uygulanan resmi dışsal kontrol
  • Bir gencin, sokak hayvanlarına eziyet eden birini gördüğ��nde toplumsal duyarlılık ve merhamet duygularıyla harekete geçip duruma müdahale etmesi.Toplumsal değerlerin içselleştirilmesine dayanan ve dışsal bir zorlama olmaksızın eyleme dönüşen içsel kontrol
  • Bir kişinin, komşusunun cenaze törenine katılmadığı için mahalle sakinleri tarafından soğuk davranılarak komşuluk ilişkilerinden soyutlanması.Gayriresmi normların ihlali karşısında birincil gruplar tarafından uygulanan gayriresmi dışsal kontrol
  • Otobüste yüksek sesle müzik dinleyen birinin, çevresindekilerden herhangi bir uyarı almamasına rağmen, başkalarını rahatsız ettiğini fark edip aniden utanması ve kulaklığını takması.Gayriresmi normların ihlali ihtimalinde bireyin kendi otokontrolüyle gerçekleştirdiği içsel kontrol

Answer

Akademik ihlal senaryosu resmi norm ve resmi dışsal kontrolle; hayvana eziyete müdahale senaryosu toplumsal değerlerin içselleştirilmesine dayalı içsel kontrolle; cenazeye katılmama senaryosu gayriresmi norm ve gayriresmi dışsal kontrolle; gürültü yapıp utanma senaryosu ise gayriresmi normun içselleştirilmesine bağlı içsel kontrolle eşleşmelidir.
Doğru eşleştirmede; akademik ihlal durumunda yetkili üniversite organının yaptırımı resmi dışsal kontrole denk gelir. Canlılara merhamet toplumsal bir değerdir ve dış zorlama olmaksızın eyleme dönüşmesi içsel kontrolü gösterir. Cenazeye katılmama toplumsal örf/adet ihlalidir ve mahallenin dışlaması gayriresmi dışsal kontroldür. Otobüsteki gürültü sonrası utanma ise gayriresmi bir norm olan görgü kuralının içsel kontrol mekanizmasıyla uygulanmasıdır.

Step-by-Step Solution

1
Senaryolardaki normların türünü (yazılı/resmi veya yazısız/gayriresmi) belirleyin.
Akademik kurallar resmi/yazılıdır; cenazeye katılım ve otobüste yüksek sesle konuşmamak gayriresmidir. Hayvanlara merhamet ise genel bir toplumsal değerdir.
Normun resmi mi yoksa gayriresmi mi olduğunu saptamak, doğru eşleştirmenin ilk adımıdır.
2
Yaptırımı uygulayan mekanizmanın niteliğini (kurumsal/dışsal, toplumsal/dışsal veya bireysel/içsel) analiz edin.
Senatonun cezası resmi dışsal kontrol; mahallelinin dışlaması gayriresmi dışsal kontrol; bireyin vicdani merhameti ve utanması ise içsel kontroldür.
Yaptırımın kaynağı, kontrol mekanizmasının (içsel veya dışsal) belirlenmesini sağlar.
3
Elde edilen analizleri sağ sütundaki tanımlarla eşleştirin.
Tüm senaryoların sosyolojik tanımları eksiksiz şekilde eşleştirilir.
Her senaryonun sosyolojik karşılığı eksiksiz şekilde saptanmış olur.

Key Concept

Toplumsal normların (resmi ve gayriresmi) ve toplumsal kontrol türlerinin (içsel ve dışsal) ayırt edilmesi.
Estimated Time:2m 30s
Rate this question