Kelam ve felsefe geleneğinde bilgi teorisi (epistemoloji) üzerine yapılan tartışmalarda, bilginin kaynaklarının kendi aralarındaki ilişki ve sınırları sıklıkla ele alınmıştır. Bir İslam düş��nürü eserinde şu değerlendirmeyi yapmaktadır:
'Salim duyular, bize dış dünyadaki tikel nesnelerin ve olayların ham verilerini sunar. Ancak bu verilerin tek başına bilgiye dönüşmesi veya genel yasalara varılması mümkün değildir. Benzer şekilde, sadık haber de duyu organlarımızın sınırlarını aşan gaybî hakikatleri ve tarihî olayları bize bildirir. Fakat gerek duyuların sunduğu değişken verileri gerekse haberin getirdiği nakli anlamlandıracak, aralarındaki çelişkileri giderecek ve bunları mantıksal bir bütünlüğe kavuşturacak yegane güç akıldır. Akıl olmaksızın diğer iki kaynak işlevsiz kalmaya mahkumdur.'
Bu parçadaki düşünürün görüşlerinden hareketle, İslam epistemolojisindeki bilgi kaynaklarının ilişkisine dair aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?
- ASalim duyular, sadık haberin doğruluğunu denetleyen ve onu rasyonel temele oturtan yegane bilgi kaynağıdır.
- BSadık haber, selim aklın ve salim duyuların hiçbir şekilde ulaşamayacağı rasyonel bilgilerin tamamını içeren tek kaynaktır.
- Selim akıl, salim duyular ve sadık haberden gelen verileri değerlendirip sistemleştiren belirleyici ve kurucu bir işleve sahiptir.Answer
- DSalim duyular ve sadık haber, selim akıldan bağımsız olarak insanın ahlaki ve dini yükümlülüklerini tek başına belirleme gücüne sahiptir.
- ESelim akıl, sadece metafizik alana dair sadık haberleri doğrulamakla görevli olup fiziksel dünyayı kavramada salim duyulara ihtiyaç duymaz.