Parmenides'in "Varlık vardır ve yokluk yoktur; dolayısıyla değişim duyusal bir yanılsamadan ibarettir." tezi, antik doğa felsefesinde büyük bir çıkmaz yaratmıştır. Bu çıkmazı aşmak isteyen Leukipport ve Demokritos, Parmenides'in "yokluk yoktur" kabulüne karşı çıkarak "boşluk" (kenon) kavramını ortaya atmışlardır. Onlara göre varlık; bölünemez nitelikteki "atomlar" (doluluk) ve bu atomların hareket etmesine imkân tanıyan "boşluk"tan oluşur. Böylelikle hem Parmenides'in değişmez varlık ilkesi atom düzeyinde korunmuş hem de evrendeki hareket ve çokluk açıklanabilmiştir.
Bu parçadan hareketle, Demokritos'un arkhe ve değişim problemini açıklarken Parmenides'in ontolojisine getirdiği temel yenilik aşağıdakilerden hangisidir?
- Boşluğun (yokluğun) varlığını kabul ederek, bölünemez ve değişmez olan varlığın (atomların) hareketine ve böylece duyusal değişime zemin hazırlamasıAnswer
- BEvrendeki çokluğu ve değişimi açıklamak adına arkheyi tek bir öz yerine toprak, hava, ateş ve su gibi çoğulcu kurucu ögelerle temellendirmesi
- CEvrenin ilk nedenini soyut, sınırsız ve nitelikçe belirsiz olan 'apeiron' kavramı ile ilişkilendirerek duyusal varlıkların ötesine taşıması
- DOluş ve bozuluşu, maddesel tözlerin arkasındaki düzenleyici ve hareket ettirici bir güç olan akılsal ilke (Nous) ile açıklaması
- EArkheyi sürekli akan ve kendi içinde karşıtların birliğini barındıran dinamik bir ateş olarak konumlandırarak değişimi evrenin tek yasası yapması
Answer
Boşluğun (yokluğun) varlığını kabul ederek, bölünemez ve değişmez olan varlığın (atomların) hareketine ve böylece duyusal değişime zemin hazırlaması
Demokritos, Parmenides'in bölünemez ve değişmez tek bir varlık düşüncesini atom kavramıyla korumuş, ancak değişimi ve hareketi açıklayabilmek için Parmenides'in reddettiği boşluk (yokluk) kavramını sisteme dahil etmiştir. Bu sayede atomların boşluktaki hareketiyle duyusal dünyadaki değişim açıklanabilmiştir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Demokritos'un atomcu ve boşlukçu (kenon) arkhe anlayışının Parmenides'in hareketsiz varlık anlayışıyla ilişkisi
Alternative Method
Parmenides'in ontolojisinin katı tekçiliğine (monizm) karşı Demokritos'un çoğulcu (plüralist) bir ontoloji geliştirirken boşluğu zorunlu bir kurucu öge olarak eklemesi üzerinden de akıl yürütülebilir.
Estimated Time:2m 0s