Mihail Gorbaçov’un Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği'nin (SSCB) içinde bulunduğu ekonomik ve siyasi tıkanıklığı aşmak amacıyla uygulamaya koyduğu 'Glasnost' (Açıklık) ve 'Perestroika' (Yeniden Yapılandırma) reformları, beklenenin aksine merkezi otoriteyi zayıflatmış ve milliyetçi hareketlerin güçlenmesine yol açmıştır. Bu durumun ilk kitlesel yansımalarından biri Aralık 1986'da Kazakistan'da yaşanmıştır. Kazakistan Komünist Partisi Birinci Sekreteri Dinmuhammed Kunayev'in görevden alınarak yerine Rus kökenli Gennadi Kolbin'in atanması üzerine Almatı'da başlayan protestolar (Jeltoksan Olayları), Türk cumhuriyetlerinde milli bilincin uyanmasında ve Sovyet rejimine karşı seslerin yükselmesinde önemli bir eşik olmuştur.
Buna göre, SSCB'nin dağılma sürecinde yaşanan Jeltoksan Olayları ve Glasnost reformu arasındaki ilişkiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
- Glasnost'un getirdiği görece serbestlik ve ifade ortamının, Sovyet yönetiminin antidemokratik kararlarına karşı biriken milli tepkilerin kitlesel olarak dışa vurulmasını kolaylaştırdığı.Answer
- BJeltoksan Olayları sırasında Kazak gençlerin, Türk Devletleri Teşkilatının (TDT) resmi desteğini arkasına alarak Sovyet ordusuna karşı topyekûn bir silahlı direniş başlattığı.
- CJeltoksan Olayları'nin, Glasnost sürecini tamamen sona erdirerek SSCB'deki komünist rejimin eski baskıcı yapısına kalıcı olarak geri dönmesini sağladığı.
- DGlasnost politikasının, Türk cumhuriyetlerindeki ulusçu hareketleri tamamen ortadan kaldırmak amacıyla bizzat Gorbaçov tarafından planlanan bir sindirme hareketi olduğu.
- EJeltoksan Olayları'nın, Glasnost reformunun ilan edilmesinden çok önce, İkinci Dünya Savaşı yıllarında başlayıp kesintisiz devam eden uzun vadeli bir tarihi olgu olduğu.